ΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

Πίνακας περιεχομένων

ΠΡΟΟΙΜΙΟ.. 4

1. ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ.. 6

ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ.. 6

1.1 Αλλαγή του πολιτικού συστήματος.. 6

1.1.1. Εξυγίανση του πολιτικού συστήματος. Διαφάνεια παντού.. 6

1.1.2 Σχέσεις ΜΜΕ και πολιτικής.. 7

1.1.3 Μείωση του κόστους του πολιτικού συστήματος.. 8

1.1.4 Αλλαγή του εκλογικού νόμου.. 9

1.1.5 Συμμετοχή – Λογοδοσία- Διαβούλευση.. 9

1.1.6 Θεσμική ανασυγκρότηση – Αναθεώρηση Συντάγματος.. 10

1.2 Κράτος και Δημόσια Διοίκηση.. 10

1.2.1  Εισαγωγή.. 10

1.2.2 Γενικές αρχές και κατευθυντήριες γραμμές.. 10

1.2.3 Ηλεκτρονική διακυβέρνηση.. 12

1.2.4 Αποκέντρωση.. 13

1.2.5 Αυτοδιοίκηση- γενικές αρχές.. 13

1.2.6 Ανεξάρτητες Αρχές.. 15

1.3 Δικαιοσύνη.. 16

1.4 Ασφάλεια και Πολιτική Προστασία.. 17

1.4.1 Αστυνομία.. 17

1.4.2 Πολιτική Προστασία.. 18

1.4.3 ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ.. 19

2. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΟΡΘΙΑ   21

2.1 Δημοσιονομική πολιτική.. 21

2.1.1 Αλλαγή της δημοσιονομικής πολιτικής λιτότητας.. 21

2.1.2 Τροποποιήσεις σε θέματα δημοσινομικής προσαρμογής 22

2.1.2.1 Αλλαγή των μέτρων ύψους  11,5 δις για τη δημοσιονομική προσαρμογή 2012-2014

2.1.2.2 : Ευνοϊκότεροι διακανονισμοί σε σχέση με το χρόνο κάλυψης του στόχου μηδενικού  ελλείμματος

 

2.1.3 Μεγέθυνση και αλλαγή της  προέλευσης των εσόδων με καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και αύξηση της συμβολής των οικονομικά ισχυρών.. 23

2.1.3.1  Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της παράνομης απόκτησης περιουσιακών στοιχείων

 

2.1.3.2   Αλλαγή της σύνθεσης των φόρων με αύξηση της συμμετοχής των οικονομικά ισχυρών 

 

2.1.3.3   Μέτρα για τη φορολογική ελάφρυνση των οικονομικά αδύναμων 

 

2.1.3.4   Νομοθετικές και οργανωτικές ρυθμίσεις για την αποτελεσματική διεξαγωγή του φορολογικού έργου

 

2.1.4 Μείωση των δαπανών με την καταπολέμηση της σπατάλης και της διαφθοράς

 

2.2  Αντιμετώπιση του κινδύνου παράλυσης της οικονομίας και προώθηση ανάπτυξης νέου τύπου.. 39

2.2.1 Λήψη άμεσων μέτρων αντιμετώπισης  της ακρίβειας.. 39

2.2.2 Ανακούφιση για τα δάνεια των ιδιωτών από τις τράπεζες και τα επιτόκια των πιστωτικών καρτών

 

2.2.3 Λήψη άμεσων μέτρων αποφυγής της παράλυσης των επιχειρήσεων λόγω έλλειψης χρηματοδότησης  40

2.2.4 Χρηματοδότηση της ανάπτυξης.. 40

2.2.4.1 Τροποποίηση του μνημονίου:  Ενίσχυση της χώρας με ειδικό αναπτυξιακό πακέτο

2.2.5 Αλλαγή του χαρακτήρα της ανάπτυξης, απασχόληση και οικονομική δημοκρατία.. 42

2.2.5.1 Τροποποίηση του μνημονίου : Αναθεώρηση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, με στόχο την αξιοποίηση και όχι την εκποίηση του δημόσιου πλούτου

2.2.6 Εθνικό σχέδιο αύξησης της δραστηριότητας σε τομείς εμπορεύσιμων αγαθών.. 47

2.2.6.1 Αγροτική ανάπτυξη

2.2.6.2 Τουρισμός

2.2.6.3 Ναυτιλία

2.2.6.4 Ορυκτός Πλούτος

2.2.6.5 Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών

2.2.6.6 Ελλάδα-διαμετακομιστικός και εμπορικός κόμβος

2.2.7 Νησιωτικότητα 

 

3.ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΟΥ ΤΥΠΟΥ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ.. 60

3.1. Το αναπτυξιακό ισοδύναμο των πράσινων πολιτικών στη χώρα.. 60

3.2 Προτεραιότητες και προτάσεις μας.. 60

3.3 Ενέργεια.. 61

3.4 Χωρικός σχεδιασμός.. 62

3.5 Αυθαίρετα - εκτός σχεδίου δόμηση.. 63

3.6 Αστικά Κέντρα.. 65

3.7 Αειφορική διαχείριση των αποβλήτων.. 66

3.8 Φύση, νερά, δάση.. 70

3.9 Δικαιώματα των Ζώων.. 71

3.10 Μεταφορές - Βιώσιμη κινητικότητα.. 72

3.11 Για το πολιτικό - διοικητικό σύστημα υποστήριξης του σχεδιασμού.. 73

4. ΑΜΕΣΑ ΜΕΤΡΑ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗΣ -ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ   76

4.1 Άμεσα  μέτρα ανακούφισης 76

 4.2 Εργασία.. 79

4.3 Ανεργία

4.4 Ασφαλιστικό σύστημα.. 79

4.5 ΑΜΕΑ... 80

4.6 Υγεία.. 81

4.7 Κοινωνική Πρόνοια.. 83

4.8 Τροποποιήσεις του Μνημονίου σε θέματα κοινωνικής πολιτικής

4.8.1 Τροποποίηση μνημονίου: Κατάργηση του νομοθετικού πλαισίου   που μείωσε τους κατώτατους μισθούς και απορύθμισε το δικαιικό σύστημα των εργασιακών σχέσεων.  

4.8.2 Τροποποίηση μνημονίου: Αλλαγή της πρόβλεψης  για δέσμευση όλων των εσόδων στην εξυπηρέτηση του χρέους.

5. ΓΙΑ ΤΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ.. 87

5.1 Πρωτοβάθμια εκπαίδευση.. 87

5.2 Δευτεροβάθμια εκπαίδευση.. 89

5.3 Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.. 94

5.4 Συνεχιζόμενη κατάρτιση.. 103

6. ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, ΠΑΝΤΟΥ.. 104

6.1 Πολιτισμός.. 104

6.2 Αθλητισμός.. 108

6.3 Κέντρο της Αθήνας: επαναστικοποίηση/συνύπαρξη/ασφάλεια.. 109

6.4. Μεταναστευτικό ως πρόβλημα κοινωνικής αλληλεγγύης αλλά και ασφάλειας.. 110

6.5 Οικονομική κρίση και εγκληματικότητα.. 113

6.6 Ναρκωτικά.. 114

7. ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ.. 116

7.1 Γενικά.. 116

7.2 Παρεμβάσεις.. Σφάλμα! Δεν έχει οριστεί σελιδοδείκτης.

8. Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ.. 120

8.1 Ελληνική εξωτερική πολιτική.. 120

8.1.1 Ευρωπαϊκός προσανατολισμός, αγώνας για μια νέα Ευρώπη, αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης στη διεθνή σκηνή  120

8.1.2 Σύνδεση με τον αγώνα για νέο χαρακτήρα και νέο ρόλο της Ευρώπης στις διεθνείς σχέσεις / Νέα συνθήκη και πολιτική ενοποίηση.. 121

8.1.3 Αξιοποίηση δυνατοτήτων  της Ελλάδας ως χώρας ευρωπαϊκής, μεσογειακής και Βαλκανικής, σε κρίσιμη γεωγραφική θέση  122

8.2 Άμυνα & Ασφάλεια στη Σύγχρονη Ελλάδα.. 129


ΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ  ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Σήμερα, η Ελλάδα βρίσκεται στη δίνη μιας πολύπλευρης πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Η πολυεπίπεδη  κρίση οφείλεται στο πολιτικό σύστημα, που με κύρια ευθύνη του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, δημιούργησε το πελατειακό κράτος, οικειοποιήθηκε τη δημόσια διοίκηση και οδήγησε τη χώρα στο τέλμα της διαφθοράς.

Οι δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα μας μέσω των μνημονίων την οδηγούν σε αδιέξοδο. Ο τρόπος που επιδιώκεται η δημοσιονομική εξυγίανση δεν καθιστά βιώσιμο το  δημόσιο χρέος και αποδομεί την κοινωνία. Απειλείται η κοινωνική συνοχή, το κοινωνικό κράτος βρίσκεται υπό κατάρρευση, οι εργασιακές σχέσεις απορρυθμίζονται και τα εργασιακά  δικαιώματα χάνονται. Απομακρυνόμαστε ολοένα και περισσότερο από το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο, τις κοινωνικές και δημοκρατικές κατακτήσεις. Οι όροι που περιέχονται στο Μνημόνιο τοποθετώντας την ανάγκη αποπληρωμής του χρέους πάνω από τις κοινωνικές ανάγκες, συνθέτουν ένα εκρηκτικό μίγμα, μια πολιτικά συντηρητική και οικονομικά αναποτελεσματική συνταγή.

Η χώρα δεν πρέπει  να ζήσει σε καθεστώς χρεοκρατίας, ούτε όμως  να υποπέσει σε κατάσταση χρεοκοπίας.

Βασικός στόχος της Δημοκρατικής Αριστεράς είναι η παραμονή της χώρας στο ευρώ και η σταδιακή απαγκίστρωση από το μνημόνιο,  η δημοσιονομική προσαρμογή με την οικονομία ζωντανή και την κοινωνία όρθια. Για την εξυπηρέτηση αυτού του στόχου είναι απαραίτητη μια στρατηγική εξόδου που θα επιμερίσει δίκαια τα βάρη, θα προασπίσει την κοινωνική συνοχή και την κοινωνική αλληλεγγύη, θα απαλλάξει τη χώρα από τους επαχθείς όρους του μνημονίου και θα την οδηγήσει σε ένα πλαίσιο αειφόρου ανάπτυξης και απασχόλησης.

Σε αυτή τη  πολιτική κατεύθυνση που διακήρυξε από την ίδρυση της και διατύπωσε στις 9/4/2012 με την πολιτική της πρόταση ενόψει των εκλογών, εδράζονται οι προγραμματικές προτάσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς.

 

 

Το πρόγραμμα της Δημοκρατικής Αριστεράς υπερβαίνει το Μνημόνιο. Περιλαμβάνει έξι (6) ριζικές αλλαγές στο μνημόνιο που ανατρέπουν τον αντιλαϊκό και οικονομικά αναποτελεσματικό πυρήνα του. Περιλαμβάνει ταυτόχρονα και συνδυαστικά με αυτές τις αλλαγές ένα πρόγραμμα δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων στο κράτος και την οικονομία, ώστε να αντιμετωπιστούν οι παθογένειες που χαρακτηρίζουν τις δομές, το μοντέλο διοίκησης και το μοντέλο ανάπτυξης.

Το πρόγραμμα της Δημοκρατικής Αριστεράς  είναι ένα αναλυτικό και εξειδικευμένο πρόγραμμα που αρθρώνεται σε οκτώ (8) βασικούς άξονες:

ü  Ανατροπή του πολιτικού συστήματος και των κατεστημένων

ü  Δημοσιονομική προσαρμογή με την οικονομία ζωντανή και την κοινωνία όρθια

ü  Ανάπτυξη νέου τύπου με κοινωνικές προτεραιότητες και περιβαλλοντική προστασία

ü  Άμεσα μέτρα ανακούφισης - Σύγχρονο και αποτελεσματικό κοινωνικό κράτος

ü  Δυναμική ένταξη στην κοινωνία της γνώσης

ü   Ποιότητα ζωής , καθημερινά, παντού

ü  Ανοιχτοί ορίζοντες για τη νεολαία

ü  Η Ελλάδα ευρωπαϊκή δύναμη στον κόσμο

Άξονες που φανερώνουν τις προτεραιότητες και τις δεσμεύσεις μας. Προγραμματικές θέσεις που   συγκροτούν  τη λύση  μέσα από  μια προοδευτική πολιτική.

Η ισχυροποίηση  αυτής της πρότασης της Δημοκρατικής Αριστεράς μέσα από την εκλογική διαδικασία , θα ανοίξει νέες προοπτικές στο μετεκλογικό τοπίο και θα δημιουργήσει δυνατότητες για αλλαγή των εφαρμοζόμενων πολιτικών και για μια προοδευτική διέξοδο από την κρίση.

 

 

 

 


1. ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΩΝ

Η  πολύπλευρη κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα είναι πρόβλημα πρωτίστως πολιτικό. Οι δομικές αδυναμίες του πολιτικού συστήματος μετατράπηκαν σε πρόβλημα πολιτικής διεύθυνσης της χώρας και αυτό με τη σειρά του οδήγησε στο οξύ οικονομικό πρόβλημα. Άρα η οποιαδήποτε παρέμβαση με στόχο την αποφυγή της κατάρρευσης και την έξοδο  από την κρίση οφείλει να απαντήσει πειστικά στο ιεραρχικά πρώτο πρόβλημα – αυτό του πολιτικού συστήματος.

Στόχος μας είναι η κάθαρση του πολιτικού συστήματος και αυτονομία του πολιτικού συστήματος από εξωθεσμικά κέντρα επιρροής, η ποιοτική διακυβέρνηση, η πιστή εκπροσώπηση και αντιπροσώπευση της κοινωνίας και των πολιτών αλλά και ο αυστηρός έλεγχος, η λογοδοσία, τα θεσμικά αντίβαρα ελέγχου. Οι αλλαγές που προτείνουμε δεν έχουν δημοσιονομικό κόστος και ταυτόχρονα θα αυξήσουν την αποτελεσματικότητα των δημόσιων πολιτικών.

Σήμερα το ζητούμενο δεν είναι ένα  κράτος ισχνό και ανίκανο να εκτελέσει τις πολιτικές και κοινωνικές λειτουργίες του. Το ζητούμενο είναι ένα ανασυγκροτημένο, ποιοτικά διαφορετικο,  παραγωγικό κι αποτελεσματικό κράτος. Κράτος και δημόσια διοίκηση που υπό την καθοδήγηση  ενός ριζικά διαφορετικού πολιτικού συστήματος θα αποτελούν τους βραχίονες της προσπάθειας ανάταξης και ανασυγκρότησης της χώρας. Κράτος που θα διασφαλίζει την κοινωνική δικαιοσύνη, την παιδεία, την υγεία, το περιβάλλον, τον πολιτισμό. Κράτος δικαίου που θα προασπίζει τα δικαιώματα των πολιτών και θα διασφαλίζει τις ελευθερίες τους και θα βασιστεί πάνω σε μία νέα σχέση δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.

Η Δημοκρατική Αριστερά προτάσσει ως βασικό πυλώνα της προγραμματικής της πρότασης την αλλαγή του πολιτικού συστήματος και κατ’ επέκταση του κράτους και της δημόσιας διοίκησης. Η αλλαγή αυτή είναι προϋπόθεση ώστε να θεμελιώσουμε την δυνατότητα εξόδου από την κρίση.

1.1 Αλλαγή του πολιτικού συστήματος

1.1.1. Εξυγίανση του πολιτικού συστήματος. Διαφάνεια παντού

Οι βασικές ρυθμίσεις που πρέπει να προωθηθούν είναι:

ü  Έλεγχος του πολιτικού χρήματος, με αλλαγή της σύνθεσης της Επιτροπής του άρθρου 29 παρ. 2 του Συντάγματος, ώστε οι πολιτικοί να μην κατέχουν την πλειοψηφία.

ü  Ψήφιση νόμου για αναδρομικό έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων όσων διετέλεσαν υπουργοί, υφυπουργοί, Γ.Γ Υπουργείων, ανώτεροι κρατικοί λειτουργοί, οι οποίοι διαχειρίστηκαν δημόσιο χρήμα από το 1974 μέχρι σήμερα. Έλεγχος όλων των μεταβιβάσεων ακινήτων που πραγματοποιήθηκαν προς συζύγους και συγγενείς των βουλευτών. Ο νόμος να προβλέπει και να εξασφαλίζει διοικητικά την επιβολή ποινών και τη δήμευση περιουσιών  για όσους τα περιουσιακά τους στοιχεία δεν δικαιολογούνται από τα νόμιμα εισοδήματά τους.

ü  Κατάργηση του νόμου περί ευθύνης υπουργών και υπαγωγή των οικονομικών εγκλημάτων των υπουργών στις διατάξεις του νόμου για τους καταχραστές του Δημοσίου και της καταπολέμησης του ξεπλύματος μαύρου  χρήματος. 

ü  Δημοσιότητα και διαφάνεια των οικονομικών των κομμάτων.

ü  Υποχρεωτική αναφορά στην φορολογική δήλωση όσων ενισχύουν κομματικούς φορείς.

ü  Εξομοίωση των όρων δανεισμού κομμάτων από τραπεζικά ιδρύματα με αυτούς των ιδιωτών και των επιχειρήσεων.

ü  Αυστηροποίηση του πόθεν έσχες των πολιτικών προσώπων και κατάσχεση   περιουσιακών στοιχείων που δεν δικαιολογούνται υπέρ του κράτους.

1.1.2 Σχέσεις ΜΜΕ και πολιτικής

Η σχέση των ΜΜΕ με το πολιτικό σύστημα είναι κορυφαίο ζήτημα αξιοπιστίας και διαφάνειας και δημοκρατίας. Η συνάρθρωση ιδιωτικών συμφερόντων με την ισχύ των ΜΜΕ και η διαπλοκή τους με πολιτικούς και κόμματα με στόχο την εξυπηρέτηση ιδιοτελών σκοπιμοτήτων είναι μια εκτροπή που πρέπει να σταματήσει.

Η δημιουργία θεσμικού πλαισίου που με σαφήνεια θα ρυθμίζει τα ζητήματα των ΜΜΕ είναι ο μόνος τρόπος εξάλειψης φαινομένων διαπλοκής και εξωθεσμικών παρεμβάσεων στην πολιτική ζωή. Η Δημοκρατική Αριστερά καταθέτει ως βασικές αρχές για τη ρύθμιση αυτού του κομβικού τομέα:

ü  Θεσμικό ρυθμιστικό πλαίσιο.

ü  Ενίσχυση και συνεργασία ανεξάρτητων αρχών ΕΣΡ και ΕΕΤΤ.

ü  Δημόσια τηλεόραση πολυφωνική, ανεξάρτητη, ανταγωνιστική. Πρέπει να ελέγχεται πολιτικά  από επιτροπή  των κομμάτων και των κοινωνικών οργανώσεων,  που θα διορίζει και τα εκτελεστικά όργανα της διοίκησής της. Η ΕΡΤ οφείλει να αποτελεί το θεσμικό δημόσιο βήμα του οργανωμένου σε συλλογικότητα πολίτη.

ü  Διαφανής οικονομική διαχείριση που θα εξαλείψει φαινόμενα μη δεοντολογικής επιρροής. Στο πλαίσιο αυτό είναι απαραίτητος ο εξορθολογισμός των δαπανών για τη δημόσια τηλεόραση,  η κατανομή κρατικής διαφήμισης με αντικειμενικά κριτήρια και η διασφάλιση του ελέγχου των οικονομικών στοιχείων και της βιωσιμότητας των Μέσων ώστε να εξαλειφτεί το φαινόμενο στήριξης της οικονομικής λειτουργίας τους σε χαριστικές ρυθμίσεις, προνομιακές σχέσεις με το δημόσιο και το τραπεζικό σύστημα  και υπόγειες διαδρομές.

1.1.3 Μείωση του κόστους του πολιτικού συστήματος

ü  Για τη μείωση του κόστους του πολιτικού συστήματος πρέπει να υλοποιηθούν τα εξής:

Σε σχέση με τους βουλευτές:

ü  Μείωση των βουλευτικών αποζημιώσεων, κατάργηση της αποζημίωσης  για συμμετοχή στις επιτροπές της Βουλής.

ü  Εκτενής διάλογος για μείωση του αριθμού των βουλευτών σε 200, με ταυτόχρονη μεταφορά σημαντικού μέρους αρμοδιοτήτων κανονιστικής φύσης στους Οργανισμούς Αυτοδιοίκησης Α΄ και Β΄ βαθμού.

ü  Δραστικός περιορισμός του αριθμού των ειδικών συμβούλων και συνεργατών των υπουργών και βουλευτών καθώς και των ατελειών που απολαμβάνουν

ü  Κατάργηση της βουλευτικής σύνταξης. Οι βουλευτές να συνταξιοδοτούνται από τον ασφαλιστικό τους φορέα και στη διάρκεια της θητείας τους να καλύπτονται οι εισφορές στον ασφαλιστικό φορέα που ανήκουν.

Σε σχέση με τα κόμματα:

ü  Μείωση στο ήμισυ της κρατικής επιχορήγησης των κομμάτων που εκπροσωπούνται στο κοινοβούλιο και κάλυψη των απαραίτητων εκλογικών δαπανών όλων των κομμάτων που λαμβάνουν μέρος στις εκλογές.

ü  Επανεξέταση του τρόπου χρηματοδότησης των κομμάτων. Επιπλέον των απαγορεύσεων περί χρηματοδότησης του άρθρου 7 του Ν.3023/2002 πρέπει να απαγορεύονται επίσης:

o   Η χρηματοδότηση κομμάτων από επιχειρήσεις εντός ή εκτός Ελλάδας, καθώς και εξωχώριες εταιρείες.

o   Η συμμετοχή πολιτικών κομμάτων στο εταιρικό κεφάλαιο επιχειρήσεων. Εξαίρεση αποτελεί η συμμετοχή σε ΝΠΙΔ, που σχετίζονται αποκλειστικά με τη διάδοση ιδεών και πολιτικών απόψεων και αμιγώς δραστηριοποιούνται στον κλάδο των εκδόσεων ή των ραδιοτηλεοπτικών μέσων, υπό την προϋπόθεση ότι τα κόμματα κατέχουν την πλειοψηφία του εταιρικού κεφαλαίου. Οι ισολογισμοί των επιχειρήσεων αυτών πρέπει να ελέγχονται από ορκωτούς λογιστές και να δημοσιοποιούνται.

o   Οι οικονομικές συναλλαγές μεταξύ των πολιτικών κομμάτων και του ελληνικού δημοσίου, πλην των προβλεπομένων επιχορηγήσεων.

ü  Καθιέρωση της υποχρέωσης όλων των κομμάτων, είτε δικαιούνται χρηματοδότησης, είτε όχι, να γνωστοποιούν τις πηγές και τη χρήση των οικονομικών πόρων, καθώς και το ύψος της περιουσίας τους, μέσα από μια ετήσια έκθεση οικονομικής κατάστασης, στην οποία καταγράφονται όλα τα οικονομικά στοιχεία του κόμματος.

1.1.4 Αλλαγή του εκλογικού νόμου

Η αλλαγή του εκλογικού νόμου είναι απαραίτητη με κύρια στοιχεία:

ü  Καθιέρωση της απλής αναλογικής ώστε να αποτυπώνεται πιστά η βούληση του εκλογικού σώματος στο κοινοβούλιο.

ü  Διαίρεση των μεγάλων εκλογικών περιφερειών ώστε να καταπολεμηθούν η διακίνηση άδηλου πολιτικού χρήματος, να περιοριστούν οι εκλογικές δαπάνες, να περιοριστεί η αθέμιτη επιρροή εξωθεσμικών παραγόντων, να καταστεί  ευχερέστερη  η λογοδοσία και ο κοινωνικός έλεγχος των βουλευτών αλλά και αμεσότερη η σύνδεση του εκλογικού σώματος με τους βουλευτές.  

1.1.5 Συμμετοχή – Λογοδοσία- Διαβούλευση

Η ενίσχυση της συμμετοχής του λαού σε όλες τις διαδικασίες είναι απαραίτητη. Σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να προωθηθούν οι εξής ρυθμίσεις:

Ø    Δημοψήφισμα

Η πρόβλεψη του Συντάγματος για τη  διεξαγωγή δημοψηφισμάτων, πρέπει να αξιοποιείται και οι πολίτες να ερωτούνται για τα σημαντικά ζητήματα. , με τη διασράλιση ευρύτερης συμφωνίας για τη διατύπωση του ερωτήματος. Πέραν αυτής της συνταγματικής πρόβλεψης  πρέπει να προωθείται η η συμμετοχή σε διαδικασίες διαβούλευσης σε πολλά επίπεδα. Η θεσμοθέτηση της λαϊκής πρωτοβουλίας για την  προκήρυξη δημοψηφίσματος με τις εγγυήσεις του Συντάγματος είναι ρύθμιση σε αυτή την κατεύθυνση.

Ø    Συμμετοχική δημοκρατία

Ενίσχυση της διαβούλευσης και η λογοδοσίας που εξασφαλίζουν και διαμορφώνουν πλαίσιο διαλόγου της Πολιτείας και της κοινωνίας των πολιτών. Συμμετοχή σε τοπικό αυτοδιοικητικό επίπεδο, έτσι όπως προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο. Συμμετοχή σε κεντρικό επίπεδο μέσα από δυνατότητες που παρέχει η τεχνολογία. Λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία.

Ø    Ευρεία διαβούλευση επί νομοσχεδίων.

1.1.6 Θεσμική ανασυγκρότηση – Αναθεώρηση Συντάγματος

Η κρίση και τα αποτελέσματα αυτής δεν μπορούν να αφήσουν ανέπαφο το θεσμικό εποικοδόμημα της Πολιτείας, δηλαδή το Σύνταγμα. Το Σύνταγμα δεν  ευθύνεται για την κρίση του ελληνικού πολιτικού συστήματος, ούτε είναι αυτό που εμποδίζει τις μεταρρυθμίσεις και τις αλλαγές. Όμως μια  στοχευμένη αναθεώρηση του θα αναδείξει και θα μετουσιώσει στο ύψιστο συμβολικό πεδίο την αλλαγή που έχει ανάγκη η χώρα. Θα κατοχυρώσει ώριμες μεταβολές, θα ευνοήσει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις, θα οργανώσει σε νέες σύγχρονες βάσεις το κράτος, προσαρμοσμένες στα νέα δεδομένα και εξελίξεις. Με αυτή την έννοια μια στοχευμένη αναθεώρηση είναι μια ενέργεια υψηλής συμβολικής αλλά και ουσιαστικής αξίας.

 

1.2 Κράτος και Δημόσια Διοίκηση

1.2.1  Εισαγωγή

Η  μεταρρύθμιση του κράτους είναι  πρωταρχική ανάγκη ώστε να ανταποκρίνεται στα δεδομένα και τις απαιτήσεις των καιρών αλλά και να συνδράμει στην ανασύνταξη και την ανοικοδόμηση της χώρας, στη διέξοδο από την κρίση. Γι αυτό η Δημοκρατική Αριστερά ιεραρχεί την μεταρρύθμιση του κράτους ως ένα από τα βασικότερα σημεία της προγραμματικής της πρότασης. Η χώρα χρειάζεται ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης σε όλα τα επίπεδα, με στόχο την αποδοτικότητα, τη διαφάνεια, τη διαβούλευση, τη λογοδοσία ώστε να επανακτηθεί η ικανότητα άσκησης δημοσίων πολιτικών με σχέδιο, στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα. Ένα δημοκρατικό κράτος, αποκεντρωμένο, με μια ισχυρή αυτοδιοίκηση και των δύο βαθμών, με πόρους και αρμοδιότητες, στην υπηρεσία του πολίτη και της κοινωνίας αποτελεί την κεντρική επιλογή της Δημοκρατικής Αριστεράς.

1.2.2 Γενικές αρχές και κατευθυντήριες γραμμές

Η εκρίζωση της διαφθοράς, του κομματισμού, της ευνοιοκρατίας και της γραφειοκρατίας  η τεχνολογική και  οργανωτική αναδιοργάνωση, η αναθεώρηση νοοτροπίας, ήθους και επαγγελματισμού, η εισαγωγή εμπειρογνωμοσύνης και διαφάνειας, , αποτελούν  κεντρικές πολιτικές στοχεύσεις μας.

Η εφαρμογή της μέτρησης της αποτελεσματικότητας έχει στόχο την ανάδειξη των προβλημάτων, τον εντοπισμό των καλύτερων πρακτικών, αλλά και τη βελτίωση της τελικής παραγόμενης υπηρεσίας. Η βελτίωση στη σχέση πολίτη κράτους επέρχεται ενισχύοντας ακόμα περισσότερο την κοινωνική λογοδοσία και επιτρέποντας την καλύτερη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοσμένων πολιτικών.

Ø    Κεντρική διοίκηση - διακυβέρνηση

Η αδυναμία διαχείρισης της κρίσης πέραν των πολιτικών αιτίων οφείλεται και σε δομικές ιδιαιτερότητες του συστήματος διακυβέρνησης. Ο τρόπος λειτουργίας της κυβέρνησης, των υπουργείων και της διοίκησης δεν είναι πλέον κατάλληλος. Συνιστά μία δομή ξεπερασμένη. Βασισμένη σε συνθήκες παρελθοντικές και σε εκτιμήσεις ξεπερασμένες, δεν είναι ικανή να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις της σημερινής εποχής.

Απαιτείται αναμόρφωση του τρόπου λειτουργίας Κυβέρνησης και υπουργείων.  Βασικά στοιχεία της αναμόρφωσης είναι:

ü  Κεντρικός διυπουργικός συντονισμός των καθημερινών οριζόντιων αποφάσεων

ü  Ομοιογένεια και αντιστοιχία των βασικών δομών κάθε υπουργείου

ü  Οργάνωση υπουργείων με εφαρμογή ενιαίων βασικών κανόνων

ü  Ξεκάθαροι, μετρήσιμοι στόχοι, με σαφή χρονοδιαγράμματα και κοινωνική λογοδοσία για την πορεία κάλυψης τους.

ü  Διαχωρισμός επιτελικών και εκτελεστικών αρμοδιοτήτων

ü  Ενίσχυση της επιτελικότητας, του συντονισμού και ελέγχου της εφαρμογής δημοσίων πολιτικών

Ø    Γενικές κατευθυντήριες γραμμές για όλη τη δημόσια διοίκηση

ü  Περιορισμός γραφειοκρατίας και ρυθμιστικού πληθωρισμού. Περιορισμός τη πολυνομίας και εξάλειψη της σύγκρουσης νομοθετημάτων.

ü  Σύνδεση προϋπολογισμού με στόχους υπηρεσιών – προϋπολογισμός απόδοσης.

ü  Οργανωτικός και τεχνολογικός εκσυγχρονισμός. Πλήρης μηχανοργάνωση και γενικευμένη εφαρμογή του διπλογραφικού συστήματος.

ü  Ορθολογική κατανομή προσωπικού μέσα από τη διαδικασία των μετατάξεων.

ü  Καθιέρωση ασυμβίβαστου μεταξύ εντοπιότητας και θέσεων ευθύνης. 

ü  Αποκατάσταση της ενιαίας δομής και ιεραρχίας, με θέσπιση αξιοκρατικών κριτηρίων στην επιλογή και προαγωγή του προσωπικού σε όλες τις βαθμίδες. Εισαγωγή διαδικασιών εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης των υπηρεσιών και του προσωπικού. Θεσμοθέτηση της λογοδοσίας και της διαφάνειας.

ü  Νέο αυστηρότερο πειθαρχικό δίκαιο και κυρίως απαρέγκλιτη τήρηση του. 

ü  Καθιέρωση της αυξημένης δυνατότητας μετακινήσεων προσωπικού μεταξύ φορέων και υπηρεσιών του δημοσίου  με πρωτοβουλία της Διοίκησης, με την ταυτόχρονη διασφάλιση της  αποφυγής κατάχρησης της συγκεκριμένης ρύθμισης.

ü  Νέα, σύγχρονα, επικαιροποιημένα οργανογράμματα με στόχο την αποτελεσματικότητα αντί της πολιτικής άκριτων απολύσεων στο δημόσιο τομέα.

ü  Σχεδιασμός της επιμόρφωσης των δημοσίων υπαλλήλων και σύνδεσή της με τις ανάγκες του αντικειμένου εργασίας. Παροχή διευκολύνσεων (όπως οι εκπαιδευτικές άδειες) με διαφανή τρόπο.

1.2.3 Ηλεκτρονική διακυβέρνηση

Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση δεν αφορά απλά χρήση των νέων τεχνολογιών. Για τη Δημοκρατική Αριστερά σημαίνει νέα δημόσια διοίκηση, αποτελεσματικότητα, ταχύτητα, μείωση γραφειοκρατίας, εξάλειψη διαφθοράς, αμεσότητα και εξοικονόμηση πόρων αλλά και νέα φιλοσοφία στη δομή της δημόσιας διοίκησης. Πυρήνας της είναι η εξυπηρέτηση του πολίτη και η ικανοποίηση της ανάγκης για διαφάνεια, διαβούλευση και κοινωνική λογοδοσία.

Ο μετασχηματισμός της Δημόσιας Διοίκησης επιτυγχάνεται με την εφαρμογή δικτυωμένων λειτουργιών σε δημόσιες υπηρεσίες, συγχρονισμένων πληροφοριών και διαδικτυακών υπηρεσιών, διαδραστικών επικοινωνιών και άμεσης δημοκρατικής συμμετοχής των πολιτών.

Το προηγούμενο διάστημα υπήρχε σοβαρή ολιγωρία και έλλειψη πολιτικής βούλησης για την ορθή διαχείριση των κοινοτικών κονδυλίων ώστε να εγκατασταθούν διασυνδεδεμένα συστήματα που θα επιτρέπουν την πανελλαδική κάλυψη των λειτουργιών σε κρίσιμους τομείς όπως οι διασταυρώσεις οικονομικών στοιχείων, οι προμήθειες κ.α. Η απώλεια του ελληνικού δημοσίου αθροιστικά στο χρόνο λόγω της μη χρήσης αυτών των συστημάτων ανέρχεται σε δισεκατομμύρια ευρώ. Η αδυναμία διασταύρωσης στοιχείων ευνόησε συστηματικά τη φοροδιαφυγή, την ιδιοποίηση δημοσίων πόρων, την ενίσχυση πελατειακών δικτύων και την εξυπηρέτηση μεγάλων ιδιωτικών συμφερόντων.

Βασικός στόχος πρέπει να είναι η πλήρης, λειτουργική διασυνδεσιμότητα των ηλεκτρονικών συστημάτων σε όλο το εύρος της δημόσιας διοίκησης και η επιχειρησιακή τους ένταξη  στη δομή της δημόσιας διοίκησης και στην καθημερινότητα των χρηστών.  Άμεσα πρέπει να προωθηθούν  τα εξής:

ü  Εκπόνηση συνολικού σχεδίου και επιτάχυνση των διαδικασιών με στόχο την κάλυψη όλου του πεδίου εφαρμογών τέτοιου είδους με απορρόφηση των σχετικών κονδυλίων.

ü  Ενίσχυση των βημάτων που έχουν γίνει, με στόχο τη συνέχεια της προσπάθειας αλλά και την.

ü  Στήριξη του προγράμματος Διαύγεια, καθώς η ανάρτηση στο διαδίκτυο όλων των αποφάσεων και των υπογραφών εκτιμάται ως ένα θετικό βήμα.

ü  Ανάπτυξη των ευρυζωνικών υποδομών ώστε όλοι να έχουν δυνατότητα πρόσβασης, σε τιμές λογικές, με ταχύτητα. Δημιουργία δικτύου  που θα αγκαλιάζει όλη την επικράτεια και θα δίνει την δυνατότητα εφαρμογής νέων προηγμένων διοικητικών πολιτικών αλλά και θα δίνει νέες ευκαιρίες ανάπτυξης καθώς και διάχυση της πληροφορίας.

ü  Υπηρεσίες «Onestopshop», με πολλαπλά οφέλη τόσο για τον πολίτη όσο και για τη διοίκηση.

ü  Άμεση καθιέρωση της ηλεκτρονικής υπογραφής στο Δημόσιο.

ü  Στρατηγικό σχέδιο που θα συνδυάζει την ηλεκτρονική διακυβέρνηση με την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, την αλλαγή του αναπτυξιακού μοντέλου, την ισότητα στη σχέση κέντρου περιφέρειας.

1.2.4 Αποκέντρωση

Ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό κράτος προϋποθέτει την αποκέντρωση.  Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να προωθηθούν  :

ü  Η ενίσχυση της αποκέντρωσης,  μέσω του διαχωρισμού των αρμοδιοτήτων σε επιτελικές και εκτελεστικές και τον περιορισμό της κεντρικής διοίκησης σε επιτελικό, συντονιστικό και ελεγκτικό ρόλο.

ü  Η  μεταφορά αρμοδιοτήτων στην αυτοδιοίκηση, με στόχο την αποτελεσματικότητα και την ενίσχυση του έργου που παράγεται.

1.2.5 Αυτοδιοίκηση- γενικές αρχές

Η Δημοκρατική Αριστερά είχε πάντα ως πολιτικό και στρατηγικό στόχο για την Αυτοδιοίκηση, τους δύο βαθμούς αρθρωμένους σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με αιρετή περιφέρεια και δήμους ανταγωνιστικούς στο διεθνές και ευρωπαϊκό περιβάλλον.

Σήμερα ζητούμενο είναι να υπερβεί η τοπική αυτοδιοίκηση την εξάρτηση από την κεντρική διοίκηση , την κρίση  αντιπροσωπευτικότητας, και αξιοπιστίας. Στο πλαίσιο αυτό παράλληλα με το αίτημα κατοχύρωσης αρμοδιοτήτων υπάρχει αδήριτη ανάγκη να προωθούν πολιτικές αντιμετώπισης της διαφθοράς και της κακοδιαχείρισης για την εξασφάλιση και εξοικονόμηση πόρων και την δημιουργία καλύτερης σχέσης κόστους – οφέλους για τους πολίτες. Συγκεκριμένα:

Ø    Τοπική Αυτοδιοίκηση

Άμεσα πρέπει να προωθηθούν τα εξής:

ü  Πόθεν έσχες ετήσια από όλο το αιρετό σώμα και όσους κατέχουν θέσεις στα δημοτικά πράγματα και ανάρτηση τους στο διαδίκτυο.

ü  Καθιέρωση υποχρεωτικά της εφαρμογής συστημάτων διοίκησης ολικής ποιότητας, δέσμευσης για τον τρόπο και τις διαδικασίες εξυπηρέτησης των πολιτών, δέσμευσης για τον τρόπο ανταπόκρισης στα αιτήματα των πολιτών με αντικειμενικά και όχι πελατειακά κριτήρια.

ü  Καθιέρωση της ετήσιας στοχοθεσίας και δεικτών μέτρησης για την βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών και καθιέρωση της εφαρμογής συστημάτων αξιολόγησης των υπηρεσιών.

ü  Καθιέρωση σε τακτά διαστήματα των ερευνών ικανοποίησης του πολίτη από την παροχή δημοτικών υπηρεσιών και προϊόντων, καθιέρωση ερευνών για την πιστοποίηση της ικανοποίησης ή μη του προσωπικού της αυτοδιοίκησης από τις συνθήκες του εργασιακού περιβάλλοντος τους.

ü  Εφαρμογή του διπλογραφικού σε όλα δημοτικά νομικά πρόσωπα και τις κοινωφελείς δημοτικές επιχειρήσεις.

ü  Ομαλοποίηση των εργασιακών σχέσεων σε ένα καθαρό, ισότιμο και διάφανο περιβάλλον.

ü  Ενίσχυση του επιπέδου επιμόρφωσης τόσο του υπαλληλικού προσωπικού, όσο και των αιρετών, ιδιαίτερα για το αιρετό σώμα πρέπει να θεσμοθετηθεί η υποχρεωτικότητα της επιμόρφωσης του σε τακτική ετήσια βάση.

ü  Θεσμική θωράκιση και ενίσχυση των αντιπολιτευόμενων παρατάξεων με μέσα, έτσι ώστε να προαχθεί ο έλεγχος – πιο ουσιαστικός ρόλος των αντιπολιτευόμενων.

ü  Χειραφέτηση των ΟΤΑ από την Κεντρική Διοίκηση, μέσω της σταδιακής επίτευξης της οικονομικής αυτοτέλειας και της ευθύνης είσπραξης φορολογικών εσόδων από τους ίδιους τους ΟΤΑ, χωρίς όμως επιπλέον φορολογική επιβάρυνση των Πολιτών.

Ø    Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση

Η θέσπιση Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, πέραν του συγχρονισμού της ελληνικής διοικητικής οργάνωσης με αντίστοιχα ευρωπαϊκά δεδομένα δίνει τη δυνατότητα για μια νέου τύπου αναπτυξιακή πρόταση, ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο.

Άμεσα πρέπει να προωθηθούν τα εξής:

ü  Αποτροπή ρυθμίσεων που αντίθετα με το πνεύμα της νέας αρχιτεκτονικής της αυτοδιοίκησης της στερούν αρμοδιότητες

ü  Ενίσχυση της Περιφερειακής αυτοδιοίκησης με επιπλέον αρμοδιότητες αλλά κυρίως με πόρους.

ü  Διεύρυνση του πεδίου δράσης και  συνεργασίας με την κυβέρνηση, που θα συμβάλει στην θεσμική θωράκιση της περιφερειακής αυτοδιοίκησης και θα επιτρέψει την πληρέστερη εκπλήρωση του σκοπού της

ü  Θεσμοθέτηση διαδικασίας μέτρησης επίτευξης των στόχων των αναπτυξιακών προγραμμάτων και όχι απλά της απορροφητικότητας

1.2.6 Ανεξάρτητες Αρχές

Η αλλαγή του οικονομικού και  παραγωγικού μοντέλου, η στρατηγική εκσυγχρονισμού του κράτους και της δημόσιας διοίκησης και η επιδίωξη της ανταγωνιστικότητας,  δεν πρέπει να επηρεάσουν αρνητικά τα  ατομικά δικαιώματα και τις θεμελιώδεις αρχές της δημόσιας διοίκησης. Γι αυτό αποτελεί στρατηγική επιλογή της Δημοκρατικής Αριστεράς η ενίσχυση των Ανεξάρτητων Αρχών. Η πολιτική, οργανωτική, λειτουργική και οικονομική ανεξαρτησία τους είναι αναγκαία και αδιαμφισβήτητη και πρέπει να ελέγχονται από το κοινοβούλιο ώστε να αίρονται τα προσκόμματα ως προς την δημοκρατική τους νομιμοποίηση.

Ο ρόλος τους πέραν του εγγυητικού των δικαιωμάτων είναι βαρύνουσας σημασίας καθώς λόγω των αλλαγών στο οικονομικό μοντέλο της χώρας θα κληθούν να ρυθμίσουν επαρκώς νέα πεδία δραστηριοτήτων. Η αύξηση του φόρτου εργασίας πρέπει να συνοδευτεί από ανάλογη ενίσχυση, σε θέματα υποδομών και  στελεχιακού δυναμικού ώστε  οι Ανεξάρτητες Αρχές να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στο ρόλο τους.

1.3 Δικαιοσύνη

Θεμέλιος λίθος ενός σύγχρονου, αποτελεσματικού, κοινωνικού και αξιόπιστου κράτους είναι η δικαιοσύνη. Η μεταρρύθμιση με στόχο την αποτελεσματικότερη λειτουργία της συμβάλει στην εμπέδωση του αισθήματος ευνομούμενης Πολιτείας και υποβοηθά την προσπάθεια ανάταξης της χώρας. Ο εκσυγχρονισμός και ο εξορθολογισμός της δικαιοσύνης, προϋποθέτει την αλλαγή των σχετικών κανόνων, ώστε να ανταποκρίνονται στην ταχεία και αποτελεσματική επίλυση των διαφορών. Βασικοί τομείς παρέμβασης πρέπει να είναι:

Ø    Ταχύτερη  απονομή δικαιοσύνης

Η υπέρβαση της κατάστασης σώρευσης εκκρεμών υποθέσεων και επιβάρυνσης των διάδικων  και η βελτίωση των όρων απονομής δικαιοσύνης  προϋποθέτει τη λήψη μέτρων όπως:

ü  Οργάνωση και εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών των δικαστηρίων,

ü  Βελτίωση της υλικοτεχνικής υποδομής με τη χρήση των νέων τεχνολογιών ώστε να επιτευχθεί  ο εκσυγχρονισμός  και η 

ü  Εξωδικαστική επίλυση των διαφορών ώστε να αποφορτιστεί  η Δικαιοσύνη από μικρής σημασίας διαφορές, να μειωθεί ο όγκος  του έργου και να επιτευχθεί η  ταχεία απονομή αλλά και η  ποιότητα του δικαστικού έργου.

Ø    Κωδικοποίηση του δικαίου

Χρόνια παθογένεια του ελληνικού δικαιϊκού συστήματος είναι η πολυνομία και οι δαιδαλώδεις ρυθμίσεις. Η κωδικοποίηση του δικαίου είναι απαραίτητος όρος για την απλοποίηση, την άρση των αντινομιών της νομοθεσίας, τη διαφάνεια, την προστασία του πολίτη και  τη μείωση του κόστους.

Ø    Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης

Απεμπλοκή της εκτελεστικής εξουσίας από την επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης και κατοχύρωση του Αυτοδιοίκητου των δικαστηρίων.

Ø    Εξανθρωπισμός του σωφρονιστικού συστήματος

Χωροθέτηση νέων σωφρονιστικών ιδρυμάτων, αποσυμφόρηση και αξιοπρεπείς ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης. Ανάπτυξη σωφρονιστικής πολιτικής με στόχο την επανένταξη, με επαγγελματική κατάρτιση των κρατουμένων. Αντιμετώπιση των ανηλίκων με σεβασμό και ιδιαίτερη πρόνοια για την πρόληψη και την κοινωνική ένταξη των. Υλοποίηση θεραπευτικών προγραμμάτων στο πλαίσιο της αντεγκληματικής πολιτικής. 

 

1.4 Ασφάλεια και Πολιτική Προστασία

Σε περιόδους κρίσης όπου η ανασφάλεια των πολιτών εντείνεται και η απίσχναση των δυνατοτήτων της Πολιτείας γίνεται καθολικό φαινόμενο οφείλουμε να αποτρέψουμε φαινόμενα γενικευμένης ανομίας αλλά και να προστατέψουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα με βάση τη νομιμότητα και τις Συνταγματικές πρόνοιες. Η Δημοκρατική Αριστερά προτάσσει την προστασία του πολίτη σε συνδυασμό με τον απαρέγκλιτο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι μια ισορροπία επιτεύξιμη, στα πλαίσια μιας σύγχρονης δημοκρατικής Πολιτείας.

1.4.1 Αστυνομία

Ένας νέος ρόλος πρέπει να υλοποιηθεί από την Αστυνομία στις σημερινές δύσκολες συνθήκες της οικονομικής κρίσης. Βασικά στοιχεία της αλλαγής πρέπει να είναι:

ü  Ριζική αναδιοργάνωση της ΕΛ.ΑΣ με στόχο την αποτελεσματικότερη και νόμιμη λειτουργία.

ü  Απαλλαγή του αστυνομικού από πρόσθετα διοικητικά βάρη με στόχο την περιπολία και το αίσθημα ασφάλειας του πολίτη στην καθημερινότητα.

ü  Ενίσχυση της υλικοτεχνικής υποδομής. Οι απαιτήσεις από την Αστυνομία για την πάταξη της εγκληματικότητας είναι μεγάλες. Οι αστυνομικές δυνάμεις πρέπει να είναι εξοπλισμένες με τα κατάλληλα μέσα ώστε να φέρνουν εις πέρας την αποστολή τους και να εκτίθενται στο μικρότερο δυνατό βαθμό στον κίνδυνο.

ü  Εκπαίδευση των αστυνομικών δυνάμεων. Σύγχρονη και δημοκρατική εκπαίδευση υψηλού επιπέδου των αστυνομικών δυνάμεων με στόχο την επιχειρησιακή ικανότητα αλλά και τον σεβασμό των δικαιωμάτων του πολίτη, αποφυγή λαθών και ακραίων ή βίαιων συμπεριφορών.

ü  Ανεξαρτησία, αξιοκρατία  και αλλαγή στον τρόπο ανάδειξης ηγεσίας με στόχο την εμπέδωση της αξιοκρατίας. Απαλλαγή από τον κομματισμό, αξιοποίηση και διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού με βάση την αποτελεσματικότητα, τις ικανότητες.

ü  Βαρύτητα στην ασφάλεια του πολίτη και αποδέσμευση αστυνομικών δυνάμεων από άλλα καθήκοντα φύλαξης ιδιωτών και ιδιωτικών συμφερόντων. Ο αστυνομικός πρέπει να βρίσκεται στην κοινωνία, στη γειτονιά, κοντά στις πιθανές εστίες εγκλήματος και όχι απομακρυσμένος και τοποθετημένος σε σημεία υπέρ άλλων σκοπιμοτήτων και στοχεύσεων.

ü  Πάταξη του οργανωμένου εγκλήματος, της εισαγόμενης εγκληματικότητας και των εγκληματικών δικτύων. Δυστυχώς η εγκληματικότητα πέραν της μικροεγκληματικότητας στην καθημερινότητα εμφανίζεται με οργανωμένο τρόπο, σε δίκτυα, με αυξημένες δυνατότητες και σύνθετες επιδιώξεις. Δίκτυα εγχώριας αλλά και αλλοδαπής εγκληματικότητας πρέπει να τεθούν στο στόχαστρο. Με συνδυασμένες πρακτικές, με οργάνωση και επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα να διωχθούν και να παταχθούν. Το οργανωμένο διεθνικό έγκλημα αποτελεί αντικείμενο διαχείρισης της Αστυνομίας και των ευρωπαϊκών/ διεθνών συνεργασιών. Το εγχώριο μικροέγκλημα (του δρόμου, του σχολείου, της οικογένειας) πρέπει να ενδιαφέρει σε προληπτικό επίπεδο και την (τοπική) κοινωνία, η οποία οφείλει – όπου και όταν μπορεί – να προλαβαίνει τα κοινωνικά προβλήματα πριν καταστούν εγκληματογόνα. Η ποινικοποίηση της φτώχειας, δηλαδή το έγκλημα επιβίωσης, πρέπει να εξαιρεθεί από τη δράση των κατασταλτικών μηχανισμών και να ανατεθεί σε φορείς αλληλεγγύης.

ü  Αλλαγή του τρόπου αντιμετώπισης των κοινωνικών διαμαρτυριών. Οι λαϊκές και κοινωνικές διαμαρτυρίες είναι δημοκρατικό δικαίωμα συνταγματικά κατοχυρωμένο. Η αντιμετώπισή του δεν πρέπει να γίνεται με αστυνομικούς όρους. Μέσα από κοινωνικό διάλογο τον οποίο προτείνουμε πρέπει να βρεθεί ένα σημείο ισορροπίας.

ü  Θεσμοθέτηση συνεργασίας ΕΛΑΣ και Δημοτικής Αστυνομίας.

1.4.2 Πολιτική Προστασία

Η Πολιτική Προστασία είναι ακρογωνιαίος λίθος για την εμπέδωση του αισθήματος της ασφάλειας. Υποχρέωση της Πολιτείας είναι ο εκσυγχρονισμός του συστήματος Πολιτικής Προστασίας με στόχο την αποτελεσματικότητα. Η φύση της αποστολής και του έργου της Πολιτικής προστασίας απαιτεί τον άρτιο σχεδιασμό και συντονισμό πολλών μέσων και υπηρεσιών. Άμεσες δράσεις που πρέπει να προωθηθούν είναι:

ü  Επικαιροποίηση και συνεχής ανανέωση των μελετών και του σχεδιασμού

ü  Έλεγχος της οργάνωσης και του συντονισμού. Έλεγχος της ετοιμότητας, της αντιμετώπισης, της κινητοποίησης και του συντονισμού των μέσων.

ü  Συνεργασία με τις εθελοντικές ομάδες και αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού τους.

ü  Έρευνα και διάσωση με αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες και συμμετοχή σε διεθνείς αποστολές όπου κριθεί απαραίτητο.

 

 

 

 

Ø    Πυροσβεστική

Το Πυροσβεστικό Σώμα είναι η κεντρική δύναμη του συστήματος της Πολιτικής Προστασίας. Η ενίσχυσή του, η αντιμετώπιση των ελλείψεων σε ανθρώπινο δυναμικό και υλικοτεχνική υποδομή είναι άκρως απαραίτητη. Το κόστος των αδυναμιών η χώρα το πλήρωσε ακριβά. Μια άρτια εκπαιδευμένη και με τα απαραίτητα τεχνικά μέσα Πυροσβεστική  θα απέτρεπε κινδύνους και καταστροφές. Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στην δασοπροστασία και στην αεροπυρόσβεση (ευθύνη της Πολεμικής Αεροπορίας).

Ø    Λιμενικό Σώμα - Ελληνική Ακτοφυλακή.

Η Ελλάδα, ως θαλάσσια χώρα με πληθώρα φυσικών και τεχνητών λιμανιών έχει ανάγκη ενός ισχυρού και αποτελεσματικού Λιμενικού Σώματος. Η ένταξη του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής στο σύστημα Πολιτικής Προστασίας καθώς και η προσφορά του εν γένει στην υπόθεση της ασφάλειας του πολίτη είναι καθοριστική. Για αυτό είναι απαραίτητη η αναβάθμιση του ρόλου ρόλο του και η ενίσχυση της υποδομής και των μέσων του.

1.4.3 ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Ø    Σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας

Η σύγχρονη κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα των ημερών μας θεωρούμε ότι απαιτεί επαναπροσδιορισμό των σχέσεων Κράτους - Εκκλησίας, καθώς και Κράτους -Αναγνωρισμένων Εκκλησιών και Θρησκειών, πάντα στο πλαίσιο του σεβασμού του ρόλου της Ορθόδοξης Εκκλησίας στη ζωή και στην ιστορία της ελληνικής κοινωνίας.  

Σε αυτή την κατεύθυνση είναι απαραίτητο να προωθηθούν:

ü  Ο διαχωρισμός Κράτους και Εκκλησίας που θα επιτρέψει την καλύτερη λειτουργία της δεύτερης και θα απαλλάξει από πρόσθετα οικονομικά βάρη τον κρατικό προϋπολογισμό, ιδιαίτερα στη σημερινή συγκυρία.

ü  Η ένταξη των Θρησκευμάτων στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Εσωτερικών.

ü  Η εκ βάθρων αναθεώρηση τόσο των αναλυτικών προγραμμάτων όσο και των σχολικών εγχειριδίων του μαθήματος των Θρησκευτικών και την απαλλαγή τους από κάθε μορφής κατήχηση.  Οι Θρησκείες και το θρησκευτικό φαινόμενο, ως φαινόμενα του πολιτισμού και ιδιοσυστατικά των κοινωνιών, επιβάλλεται να αποτελούν αντικείμενο της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε μια κοινωνία που θρησκεύει ελεύθερα. Η διδασκαλία όμως του μαθήματος των Θρησκευτικών οφείλει να αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της πολιτείας δια του Υπουργείο Παιδείας & Δια Βίου Μάθησης.

 

Ø    Φορολόγηση εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας

Η φορολόγηση της εκκλησιαστικής και μοναστηριακής περιουσίας είναι μέτρο κοινωνικά δίκαιο, που επιμερίζει τα φορολογικά βάρη. Η φορολόγηση είναι υποχρέωση του Κράτους και δεν νοείται σε αυτήν καμία εξαίρεση και απαλλαγή πλην εκείνων που αφορούν κάθε είδους φιλανθρωπικές δράσεις.

Ø    Τη σταδιακή κατάργηση της  μισθοδοσίας των ιερέων

Η σταδιακή κατάργηση της  μισθοδοσίας των ιερέων της Εκκλησίας της Ελλάδος με ταυτόχρονη επιστροφή στην εκκλησία περιουσιακών στοιχείων που της ανήκουν.

Ø    Σχέσεις Πολιτείας – θρησκειών

Η ισότιμη αντιμετώπιση όλων των θρησκευόμενων, χωρίς αποκλεισμούς. Η μετατροπή όλων των Εκκλησιών και Αναγνωρισμένων Θρησκειών σε Ν.Π.Ι.Δ. εκκλησιαστικού τύπου - sui generis, στα οποία η πολιτεία θα παρεμβαίνει αποκλειστικά στα ζητήματα που αφορούν στην προστασία της νομιμότητας.


2. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΟΡΘΙΑ

2.1 Δημοσιονομική πολιτική

2.1.1 Αλλαγή της δημοσιονομικής πολιτικής λιτότητας

Η δημοσιονομική πολιτική στο πλαίσιο του Μνημονίου με το γενικότερο περιοριστικό χαρακτήρα της δεν είναι μονόδρομος. Υπάρχει τρόπος να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες των εισοδημάτων εάν η προσπάθεια στηριχθεί στην εξεύρεση ισοδύναμων δημοσιονομικών μέτρων. Προτάσσουμε μέτρα ισοδύναμου δημοσιονομικού αποτελέσματος διότι αναγνωρίζουμε την αναγκαιότητα επίτευξης της δημοσιονομικής προσαρμογής. Για να έχει όμως πιθανότητες επιτυχίας αλλά και βιώσιμο κοινωνικά αποτέλεσμα, η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να ενταχθεί σε ένα αναπτυξιακό πλαίσιο.

Σημαντική διάσταση για να ξεδιπλωθούν ισοδύναμα μέτρα είναι αυτή του χρόνου. Διότι αν τίθενται ασφυκτικά χρονικά πλαίσια για την επίτευξη δημοσιονομικού αποτελέσματος τότε δεν μπορούν να αναπτυχθούν και να φέρουν αποτελέσματα άλλες πολιτικές, οπότε κάθε άλλο μέτρο πλην των περικοπών μισθών, συντάξεων και κοινωνικών δαπανών φαίνεται ως μη ρεαλιστικό.

Η κυριαρχία των συστημικών προσεγγίσεων στο δημόσιο λόγο εμφανίζει ως μη ρεαλιστική τη μείωση της φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας που ανέρχεται περίπου στο 30% του ΑΕΠ της χώρας. Η έλλειψη πολιτικής βούλησης και οι πελατειακές λογικές εμφανίζουν ως μη ρεαλιστική προσέγγιση την αναδιάρθρωση της δημόσιας διοίκησης και τον περιορισμό της γραφειοκρατίας, παρά το γεγονός πως η επιβάρυνση αυτή αποτιμάται περίπου στο 10% του ΑΕΠ. Είναι προφανές πως μια στοιχειώδης και μετριοπαθής απομείωση αυτών των επιβαρυντικών μεγεθών αποφέρει τεράστια οφέλη. Αποδεικνύεται έτσι πως είναι απαραίτητη η συνέργεια αποτελεσμάτων πολιτικών σε άλλους τομείς ώστε να στηριχθεί μια ρεαλιστική πολιτική ισοδύναμων μέτρων. Βέβαια προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να κινηθεί μόνο μια κυβέρνηση φιλολαϊκή και προοδευτική, που θα αμφισβητήσει μονόδρομους και παραδοχές του εγχώριου κατεστημένου.

Η Δημοκρατική Αριστερά προτείνει μια σειρά άμεσων παρεμβάσεων τόσο στην αύξηση των εσόδων όσο και στη μείωση των δαπανών με τρόπο κοινωνικά δίκαιο και οικονομικά αποτελεσματικό.

Τα δημοσιονομικά ισοδύναμα που προτείνουμε  αφορούν:

ü  Πολιτικές ενίσχυσης της ανάπτυξης που θα επιφέρουν θετικά δημοσιονομικά αποτελέσματα χωρίς απομείωση των μισθών – συντάξεων, αύξηση της ανεργίας και αποδόμηση του κοινωνικού κράτους.

ü  Μέτρα που θα φέρουν έσοδα από τους φοροδιαφεύγοντες και τους κατέχοντες.

ü  Μέτρα μείωσης των δαπανών που θα εξαλείψουν τη σπατάλη και την ιδιοποίηση.

2.1.2 Τροποποιήσεις στο μνημόνιο σε θέματα δημοσιονομικής προσαρμογής

Υποστηρίξαμε με την κατάθεση της πολιτικής μας πρότασης,  την ανάγκη να διεκδικηθούν  τροποποιήσεις στο συμφωνηθέν πλαίσιο με τους εταίρους  για να υπάρξει χρόνος να εφαρμοστούν και να επιφέρουν αποτελέσματα τα ισοδύναμα μέτρα που προτείνουμε σε ότι αφορά στα έσοδα και στις δαπάνες. Στα θέματα της δημοσιονομικής πολιτικής οι τροποποιήσεις που διεκδικούμε είναι:

2.1.2.1 Αλλαγή των μέτρων ύψους  11,5 δις για τη δημοσιονομική προσαρμογή 2012-2014

Στο Μνημόνιο υπάρχουν σαφείς δεσμεύσεις για νέα μέτρα τον Ιούνιο του 2012 που θα αναθεωρούν τις δημόσιες δαπάνες για τα επόμενα 2 χρόνια. Οι περικοπές των δημοσίων δαπανών έχουν ρητή στόχευση τις συντάξεις, τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, τη φαρμακευτική δαπάνη καθώς και τις αμυντικές δαπάνες, την αναδιάρθρωση της δημόσιας διοίκησης και της αυτοδιοίκησης.

Μια τέτοια πρόβλεψη δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή με την παραοικονομία και τη φοροδιαφυγή σε υψηλά επίπεδα. Προτείνουμε ένα διαφορετικό σχέδιο δημοσιονομικής προσαρμογής με προστασία του λαϊκού εισοδήματος και απόδοση βαρύτητας στην καταπολέμηση της σπατάλης και της διαφθοράς  και στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Το σχέδιο  περιλαμβάνει:

ü  Περικοπές των δημοσίων δαπανών με στόχο μείωση 4 δις που αφορούν σε αμυντικές δαπάνες, φαρμακευτική δαπάνη και ότι αφορά στη δημόσια διοίκηση μόνο κατά το σημαντικό σκέλος της καταπολέμησης της σπατάλης και της ανορθολογικής διαχείρισης πόρων και όχι με μειώσεις μισθών και συντάξεων, νέες απολύσεις, περικοπές δαπανών στο κοινωνικό κράτος.

ü  Καταπολέμηση της διαφθοράς μέσω των νέων συστημάτων ελέγχου των δημοσίων δαπανών και των διαγωνισμών, με στόχο μείωση κατά 2 δις του ποσού των δημόσιων προμηθειών.

ü  Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής που υπολογίζεται στο 30%  με στόχο να συλληφθεί το 1/3 και να προστεθούν στα έσοδα 6 δις.  

Για την κάλυψη αυτών των στόχων θα κληθούν να κινητοποιηθούν οι πολίτες, ώστε την κρίσιμη στιγμή για τη χώρα να τεθούν τα ζητήματα της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς και της αντιμετώπισης της σπατάλης στο επίκεντρο της προσπάθειας. 

2.1.2.2 : Ευνοϊκότεροι διακανονισμοί σε σχέση με το χρόνο κάλυψης του στόχου μηδενικού  ελλείμματος

Σήμερα ασκείται τρομακτική πίεση για τη λήψη επιπρόσθετων μέτρων για την κάλυψη των αποκλίσεων  από το στόχο επίτευξης μηδενικού ελλείμματος  έως το 2014, ώστε να σταθεί δυνατή η επάνοδος της χώρας στις χρηματοδοτήσεις των διεθνών αγορών.

Η πίεση αυτή οδηγεί στη λήψη των μέτρων που υποβαθμίζουν τις βιοτικές συνθήκες ευρύτερων στρωμάτων του πληθυσμού και οδηγούν σε περαιτέρω επιδείνωση της ύφεσης.

Η κατάσταση αυτή πρέπει να αλλάξει. Είναι αναγκαίο, χωρίς παραίτηση από το στόχο επίτευξης μηδενικού ελλείμματος, να αναγνωριστεί ότι ο παράγοντας της ύφεσης καθιστά αδύνατη την επίτευξη του στόχου εντός του συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος και ανέφικτη την έξοδο της χώρας στις διεθνείς αγορές το 2015.

Στη βάση αυτή καθίσταται ρεαλιστική η διεκδίκηση μιας  σχετικά μικρής παράτασης χρόνου για την κάλυψη των στόχων της συμφωνίας σχετικά με το έλλειμμα. Συγκεκριμένα για κάθε ένα από τα τρία  πρώτα χρόνια να επιτρέπεται η χρονική μετάθεση ενός έτους. Αυτό βεβαίως προϋποθέτει ότι η χώρα θα αποδεικνύει εμπράκτως την απόφασή της να περάσει σε εξάλειψη του ελλείμματος, ώστε να γίνει αποδεκτή μια παράταση, διότι αυτή απαιτεί επιπλέον χρηματοδότηση για την κάλυψη των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού που θα προκύπτουν.

Αυτή η δυνατότητα χρονικής παράτασης θα ανακόψει την πίεση δημοσιονομικής προσαρμογής μέσω της μείωσης του λαϊκού εισοδήματος και θα δημιουργήσει τα χρονικά περιθώρια για να επιφέρουν αποτελέσματα οι νέες πολιτικές.

2.1.3 Μεγέθυνση και αλλαγή της  προέλευσης των εσόδων με καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και αύξηση της συμβολής των οικονομικά ισχυρών

Τα έσοδα κατά κύριο λόγο προέρχονται από τη φορολογία. Είναι γεγονός πως το φορολογικό σύστημα της χώρας είναι ανεπαρκές, άδικο, συνεχώς μεταβαλλόμενο.

Χαρακτηρίζεται από :

ü  Την  άδικη κατανομή των φορολογικών βαρών στους οικονομικά αδύνατους προς όφελος αυτών που αποκτούν μεγάλα εισοδήματα και διαθέτουν πλούτο,

ü   Την απώλεια εσόδων μέσω φοροαπαλλαγών για μη έχοντες πραγματική ανάγκη, εκ των υστέρων προνομιακής νομιμοποίηση εισοδημάτων προϊόντων φοροδιαφυγής, μη συστηματικής εφαρμογής του «πόθεν έσχες», άνθησης της φοροαποφυγής και παράνομες συναλλαγές φορολογουμένων και οργάνων των φοροελεγκτικών μηχανισμών του κράτους.

Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχει μεγάλη ανάπτυξη της φοροδιαφυγής, της εισφοροδιαφυγής και της παραοικονομίας που ανέρχεται σε ποσοστό 30% του Α.Ε.Π

Για τη ριζική αλλαγή αυτής της παθογόνου κατάστασης  είναι αδήριτη ανάγκη η μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος στην κατεύθυνση: 

ü  Αναλογικής και καθολικής συμβολής των πολιτών στα φορολογικά βάρη.

ü  Ριζική προοδευτική φορολογική μεταρρύθμιση με λιγότερους φόρους για τους πολλούς, επιστροφές φόρου στους αδύναμους, περισσότερους φόρους από τους οικονομικά ισχυρούς και τους έως σήμερα  φοροδιαφεύγοντες.

ü  Σταθεροποίηση και  απλούστευση της φορολογικής νομοθεσίας,

ü  Διαμόρφωση των απαραίτητων  νομοθετικών προϋποθέσεων για την παρακολούθηση, τον έλεγχο και τη σύλληψη της φορολογητέας ύλης αλλά και την είσπραξη των καταλογισθέντων ποσών.

ü  Αύξηση των δημοσίων εσόδων, με τη αύξηση της φορολογητέας ύλης μέσω της ένταξης σε αυτήν των δραστηριοτήτων που έως σήμερα φοροδιαφεύγουν, την καθολική εφαρμογή του «πόθεν έσχες»,  την ουσιαστική φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου και του πλούτου, την εντατικοποίηση των φορολογικών ελέγχων και την ανασυγκρότηση  των φορολογικών υπηρεσιών και των ελεγκτικών μηχανισμών του κράτους.

ü  Πάταξη της φοροδιαφυγής, της παραοικονομίας και του παραεμπορίου με την επίδειξη έμπρακτης  πολιτικής βούλησης για την καταπολέμηση τους και με τη λήψη μέτρων (δήμευση περιουσιακών στοιχείων, αυστηρές ποινικές κυρώσεις κλπ) που θα τις καθιστούν ασύμφορες οικονομικά.

Συγκεκριμένα τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν είναι:

 

 

 

 

 

2.1.3.1  Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της παράνομης απόκτησης περιουσιακών στοιχείων

Ø    Ανεύρεση όσων διαχειρίστηκαν παρανόμως και προς ίδιον όφελος δημόσιο χρήμα, χρηματική αποζημίωση του δημοσίου-επιστροφή χρημάτων  και ποινικές διώξεις 

ü  Έλεγχος περιουσιών που αποκτήθηκαν από πολιτικά πρόσωπα από το 1974 και μετά: Αναδρομικός έλεγχος των περιουσιακών στοιχείων που απέκτησαν όσοι διετέλεσαν βουλευτές, υπουργοί, πρωθυπουργοί, γενικοί γραμματείς και σύμβουλοι υπουργείων, διοικητές, διευθύνοντες σύμβουλοι και διαχειριστές Οργανισμών δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου του Δημοσίου και των ΔΕΚΟ, καθώς και οι σύζυγοι και οι συγγενείς αυτών α΄ βαθμού. Αποζημίωση του Δημοσίου από πολιτικά και λοιπά πρόσωπα που απέκτησαν παράνομα και με αθέμιτες πράξεις (μίζες, λαδώματα, προμήθειες κλπ) περιουσιακά στοιχεία και δήμευση αυτών.

ü  Έλεγχος περιουσιακών στοιχείων που απέκτησαν διαχειριστές δημοσίου χρήματος, μέλη επιτροπών ανάθεσης δημοσίων έργων ή προμηθειών, δημόσιοι υπάλληλοι με εισπρακτικό ή ελεγκτικό ρόλο  . Δήμευση αυτών εφόσον η προέλευσή τους δεν μπορεί να δικαιολογηθεί. 

ü   Ανάληψη αντίστοιχης νομοθετικής πρωτοβουλίας για την εφαρμογή των προαναφερόμενων.

Ø    Ανεύρεση όσων έχουν φοροδιαφύγει και φορολόγηση τους για παρελθούσες χρήσεις ανεξαρτήτως αν αυτές θεωρούνται φορολογικά  κλεισμένες.

ü  Άμεση σύνταξη  περιουσιολόγιου. Γενική εφαρμογή του «πόθεν έσχες», με έμφαση σε φορολογουμένους που διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία σημαντικής αξίας. Ο έλεγχος του «πόθεν έσχες» πρέπει να στηριχθεί σε ένα σύνολο στοιχείων όπως φορολογικές δηλώσεις, καταθέσεις, μετοχές , κρατικά χρεόγραφα που κατέχει ο φορολογούμενος , ώστε να είναι αποτελεσματικός.

ü   Άμεση δέσμευση των κεφαλαίων και λοιπών περιουσιακών στοιχείων που δεν δικαιολογούνται από το «πόθεν έσχες» και φορολόγηση αυτών, ως αποκρυφθέντων εισοδημάτων.

ü  Εντοπισμός καταθέσεων και εξαχθέντων κεφαλαίων από έλληνες πολίτες σε τράπεζες στην αλλοδαπή και φορολόγηση αυτών, ως αποκρυφθέντων εισοδημάτων, εφόσον δεν δικαιολογείται η απόκτηση τους.

ü  Εντοπισμός,  με την ευρωπαϊκή συνδρομή,  καταθέσεων και περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στο  εξωτερικό  και αποτελούν προϊόντα φοροδιαφυγής και επιβολή της αναλογούσας φορολόγησης.

ü  Δήμευση περιουσιακών στοιχείων που προέρχονται από «ξέπλυμα» μαύρου χρήματος και οικονομικά εγκλήματα (λαθρεμπορία, παράνομο εμπόριο όπλων, ναρκωτικών, κυκλώματα πορνείας, παράνομες προμήθειες, μεσιτείες κλπ).

ü  Ένταξη στη φορολογία όλων των ομάδων που διαφεύγουν μέσα από συνδυασμό ελέγχου του πόθεν έσχες, των τεκμηρίων διαβίωσης και αντικειμενικών κριτηρίων επαγγελματικής δραστηριότητας. 

ü  Προώθηση του ετήσιου ελέγχου των τραπεζικών υπολοίπων των φορολογούμενων με τα εισοδήματα που αυτοί δηλώνουν, χρήση της φοροκάρτας και απαγόρευση της χρήσης μετρητών σε συναλλαγές άνω των 1.000 Ευρώ.

Ø    Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής σε πραγματικό χρόνο.

ü  Πάταξη φοροκλοπής με ειδικά συστήματα παρακολούθησης της καταβολής του ΦΠΑ.

ü  Έλεγχος της διακίνησης πετρελαίου για την πάταξη της λαθρεμπορίας καυσίμων, με αυστηρές ποινές στους λαθρέμπορους καυσίμων και δήμευση των περιουσιακών στοιχείων.

ü  Άμεση αντιμετώπιση της φοροκλοπής μέσα από τις offshore εταιρείες καθώς  και από τις εικονικές εταιρείες που δημιουργούνται σε χώρες με χαμηλό φορολογικό συντελεστή για  να αποφύγουν τη φορολογία,  για οικονομικές δραστηριότητες που αφορούν στη χώρα μας.

ü  Δραστικός περιορισμός του παραεμπορίου: Συστηματικοί έλεγχοι στα κέντρα εισαγωγής και διακίνησης λαθραίων εμπορευμάτων, κλείσιμο επιχειρήσεων, δήμευση των εμπορευμάτων και απέλαση των αλλοδαπών εισαγωγέων.

ü  Δημιουργία-ανάπτυξη «κινήματος αποδείξεων» μέσα από κίνητρα στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές και καλλιέργεια αντίστοιχων δράσεων κοινωνικών στάσεων.

ü  Αυστηροποίηση των ποινών για τους εκδότες εικονικών και πλαστών στοιχείων με την κλιμάκωση των κυρώσεων (προστίμων) επί υποτροπής (επαναληψιμότητα της παράβασης) του παραβάτη και ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης (μεμονωμένη ή  μη κατ΄ επανάληψη έκδοση εικονικών στοιχείων, αριθμός αυτών, μέγεθος της αξίας των συναλλαγών κλπ.). Κυρώσεις στο λήπτη στοιχείων εικονικών ως προς το πρόσωπο του εκδότη, μόνο εάν διαπιστώνεται δόλος ή αμέλεια του λήπτη, όταν η συναλλαγή είναι πραγματική.

Ø    Ενίσχυση του φορολογικού ελέγχου

ü  Εντατικοποίηση των τακτικών φορολογικών ελέγχων, με έμφαση στις μεσαίου και μεγάλου μεγέθους επιχειρήσεις, με ακαθάριστα έσοδα άνω των 300.000 ευρώ.

ü   Εντατικοποίηση των προσωρινών φορολογικών ελέγχων, για τη διαπίστωση της απόδοσης ή όχι παρακρατουμένων φόρων (εισοδήματος, ΦΠΑ, ΦΜΥ κλπ), με τον έλεγχο επιχειρήσεων – επιτηδευματιών, αμέσως μετά τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των σχετικών δηλώσεων.

ü  Διενέργεια τακτικών φορολογικών ελέγχων εντός τριετίας.

Ø    Νομοθετικές ρυθμίσεις που να ενισχύσουν την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής

ü  Θέσπιση υποχρέωσης των δημοσίων υπαλλήλων που είναι ιδιοκτήτες ακινήτων που ανήκουν σε εξωχώριες (offshore) εταιρίες, να δηλώσουν αυτά, με την απειλή «της οριστικής απόλυσης»: Επιβολή των αντίστοιχων φόρων στη φορολογία εισοδήματος.      

ü  Ψήφιση ειδικού νόμου με αναδρομική ισχύ, που θα καθιστά «την απιστία σε βάρος του Δημοσίου» και «τη φοροκλοπή» διαρκή εγκλήματα, χωρίς παραγραφή και θα θεσπίζει την αυτόματη άρση του φορολογικού, τραπεζικού και οποιουδήποτε άλλου απορρήτου.

ü  Χρήση της φοροκάρτας και των αποδείξεων συναλλαγών.

ü  Ηλεκτρονική πιστοποίηση της γνησιότητας των φορολογικών στοιχείων αξίας (π.χ. τιμολογίων κλπ) για τον έλεγχο από το Υπουργείο Οικονομικών της γνησιότητας των στοιχείων των συναλλασσομένων και των συναλλαγών (Διευκόλυνση εντοπισμού επιχειρήσεων που εκδίδουν εικονικά και πλαστά στοιχεία).

ü  Δημοσιοποίηση στο διαδίκτυο Ειδικού Μητρώου επιχειρήσεων που εκδίδουν πλαστά-εικονικά φορολογικά στοιχεία (τιμολόγια κλπ) για την προφύλαξη των επιχειρήσεων από το ενδεχόμενο συναλλαγής με επιχειρήσεις που εκδίδουν εικονικά και πλαστά τιμολόγια. 

 

 

 

2.1.3.2   Αλλαγή της σύνθεσης των φόρων με αύξηση της συμμετοχής των οικονομικά ισχυρών 

Στόχος η αλλαγή στη σχέση άμεσων και έμμεσων φόρων, με την  αύξηση των άμεσων (προσωπικών) φόρων και την αύξηση της συμμετοχής των οικονομικά ισχυρών.

Ø    Αλλαγές στο Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ).

ü  Γενική μείωση στο ΦΠΑ . Συγκεκριμένα μείωση των συντελεστών από το 23% στο 20% , από το 13% στο 10% και από το 6,5% στο 4,5%

ü   Μείωση των έμμεσων φόρων στα βασικά καταναλωτικά αγαθά και τα είδη εστίασης και πρώτης ανάγκης, καθώς και στα είδη διατροφής και τις υπηρεσίες εστίασης που προσφέρουν τα ξενοδοχεία και τα λοιπά καταλύματα στους τουρίστες, για την τόνωση του τουρισμού.

ü  Παράλληλη αύξηση στο 30% για όλα τα είδη πολυτελείας.

Ø    Ειδική έκτακτη Φορολόγηση εταιρειών

ü  Θέσπιση «έκτακτης ειδικής εισφοράς» των πλοιοκτητών και εφοπλιστών που έχουν πλοία υπό ελληνική σημαία.

ü  Θέσπιση «έκτακτης ειδικής εισφοράς» επί των κερδών επιχειρήσεων με ακαθάριστα έσοδα άνω των 2 εκατομμυρίων ευρώ:  Η εισφορά αυτή θα υπολογίζεται σε ποσοστό 10% επί του μέσου όρου των καθαρών κερδών των τελευταίων τριών (3) κλεισμένων χρήσεων και θα κλιμακώνεται ανάλογα με το ύψος αυτών.

ü  Θέσπιση «έκτακτης ειδικής εισφοράς» στα κέρδη των καζίνο: Η εισφορά θα υπολογίζεται σε ποσοστό 10%-20% επί του μέσου όρου των κερδών των τελευταίων τριών (3) κλεισμένων χρήσεων και παράλληλη θέσπιση  «έκτακτου ειδικού  τέλους» εισόδου στα καζίνο, το οποίο θα υπολογίζεται σε ένα ποσό (π.χ. 3 ευρώ) για κάθε επισκέπτη των καζίνο.

ü  Έκτακτη φορολόγηση επί των παραγώγων προϊόντων του Χ.Α.Α  με κλιμακούμενο συντελεστή 10-20%.

Ø    Φορολόγηση μεγάλης ακίνητης περιουσίας με προοδευτική κλίμακα.

Ø    Ειδικά μέτρα για  εταιρείες με ειδικές σχέσεις με το δημόσιο τομέα

ü  Δημιουργία ταμείου ειδικού σκοπού με μέρος των κερδών από την αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου και ανανεώσιμων πηγών της χώρας.

ü  Φορολόγηση εταιρειών κλάδων όπως οι τράπεζες και οι κατασκευές και απαίτηση για συμμετοχή τους στις κοινωνικές βελτιώσεις. 

Ø    Φορολόγηση κερδών από την πώληση μετοχών στο Χ.Α.Α  και από συναλλαγές σε παράγωγα προϊόντα.

ü  Κατάργηση της φοροαπαλλαγής και άμεση φορολόγηση των κερδών στο τέλος της χρήσης για επιχειρήσεις που αποκτούν κέρδη από την πώληση μετοχών σε τιμή ανώτερη της τιμής απόκτησης τους.

ü  Κατάργηση της φοροαπαλλαγής και άμεση φορολόγηση των κερδών στο τέλος της χρήσης για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις που αποκτούν κέρδη από συναλλαγές σε παράγωγα προϊόντα στο ΧΑΑ ή σε αλλοδαπό χρηματιστήριο παραγώγων.

Ø    Φορολογικοί συντελεστές που θα αυξήσουν την εισφορά του μεγάλου κεφαλαίου και του πλούτου.

ü  Θέσπιση ενιαίας και προοδευτικής φορολογικής κλίμακας, με περισσότερα ενδιάμεσα κλιμάκια και μειωμένους συντελεστές φόρου  μεταξύ των εισοδημάτων από 10.000 έως 30.000 ευρώ και λιγότερα ενδιάμεσα κλιμάκια με υψηλότερους συντελεστές φόρου για εισοδήματα άνω των 30.000 ευρώ.

ü   Διατήρηση των κλιμακίων που υπάρχουν για τα υψηλά εισοδήματα και αύξηση στα πολύ μεγάλα εισοδήματα. Υψηλή φορολόγηση των πολύ μεγάλων εισοδημάτων από 900.000 ευρώ και άνω με 75 % .( Ο αριθμός των φορολογικών δηλώσεων για το ποσό αυτό είναι μερικές δεκάδες αλλά το συμβολικό στοιχείο έχει ειδικό βάρος).

ü  Διατήρηση των φορολογικών συντελεστών των επιχειρήσεων στα σημερινά επίπεδα και υποστήριξη της θέσης για εναρμόνιση της φορολογίας επιχειρήσεων σε επίπεδο Ε.Ε. Μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων μόνο κατά το τμήμα που επενδύεται παραγωγικά δημιουργώντας θέσεις εργασίας.

ü  Τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας: με αυτόματη τιμαριθμική αναπροσαρμογή της ανά εξάμηνο.

Ø    Αύξηση των εσόδων από άλλα μέτρα.

ü  Φορολόγηση των εισοδημάτων της εκκλησίας από όλες τις εμπορικές πράξεις της καθώς και της ακίνητης περιουσίας της.

ü  Επανεξέταση των φόρων που συνεπάγονται υψηλό κόστος βεβαίωσης και είσπραξης, αλλά αποφέρουν χαμηλά έσοδα.

ü  Επανεξέταση  όλων των φοροαπαλλαγών στη κατεύθυνση της ριζικής μείωσης.

Ø    Μέτρα για την καταπολέμηση της  εισφοροδιαφυγής/εισφοροκλοπής.

2.1.3.3   Μέτρα για τη φορολογική ελάφρυνση των οικονομικά αδύναμων 

ü  Καθιέρωση ετήσιου αφορολογήτου ποσού 10.000 ευρώ.

ü  Αφορολόγητο ποσό 12.000 ευρώ για τις πολύτεκνες οικογένειες.

ü  Αναγνώριση του συνόλου των αποδείξεων για δαπάνες αγοράς αγαθών και λήψης υπηρεσιών του φορολογουμένου, που πρέπει να προσκομισθούν στις Δ.Ο.Υ. για να ισχύει το αφορολόγητο ποσό.

2.1.3.4   Νομοθετικές και οργανωτικές ρυθμίσεις για την αποτελεσματική διεξαγωγή του φορολογικού έργου

Ø    Ρυθμίσεις νομοθετικές και διευκρινίσεις.

ü  Νομοθετικές και διοικητικές αλλαγές ώστε μετά τον όποιο καταλογισμό να καθίσταται δυνατή η είσπραξη φόρων και προστίμων.

ü  Επίσπευση της εκδίκασης φορολογικών υποθέσεωνμε αυστηρότερες και άμεσα αποδιδόμενες ποινικές κυρώσεις.

ü  Κατάργηση των διατάξεων για την «απόρριψη» των βιβλίων και στοιχείων και  επέκταση του συστήματος του λογιστικού προσδιορισμού εισοδήματος για όλες τις κατηγορίες επιχειρήσεων.

ü  Αποσαφήνιση και επαναπροσδιορισμός των εννοιών των «πλαστών» και «εικονικών» στοιχείων, ιδίως όσον αφορά στο λήπτη των στοιχείων και αυστηρές κυρώσεις στους εκδότες εικονικών και πλαστών στοιχείων.

ü  Τροποποίηση της φορολογικής νομοθεσίας, ώστε να τιμωρούνται οι ουσιαστικές παραβάσεις και όχι οι τυπικές, με σκοπό να προαχθεί το αίσθημα φορολογικής δικαιοσύνης και ασφαλείας των φορολογουμένων.

ü  Εισαγωγή και ευρεία χρήση ενός «μοναδικού προσωπικού αριθμού ταυτοποίησης» κάθε πολίτη, κατά τα πρότυπα του «αριθμού κοινωνικής ασφάλισης».

Ø    Αναδιοργάνωση των φορολογικών υπηρεσιών και των ελεγκτικών μηχανισμών.

ü  Θέσπιση θέσης «Ειδικού Γραμματέα» του Υπουργείου Οικονομικών, που θα είναι «μόνιμος» και γενικής αναγνώρισης, ο οποίος θα ασχολείται αποκλειστικά με την οργάνωση και την εύρυθμη λειτουργία των φοροελεγκτικών υπηρεσιών.

ü  Ίδρυση κεντρικής επιτελικής υπηρεσίας του υπουργείου  Οικονομικών, το προσωπικό της οποίας δεν θα υπόκειται σε μετάθεση στις περιφερειακές φορολογικές υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.) και θα ασχολείται αποκλειστικά με τη μελέτη  των φορολογικών θεμάτων.

ü  Ίδρυση ειδικού κλάδου φορολογικών ελεγκτών, κατά τα ισχύοντα στις χώρες της Ε.Ε.(taxinspectors στο Ηνωμένο Βασίλειο, inspecteursdesimpots στη Γαλλία κλπ), με ειδικό μισθολόγιο και αυστηρή διαδικασία επιλογής από υπηρετούντες ήδη υπαλλήλους ή νεοπροσλαμβανόμενους.

ü  Απαλλαγή των ελεγκτικών μηχανισμών του Δημοσίου από τη διαδικασία συλλογής καταγραφής, ταξινόμησης και επεξεργασίας στοιχείωνγια την αξιοποίηση του φορολογικού μηχανισμού μόνο για τη διενέργεια φορολογικών ελέγχων.

ü   Θεσμοθέτηση της πλήρους ουσιαστικής και καθολικής λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφορίας, με την υποβολή, μέσω του TAXISnet,  όλων των φορολογικών δηλώσεων, των δηλώσεων μεταβολών και των λοιπών φορολογικών εντύπων και την ηλεκτρονική παραλαβή από τις Δ.Ο.Υ. βεβαιώσεων και λοιπών δικαιολογητικών, η χορήγηση των οποίων δεν απαιτεί χρηματική καταβολή.

ü  Διενέργεια τακτικού φορολογικού ελέγχου σε σύντομο διάστημα από την παραβατική συμπεριφορά φορολογούμενου.

ü  Θεσμοθέτηση διαδικασίας ιεραρχικού ελέγχου των εκθέσεων ελέγχου.

ü  Δημιουργία μηχανισμού εξειδίκευσης των φοροελεγκτικών οργάνων στην ελεγκτική διαδικασία.

ü  Δημιουργία ειδικού γραφείου νομικής υποστήριξης των Δ.Ο.Υ

 

2.1.4 Μείωση των δαπανών με την καταπολέμηση της σπατάλης και της διαφθοράς

 

Μόνο την  6ετία 2004-2009, οι κρατικές (χωρίς τους τόκους) δαπάνες αυξήθηκαν 50%, όταν η μέση αύξηση στις 27 χώρες της Ε.Ε. ήταν 22%. Ειδικά οι καταναλωτικές δαπάνες του Δημοσίου (σχεδόν το 70% των συνολικών) αυξήθηκαν 41%, όταν στις 27 χώρες αυξήθηκαν 20%. Μια πρώτη ενέργεια είναι ο εντοπισμός των σημείων αλόγιστης αύξησης δαπανών και η εκκίνηση  των περικοπών από αυτά. Ο στόχος της μείωσης των δαπανών, χωρίς περαιτέρω υποβάθμιση των αμοιβών των εργαζομένων και των παρεχόμενων υπηρεσιών είναι ίσης σημασίας με την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, για μια δημοσιονομική προσαρμογή διαφορετικής σύνθεσης. Βασικοί άξονες μιας τέτοιας μείωσης των δαπανών είναι οι εξής:

 

Ø    Διασφάλιση της δημοσιονομικής διαφάνειας

ü  Ανασυγκρότηση και  λειτουργία του γραφείου προϋπολογισμού της βουλής, με διαφάνεια στην παροχή στοιχείων και συνεργασία με τους κοινωνικούς φορείς και τα επιστημονικά ιδρύματα.

ü  Άμεση  κατάργηση των μυστικών κονδυλίων Ειδικών Λογαριασμών σε όλα χωρίς εξαίρεση τα υπουργεία και τις υπηρεσίες.

Ø    Καθιέρωση του Προϋπολογισμού απόδοσης, ώστε να δοθεί τέλος στην πελατειακή σπάταλη, αναποτελεσματική χρήση των κονδυλίων

ü  Αλλαγή του συστήματος κατάρτισης του προϋπολογισμού και διαμόρφωση προϋπολογισμού απόδοσης που περιλαμβάνει ορισμό στόχων ανά υπηρεσία και εξειδικευμένη κοστολόγηση της απαιτούμενης δαπάνης από τον προϋπολογισμό. Η μεθοδολογία έχει εφαρμοστεί σε 6 χώρες διαφορετικού επιπέδου, γεγονός που δείχνει ότι μπορεί να εφαρμοστεί και στη χώρα μας. Η εφαρμογή στον Καναδά μείωσε σε μια πενταετία τις δαπάνες κατά 22%, πέτυχε κάλυψη των στόχων σε σχέση με την παροχή υπηρεσιών σε ποσοστά 80 – 92% και βελτίωσε την αποδοτικότητα κατά 30 – 38%. Η  Νέα Ζηλανδία βρισκόταν στα όρια χρεοκοπίας όταν ξεκίνησε τη μετάβασή της στο σύστημα αυτό και σήμερα διαθέτει αποτελεσματικό σύστημα προϋπολογισμού και αξιολόγησης της αποδοτικότητας.

ü  Ορισμός ετήσιου στόχου για μείωση των δαπανών κατά 7% για τα 3 επόμενα έτη.

ü  Εξέταση από μηδενική βάση της σκοπιμότητας και του μεγέθους κάθε δαπάνης με επαναπροσδιορισμό της  εκ του μηδενός με στόχο τη μέγιστη μείωση με προτεραιότητα την εξάλειψη των ανήθικων δαπανών: κερδοσκοπικές υπερτιμολογήσεις υλικών, έργων και υπηρεσιών, υψηλές αμοιβές, πλασματικές συντάξεις και μισθοδοσίες.

ü  Γενικότερος εξορθολογισμός των δαπανών με προτεραιότητα στην εξάλειψη εκείνων των δαπανών που η μη πραγματοποίηση τους δεν θα μειώσει την ποσότητα και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών προς τους χρήστες αυτών.

ü  Ειδική εξέταση δαπανών με ασαφούς περιεχομένου  τίτλους όπως σύνθετες δαπάνες, δημόσιες σχέσεις και λειτουργικές και άλλες δαπάνες. 

Ø    Αναδιοργάνωση των συστημάτων προμηθειών ώστε να καταπολεμηθεί η σπατάλη και η διαφθορά  και να μειωθούν οι δαπάνες

Στον τομέα των κρατικών προμηθειών υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες εξοικονόμησης, που μπορεί να φτάσει το  25% με την προϋπόθεση της αναδιοργάνωσης του συστήματος, που πρέπει να συμπεριλάβει την καθιέρωση της διαφάνειας και της ισορροπημένης σχέσης κόστους οφέλους, με στόχο να οδηγηθούμε κάτω από το μέσο όρο τιμών για αντίστοιχα είδη που πετυχαίνουν τα κράτη μέλη της Ε.Ε. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος απαιτείται να υπάρχει πρωτίστως πολιτική βούληση για να ληφθούν μέτρα όπως: 

ü  Η δημιουργία συστήματος προμηθειών που θα συνδυάζει τη λειτουργία ενός ενιαίου κέντρου (πληροφόρησης, σύνταξης προδιαγραφών, καταγραφής και δημοσιότητας αποτελεσμάτων, διαιτησίας για  επίλυση διαφορών, εποπτείας) με εξουσιοδοτημένους κατά περίπτωση φορείς διενέργειας διαγωνισμού. Έτσι θα επιτυγχάνεται η προμήθεια στις καλύτερες τιμές χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες και ταχείς διαδικασίες ανάθεσης.

ü  Η διασφάλιση ότι θα προχωρήσει χωρίς προσκόμματα διαλειτουργικότητας και διασυνδεσιμότητας η δημιουργία Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημόσιων Προμηθειών (ΕΣΔΗΠ) έως το τέλος του 2012 (έργο που ξεκίνησε πριν 10 χρόνια  και οι κυβερνήσεις το κρατούν σε εκκρεμότητα),  ώστε να βελτιώσει τις διαδικασίες και τον τρόπο εκτέλεσης των προμηθειών.

ü  Η ευρεία  χρήση των μειοδοτικών διαγωνισμών, που δεν επιτρέπει την ανάπτυξη της διαπλοκής μεταξύ ζήτησης και προσφοράς που ευδοκιμεί όταν το διαγωνιστικό αποτέλεσμα στηρίζεται στην αυθαιρεσία της βαθμολογίας των αξιολογήσεων προσφορών, με φροντίδα βεβαίως οι περιγραφές των προκηρύξεων να είναι ακριβείς σε σχέση με τις προδιαγραφές των ζητούμενων προμηθειών.

ü  Οι μεγάλες προμήθειες του δημοσίου θα πρέπει να γίνονται με τρόπο , που χωρίς  παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας, θα δημιουργεί αντισταθμιστικά οφέλη  σε γραμμές παραγωγής για ότι μπορεί να παραχθεί στη χώρα μας, γεγονός που θα ισοδυναμεί με μείωση του κόστους.

Ø    Περιορισμός των δαπανών υγείας με εξάλειψη της σπατάλης και της ιδιοποίησης δημόσιων πόρων.

Οι δαπάνες υγείας ήταν στη χώρα μας ιδιαίτερα υψηλές. Πέρα από αντικειμενικούς παράγοντες, η αύξηση της δαπάνης οφείλεται στην επέκταση των φαινομένων διαφθοράς, ιδιοποίησης του δημόσιου χώρου  και σπατάλης.

Τα τελευταία 3 χρόνια οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία έχουν ελαττωθεί σημαντικά. Έχει εκτιμηθεί ότι, σε τρέχουσες τιμές, το 2012 θα έχουν μειωθεί περίπου κατά 30% συγκριτικά με το 2009 και, σε ποσοστό του ΑΕΠ, από 6% σε 4,5%. Αυτό έγινε χωρίς επικέντρωση στις σπατάλες αλλά με τρόπο οριζόντιο, και χωρίς τα βήματα εξυγίανσης και εξορθολογισμού του συστήματος υγείας που απαιτούνται. Αυτό έχει δραματικές συνέπειες για την περίθαλψη των πολιτών.

Η περιστολή της σπατάλης στο σύστημα υγείας είναι ζήτημα κομβικό, αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνεται με τυφλές περικοπές. Κρίσιμες πλευρές του συστήματος υγείας χρειάζονται ενίσχυση και αυξημένη χρηματοδότηση, ώστε να υπάρχει και όπου χρειάζεται να ενισχυθεί το απαραίτητο δίχτυ προστασίας για την υγεία. Ώστε κανένας πολίτης της χώρας να μην αντιμετωπίσει το φάσμα της προσωπικής ή οικογενειακής κατάρρευσης που μπορεί να προκληθεί από τη σοβαρή αρρώστια.

Χρηματοδοτικές ανεπάρκειες υπήρχαν ήδη πριν την εκδήλωση της οικονομικής κρίσης, ιδιαίτερα σε υπηρεσίες για άτομα με αναπηρίες και σοβαρά χρόνια προβλήματα, στην πρόληψη και την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, στην ψυχική υγεία. Παράλληλα, η παραοικονομία και τα φαινόμενα διαφθοράς έχουν ανθίσει σε όλο το φάσμα των υπηρεσιών υγείας. Έτσι, οι ιδιωτικές δαπάνες για την υγεία έχουν φθάσει σε υψηλά επίπεδα στην Ελλάδα, περίπου στο 40% του συνόλου των δαπανών υγείας, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη. Ωστόσο, τα τελευταία 3-4 χρόνια, λόγω της οικονομικής δυσπραγίας μεγάλου τμήματος της κοινωνίας, η ιδιωτική συμμετοχή στη δαπάνη υγείας έχει μειωθεί σημαντικά και η αναζήτηση περίθαλψης στο δημόσιο σύστημα υγείας έχει αυξηθεί. Είναι απαραίτητο το δημόσιο σύστημα υγείας να μπορέσει να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση και στις σημερινές ανάγκες.

Για να γίνει αυτό χρειάζονται ουσιαστικές τομές στη λειτουργία του συστήματος υγείας. Απαιτείται ρήξη με την κυριαρχία του πελατειακού κράτους, με πρακτικές διαπλοκής και κύκλους συμφερόντων, με οργανωτικούς ανορθολογισμούς, με γραφειοκρατικές αδράνειες και συντεχνιακές λογικές που έχουν δημιουργήσει στρεβλώσεις στο σύστημα υγείας και έχουν εκτινάξει τις δαπάνες.

Η δημιουργία του Εθνικού Οργανισμού Παροχών Υπηρεσιών Υγείας (ΕΟΠΥΥ) πρέπει να συνοδεύεται με ρεαλιστική τιμολόγηση των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας που παρέχει  με κριτήριο τη λειτουργικότητα του συστήματος και την προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος.

Η Δημοκρατική Αριστερά υποστηρίζει την εφαρμογή μέτρων ριζικής αλλαγής με:

ü  Προώθηση της ορθολογικής συνταγογράφησης σύμφωνα με θεραπευτικά πρωτόκολλα και συστηματική εφαρμογή «ιατρικής βάσει τεκμηρίωσης», σε αρμονία με διεθνή πρότυπα.

ü  Αποφασιστική εφαρμογή της ηλεκτρονική συνταγογράφηση δραστικής ουσίας και η βελτίωση της λειτουργικότητας στην οργάνωσή της.

ü  Ηλεκτρονικός φάκελος ασθενούς.

ü  Διασφάλιση της ολοήμερης λειτουργίας των υποδομών υψηλής τεχνολογίας.

ü  Γεωγραφική ανακατανομή των υπηρεσιών υγείας και η περιφερειακή τους διαχείριση.

ü  Ενοποίηση νοσοκομείων και άλλων μονάδων με βάση λειτουργικά κριτήρια ουσίας και όχι αυθαίρετες “διοικητικές” ρυθμίσεις ή πελατειακούς υπολογισμούς.

ü  Εγκατάσταση ενιαίου πρότυπου συστήματος διαχείρισης νοσοκομείων με πλήρη διασυνδεσιμότητα που να καλύπτουν όλους τους τομείς όπως οικονομική διαχείριση (διπλογραφικό σύστημα, αποθήκες, κοστολόγηση) και διαχείριση εξωτερικών λειτουργιών (διαχείριση και τιμολόγηση ασθενών και εξωτερικών ιατρείων κ.α.).

ü  Συνολικοί προϋπολογισμοί για τα νοσοκομεία και άλλες μονάδες υγείας.

ü  Τιμολόγηση των νοσοκομειακών υπηρεσιών με βάση καλά μελετημένα «κλειστά ενοποιημένα νοσήλια» κατά διαγνωστική κατηγορία. Σταδιακή προώθηση συμβάσεων με διαγνωστικά κέντρα που θα στηρίζονται σε προϋπολογιστικά συστήματα πληρωμών (αντικατάσταση της κατά πράξη πληρωμής με συστήματα που θα έχουν  συγκεκριμένο ποσό ώστε να αποτρέπεται η τεχνητή  ζήτηση).

ü  Αξιοκρατική επιλογή διοικητών και μελών διοικητικών συμβουλίων σε φορείς, με κριτήριο την τεχνογνωσία και το ήθος ώστε να επιτυγχάνεται αποδοτική διοίκηση.

Η φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά υψηλή. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις 2-3 χώρες με υψηλότερη κατά κεφαλή δαπάνη παγκοσμίως, ενώ κατά την τελευταία δεκαετία οι φαρμακευτικές δαπάνες έχουν 6πλασιαστεί. Οι παθολογίες πίσω από το φαινόμενο αυτό είναι πολλές και απαιτούν πολύπλευρη αντιμετώπιση. Χρειάζεται μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, χωρίς να εμποδίζεται η πρόσβαση στα φάρμακα τεκμηριωμένης θεραπευτικής αξίας. Οι πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές για το φάρμακο (N. 4052/2012) περιλαμβάνουν σημαντικές προβλέψεις, όπως η αύξηση της χρήσης γενόσημων φαρμάκων (αντιγράφων μετά τη λήξη της περιόδου πατέντας). Ωστόσο, η έλλειψη ουσιαστικών θεσμικών ρυθμίσεων και η προχειρότητα στην αντιμετώπιση κρίσιμων παραμέτρων του θέματος κινδυνεύουν να ακυρώσουν τις θετικές κατευθύνσεις.

Για να μην υπάρξουν νέες στρεβλώσεις απαιτείται δέσμη μέτρων και σημαντικές θεσμικές τομές:

ü  Εξασφάλιση ότι τα γενόσημα πληρούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις ποιότητας, ασφάλειας και αποτελεσματικότητας (βιοδιαθεσιμότητα, βιοϊσοδυναμία).

ü  Ρυθμίσεις ώστε τα γενόσημα να διατίθενται σε πολύ χαμηλότερες τιμές από τα πρωτότυπα.

ü  Προσεκτική ένταξη των φαρμάκων στο σύστημα της συνταγογράφησης γενοσήμων (ξεκινώντας από φάρμακα προτεραιότητας βάσει κατανάλωσης και κόστους), εφόσον εξασφαλίζονται οι απαραίτητες προϋποθέσεις με βάση ειδική αποτίμηση για κάθε φάρμακο και όχι με βάση «μαζική» εφαρμογή του μέτρου.

ü  Απαρέγκλιτη εφαρμογή της χορήγησης των φαρμάκων με ιατρική συνταγή εφόσον αυτό περιλαμβάνεται στους όρους αδειοδότησής τους.

ü  Οργάνωση διασταυρούμενων ελέγχων και διερεύνηση των εφαρμοζόμενων πρακτικών συνταγογράφησης και της τυχόν αναντιστοιχίας με τα δεδομένα νοσηρότητας.

ü  Σχεδιασμός συστηματικής ενημέρωσης του κοινού με στόχο τη μετακίνηση από την ψευδή πεποίθηση ότι σωστή φροντίδα υγείας είναι η αθρόα κατανάλωση φαρμάκων.

ü  Προώθηση της πρόληψης και της πρωτοβάθμιας φροντίδας που δυνητικά οδηγούν σε συγκράτηση των συνολικών δαπανών υγείας (αύξηση των δαπανών βραχυπρόθεσμα αλλά  μείωση μεσοπρόθεσμα λόγω μείωσης των περιστατικών που απαιτούν επείγουσα φροντίδα).

Σημαντικός παράγοντας επίσης μείωσης των δαπανών είναι η διασφάλιση της διασυνδεσιμότητας μεταξύ τομέων υγείας και κοινωνικής ασφάλισης.

Ø    Μειώσεις του κόστους της λειτουργίας της Δημοκρατίας

Άμεσος στόχος και για λόγους συμβολικούς είναι η μείωση κατά 50% του κόστους του τμήματος της πολιτικής λειτουργίας που χρηματοδοτείται από το κράτος. Αυτό πρέπει να γίνει με: 

ü  Μείωση στο ήμισυ της κρατικής επιχορήγησης των κομμάτων.

ü  Μείωση των βουλευτικών αποζημιώσεων, κατάργηση της  αποζημίωσης για συμμετοχή στις επιτροπές της Βουλής, κατάργηση της βουλευτικής σύνταξης και μείωση του προσωπικού (αποσπασμένων, μετακλητών). Θέσπιση ανώτατου ορίου 20% για αποζημιώσεις πέραν των τακτικών αποδοχών για  αιρετούς  και υπουργούς. 

ü  Μείωση των δαπανών για τη Βουλή, τη φρουρά της και  για την προεδρία της Δημοκρατίας.

 

Ø    Μειώσεις των δαπανών μισθοδοσίας , συντάξεων  και μετακινήσεων

Οι εργαζόμενοι στο δημόσιο τομέα έχουν υποστεί ήδη τεράστια μείωση του εισοδήματος. Οποιαδήποτε περαιτέρω μείωση οδηγεί όχι μόνο στη φτωχοποίηση των δημοσίων υπαλλήλων αλλά και στην αποδόμηση των υπηρεσιών και της παροχής έργου, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να επιστρέφει με άλλη διάσταση.

Πρέπει να αποκλειστεί η περαιτέρω συμπίεση των μισθών και συντάξεων  και να υπάρχει μείωση των δαπανών μισθοδοσίας μόνο σε περιπτώσεις που υπάρχουν μισθολογικές ακρότητες, που δεν αντανακλούν πραγματική προσφορά εργασίας αλλά προέκυψαν ως αποτέλεσμα ειδικής μεταχείρισης. Επίσης πρέπει να εξαλειφθούν φαινόμενα έμμεσης ενίσχυσης του μισθού για ημετέρους.

 Συγκεκριμένα πρέπει να προχωρήσουν:  

ü  Ενιαίο μισθολόγιο, με εξορθολογισμό και ενσωμάτωση επιδομάτων και άρση αδικιών και ανισοτήτων, δηλαδή  ίδια αμοιβή για ίδια απασχόληση.

ü  Επιβολή ανώτατου ορίου στους μισθούς του Δημοσίου και  του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

ü  Εξέταση όλων των  «πρόσθετων και παρεπόμενων παροχών» ώστε να εξαλειφθεί η πληρωμή εικονικών εργασιών. 

ü  Έλεγχος των πάσης φύσεως υπερωριών, αμοιβών για εκτός έδρας απασχόληση και άλλων, ανάλογων δαπανών.

ü  Ανάληψη της μισθοδοσίας του κλήρου από την Εκκλησία, ύστερα από μια εύλογη μεταβατική περίοδο, στο πλαίσιο των διευθετήσεων για χωρισμό  εκκλησίας και κράτους. Άμεσα πρέπει να μειωθεί κατά 50% η επιβάρυνση (380 εκατ. ευρώ το χρόνο) στον κρατικό προϋπολογισμό.

ü  Σταδιακή μείωση του αριθμού των δημόσιων υπαλλήλων, μέσα από το πάγωμα των προσλήψεων μέχρι το 2015,  με αυστηρή εξαίρεση τομέων, όπως παραϊατρικό προσωπικό, εκπαιδευτικοί κλπ., μετά από σύμφωνη γνώμη των 3/5 της Βουλής.

ü  Άμεση καταγραφή  υπαλλήλων  που δεν προσέρχονται στην εργασία τους και κίνηση διαδικασίας διοικητικής αντιμετώπισης, με στόχο την εξάλειψη της δαπάνης.

Η Δημοκρατική Αριστερά είναι σε πλήρη αντίθεση με την εργασιακή εφεδρεία, ένα μέτρο αντισυνταγματικό, που οδηγεί εντέλει στην ανεργία. Το μέτρο αυτό αποτελεί χτύπημα στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, την οποία και περαιτέρω αποδιοργανώνει, με το δεδομένο ότι θα στερήσει τη διοίκηση από έμπειρα στελέχη που τίθενται σε πρόωρη συνταξιοδότηση.   Η θέση μας αυτή δεν ισοδυναμεί με την αποδοχή της σημερινής κατάστασης στο δημόσιο τομέα. Η Δημοκρατική Αριστερά υποστηρίζει την ανασυγκρότηση του δημόσιου τομέα και στο πλαίσιο αυτό θα προκύψουν σημαντικές μειώσεις δαπανών .

Συγκεκριμένα:

ü  Η κατάργηση ή συγχώνευση φορέων και υπηρεσιών που υπολειτουργούν πρέπει να γίνει και  να συνοδευτεί με μετατάξεις,  επανεκπαίδευση και συμπλήρωση υπηρεσιών που υπάρχουν ανάγκες. Αυτό μαζί με τον αυστηρό έλεγχο του παραγόμενου έργου θα μειώσει τις  δαπάνες προς ιδιώτες προμηθευτές μέσω outsourcing με παράλληλη προσφορά αυτής της εργασίας από το μόνιμο προσωπικό. Επίσης θα μειώσει τον αριθμό των συμβασιούχων που προσλαμβάνονται, αφού πολλές φορές προσλαμβάνονται για να υλοποιήσουν το έργο που είναι στο πλαίσιο των εργασιακών καθηκόντων μόνιμου προσωπικού

ü  Η μείωση της γραφειοκρατίας θα επιφέρει μείωση των εργασιών που δεν παράγουν αξία και θα διευκολύνει τη μετακίνηση σε εργασίες ωφέλιμες για την παροχή υπηρεσιών προς τους χρήστες ή για την άσκηση των ελεγκτικών και φοροεισπρακτικών διαδικασιών.

ü  Η αναδιοργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών θα βελτιώσει τη σχέση κόστους οφέλους και θα επιφέρει κάλυψη υποστηρικτικών υπηρεσιών προς τους πολίτες και θα μειώσει τα κόστη αυτών επιφέροντας θετικές συνέπειες στην οικονομία.

Ø    Μείωση των δαπανών από τις Επιχειρήσεις του ευρύτερου δημόσιου τομέα

ü  Η μείωση των ελλειμμάτων μέσω της καταπολέμησης της διαφθοράς και της σπάταλης δαπάνης που μετέτρεπε σε ελλειμματικά τμήματα των υπηρεσιών που στην πραγματικότητα είναι κερδοφόρα (π.χ. μετακινήσεις εμπορευμάτων στον ΟΣΕ).

ü  Μείωση των δαπανών των διαφόρων επιτροπών.

ü  Εξυγίανση όλων των επιχειρήσεων που είναι υπό δημόσιο έλεγχο (κατάργηση συντεχνιακών προνομίων, έλεγχος προμηθειών, αποκατάσταση αξιοκρατίας και διαφάνειας).

Ø    Μείωση επιδότησης ασφαλιστικών ταμείων

ü  Άμεση κατάργηση του ειδικού ασφαλιστικού, συνταξιοδοτικού καθεστώτος που ισχύει για διάφορες κατηγορίες προνομιούχων, μεταξύ των οποίων οι βουλευτές και οι δήμαρχοι.

ü  Ορισμός ανώτατου ορίου στις συντάξεις του Δημοσίου και  του ευρύτερου δημόσιου τομέα της οικονομίας, για την επόμενη τριετία.

Ø    Μείωση δαπανών μετακινήσεων

Μείωση χρήσης δημόσιων αυτοκινήτων και δαπανών μετακινήσεων σε όλες τις βαθμίδες  εξουσίας και στη δημόσια διοίκηση με εντατικοποίηση του ελέγχου σε πραγματικό χρόνο, μέσω εφαρμογή λογισμικούς και προηγμένων συστημάτων τηλεπικοινωνιών.

Ø    Μείωση μισθωμάτων και αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας

Το 2011 το ελληνικό κράτος δαπάνησε συνολικά 155,77 εκατ. ευρώ, για συνολικά 2.639 συμβάσεις μίσθωσης. Το 2012 η πρόβλεψη είναι για μείωση, καθώς ήδη έχει ανακοινωθεί προς τους ιδιώτες η πρόθεση των δημοσίων οργανισμών για αναπροσαρμογή των ενοικίων κατά 20%.  Χρειάζεται να υπάρξουν αλλαγές όπως:

ü  Η μείωση του συνολικού αριθμού των κτιρίων στέγασης υπηρεσιών του δημοσίου με συγκέντρωση των διάσπαρτων υπηρεσιών.

ü  Αξιοποίηση των ακινήτων του δημοσίου ή των κληροδοτημάτων  και μείωση του αριθμού των μισθώσεων  που πληρώνει το ελληνικό δημόσιο.

ü  Ένταξη όλων των δημόσιων κτιρίων στα προγράμματα επιδότησης των ΑΠΕ ώστε να μειωθούν οι δαπάνες για ηλεκτρική ενέργεια.

Ø    Μειώσεις των στρατιωτικών δαπανών

Στην τρέχουσα πολιτικοοικονομική και κοινωνική κατάσταση της χώρας, είναι αδιανόητο από τη μία να περικόπτονται συντάξεις και  μισθοί  ενόσω  γίνεται αγορά εξοπλισμών και στρατιωτικού υλικού. Η μείωση των στρατιωτικών δαπανών πρέπει να προκύψει μέσα από:

ü  Αναστολή κάθε τρέχουσας παραγγελίας νέων οπλικών συστημάτων μέχρις ότου μπει η χώρα σε τροχιά οικονομικής ανάπτυξης και αρχίσει να δημιουργεί ικανοποιητικά πρωτογενή πλεονάσματα. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ματαιωθεί η προμήθεια δύο ακόμη γερμανικών υποβρυχίων τύπου 214 και να  εγκαταλειφτεί η  διαπραγμάτευση για την προμήθεια 6 γαλλικών φρεγατών τύπου FREMM συνολικού κόστους 4,5-5 δισ. ευρώ.

ü  Έγκριση μόνο των απαραίτητων δαπανών για την αύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των υπαρχόντων οπλικών συστημάτων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η αντιμετώπιση των πιέσεων για την αγορά στρατιωτικού εξοπλισμού από τις ευρωπαϊκές χώρες ως «αντιστάθμισμα» της δανειοδότησης που παρέχεται στη χώρα μας.

ü  Αναμόρφωση όλου του συστήματος προμηθειών στις ένοπλες δυνάμεις για τον αποκλεισμό μεσαζόντων και τον περιορισμό κάθε σπατάλης.

ü  Εκσυγχρονισμός της διάταξης των ενόπλων δυνάμεων και επανεξέταση των πόρων που διατίθενται. Εξορθολογισμός των λειτουργικών δαπανών (περίπου 6,5 δις ευρώ), κυρίως της σπατάλης υλικών και ανθρώπινων πόρων που οφείλεται στη διατήρηση πεπαλαιωμένων συστημάτων διάταξης και στο εξαιρετικά δαπανηρό σύστημα υποστήριξης. Μια αναδόμηση του όλου συστήματος, συμπεριλαμβανομένης και της κατάργησης των στρατοπέδων σε αστικές περιοχές μπορεί να οδηγήσει στη μείωση των δαπανών προϋπολογισμού  τουλάχιστον κατά 1 δις.

Ø    Εξάλειψη του παράνομου προσπορισμού συντάξεων και επιδομάτων

ü  Εξάλειψη των περιπτώσεων παράνομου προσπορισμού επιδομάτων και συντάξεων. Οι κακώς αποδιδόμενες συντάξεις καθώς και τα κακώς αποδιδόμενα προνοιακά επιδόματα αποδεικνύουν ότι υπάρχουν τεράστια περιθώρια εξοικονόμησης στις δημόσιες δαπάνες τα οποία κυβέρνηση και τρόικα έπρεπε να έχουν αξιοποιήσει, πριν υπερφορολογήσουν τον ιδιωτικό τομέα και στραγγαλίσουν την παραγωγική οικονομία.

ü  Εγκατάσταση και λειτουργία συστήματος εσωτερικού ελέγχου ώστε να αποφευχθούν παρόμοια φαινόμενα στο μέλλον.

Ø    Καθιέρωση παντού  πρακτικών συνετής διαχείρισης των δημόσιων πόρων

Ρυθμίσεις σε όλους τους τομείς με τη λογική της φειδούς που πρέπει να υπάρχει στις δημόσιες δαπάνες όπως π.χ. με την επιστροφή των σχολικών βιβλίων και τη μεταβίβαση στην επόμενη τάξη, ώστε και περιορισμό των δαπανών να έχουμε και οι πολίτες να εκπαιδεύονται σε μια στάση ευθύνης.

2.2  Αντιμετώπιση του κινδύνου παράλυσης της οικονομίας και προώθηση ανάπτυξης νέου τύπου

2.2.1 Λήψη άμεσων μέτρων αντιμετώπισης  της ακρίβειας

Σε επίπεδο νοικοκυριού είναι απαραίτητη η ελάφρυνση της πίεσης στο βιοτικό επίπεδο μέσω της μείωσης των τιμών. Η μείωση μπορεί να γίνει  μέσω ενός συνολικού πακέτου με:

ü  Προμήθεια και χρήση της εργαλειοθήκης για την αξιολόγηση του ανταγωνισμού που έχει αναπτύξει (Competition Toolkit) ο ΟΟΣΑ, η εφαρμογή της οποίας βοηθάει  στον εντοπισμό  πρακτικών που αλλοιώνουν τον ανταγωνισμό.

ü  Θέσπιση ρυθμίσεων για την ενίσχυση του ανταγωνισμού προς όφελος του καταναλωτή.

ü  Ενδυνάμωση του ελέγχου και της εποπτείας των τιμών,  κυρίως στις περίπου πενήντα ξένες και ελληνικές επιχειρήσεις που κυριαρχούν στην αγορά και μέσα από τις ενδο-ομιλικές συναλλαγές διαθέτουν τα προϊόντα τους στη λιανική σε υψηλές τιμές.

ü  Μείωσης των τιμών με αντιμετώπιση των καρτέλ και κινητοποίηση των πολιτών μέσα από καταναλωτικούς συνεταιρισμούς και  άνοιγμα των επαγγελμάτων.

2.2.2 Ανακούφιση για τα δάνεια των ιδιωτών από τις τράπεζες και τα επιτόκια των πιστωτικών καρτών

Προώθηση ρυθμίσεων στα δάνεια ώστε: Να μειωθούν σημαντικά τα επιτόκια στα καταναλωτικά δάνεια και στις πιστωτικές κάρτες. Να μην υπερβαίνει η υποχρέωση μηνιαίας δόσης το 30% του διαθέσιμου οικογενειακού εισοδήματος και να δίνονται αντίστοιχες χρονικές επιμηκύνσεις. Να παραταθεί η απαγόρευση των πλειστηριασμών για μια τριετία.

Συγκεκριμένα: Οι τράπεζες πρέπει να υποχρεωθούν να προσέλθουν σε μια Προγραμματική Σύμβαση, μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, για τη λήψη μέτρων όπως: η παραχώρηση περιόδου χάριτος, χωρίς καταβολή τόκων και κεφαλαίου, η μείωση του επιτοκίου και η παράταση της συμβατικής διάρκειας του δανείου που συνδυαστικά θα οδηγούν στη μείωση του συνολικού ποσού που θα κληθεί να δώσει ο δανειολήπτης. Δάνειο ιδιωτών (στεγαστικό, προσωπικό-καταναλωτικό) για το οποίο έχει ήδη αποπληρωθεί το κεφάλαιο, συν ένα εύλογο κέρδος αυτό να διαγράφεται.Στα υπόλοιπα, επαναπροσδιορίζονται: περίοδος χάριτος, επιτόκια και διάρκεια αποπληρωμής, βελτιωμένα.

Για τις πιστωτικές κάρτες η κυβέρνηση έχει υποχρέωση να αναλάβει άμεση πρωτοβουλία για μια Προγραμματική Σύμβαση μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών προκειμένου να διασφαλισθούν επιτόκια πιστωτικών καρτών που θα παρακολουθούν τα επιτόκια των «βασικών μαζικών προϊόντων» των πιστωτικών καρτών των τραπεζών των χωρών της ευρωζώνης.

2.2.3 Λήψη άμεσων μέτρων αποφυγής της παράλυσης των επιχειρήσεων λόγω έλλειψης χρηματοδότησης

Σε επίπεδο γενικής οικονομικής δραστηριότητας είναι ζωτικής σημασίας η χρηματοδότηση του κύκλου παραγωγής και εμπορίας, που αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα λόγω έλλειψης ρευστότητας και υπονόμευσης του κύρους των εγγυητικών επιστολών  που παρέχουν  οι ελληνικές τράπεζες σε επιχειρήσεις. Σε αυτή την κατεύθυνση χρειάζεται άμεση ενίσχυση της ρευστότητας με :

ü  Αύξηση των διαθέσιμων ποσών του νεοϊδρυθέντος Ταμείου Εγγύησης για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις ώστε να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση με ευνοϊκούς όρους από τις τράπεζες.

ü  Επιδίωξη δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού παροχής εγγυήσεων προς τις επιχειρήσεις και όχι προς τις τράπεζες, ώστε οι βιώσιμες ελληνικές επιχειρήσεις να μπορούν μέσω αυτού του μηχανισμού εγγυήσεων να δανειοδοτηθούν από ευρωπαϊκές τράπεζες. Επίσης η ιδέα για τη δημιουργία μιας τράπεζας ειδικού σκοπού για τη χρηματοδότηση βιώσιμων επιχειρήσεων που έχουν υψηλή πιστοληπτική αξιολόγηση θα μπορούσε να έχει θετικά αποτελέσματα.

ü  Απαίτηση για διατήρηση των γραμμών χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις από το  τραπεζικό σύστημα που ενισχύεται μέσω της ανακεφαλαιοποίησης. Στο πλαίσιο αυτής της δανειοδότησης  μπορούν να υποχρεωθούν οι επιχειρήσεις να καταβάλλουν στους εργαζόμενους τα δεδουλευμένα των εργαζομένων που δεν έχουν πληρωθεί.

Άλλες σημαντικές παράμετροι για την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων είναι η εξόφληση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του κράτους προς τους προμηθευτές  ποσού  περίπου 7 δισ. ευρώ, ο συμψηφισμός υποχρεώσεων – απαιτήσεων στη σχέση επιχειρήσεων – κράτους συνυπολογίζοντας όλους τους φορείς του δημόσιου και η έγκαιρη επιστροφή στις επιχειρήσεις  των προσωρινών παρακρατήσεων ΦΠΑ.

2.2.4 Χρηματοδότηση της ανάπτυξης

Τα χρηματοδοτικά μέσα μπορούν να υπάρξουν με το συνδυασμό της αξιοποίησης πόρων του ΕΣΠΑ, της δανειοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και της κινητοποίησης ιδιωτικών πόρων. Συγκεκριμένα ζητούμενα  είναι τα εξής:

ü  Υπερκέραση των δυσκολιών, με τη συμμετοχή της  Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων,  για τη διαμόρφωση του χρηματοδοτικού πλαισίου στήριξης και εκκίνηση επενδύσεων σε έργα υποδομών (αυτοκινητόδρομοι και διαχείριση αποβλήτων).

ü  Επιτάχυνση των ρυθμών υλοποίησης του ΕΣΠΑ. Καμία δικαιολογία δεν μπορεί να υπάρξει πλέον, για οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση στην υλοποίηση των έργων που έχουν θέσει σε προτεραιότητα οι Περιφέρεις  και τα Υπουργεία  που ισοδυναμούν με επενδυτική ανάσα άνω των 10 δις  και δημιουργία τουλάχιστον  100.000 νέων θέσεων εργασίας.. Για να αντιμετωπιστεί η σημερινή καθυστέρηση , να προχωρήσει ταχύτατα η απορρόφηση των κοινοτικών πόρων , πρέπει να αλλάξει το νομοθετικό πλαίσιο διαχείρισης ώστε να απλουστευτούν οι διαδικασίες σχεδιασμού και ανάθεσης δράσεων και να ανασυγκροτηθούν οι  αρμόδιες υπηρεσίες με  μέτρα αναδιοργάνωσης και ενίσχυσης τους με ανθρώπινο δυναμικό.

ü  Ταχύτατη αξιοποίηση του νέου χρηματοδοτικού μέσου για  δράσεις υπέρ της απασχόλησης των νέων για το διάστημα 2012-2014.

ü  Κινητοποίηση όλων των οικονομικών δυνάμεων της χώρας και της διασποράς για να προχωρήσουν σε επενδύσεις με ταυτόχρονη μόχλευση κεφαλαίων από άλλες χώρες. Διεύρυνση των συμμαχιών και ενίσχυση των συμπράξεων με διεθνείς εταιρείες κατόχους κεφαλαίων και τεχνογνωσίας, με επιδίωξη η Ελλάδα να γίνει χώρα επενδύσεων και να δημιουργηθούν κοινά αναπτυξιακά στρατηγικά συμφέροντα που θα προσβλέπουν στην παραμονή της χώρας στο ευρώ.

ü  Κανονική Εκτέλεση του Προγράμματος  Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) και κατάργηση  της μεθοδολογίας των τελευταίων χρόνων να μειώνεται, καθώς προτιμάται μια βραχυπρόθεσμη εντύπωση από την εμφάνιση μείωσης του ελλείμματος αντί μιας πολλαπλά επωφελούς αναπτυξιακής διαδικασίας, τα αποτελέσματα της οποίας θα εμφανίζονται σε μεσοπρόθεσμο διάστημα.

2.2.4.1 Τροποποίηση του μνημονίου:  Ενίσχυση της χώρας με ειδικό αναπτυξιακό πακέτο

Είναι αδήριτη ανάγκη η ενίσχυση της χώρας με ειδικό αναπτυξιακό πακέτο, ώστε να δοθεί ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα προς όφελος της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας αλλά και των δημόσιων οικονομικών.

Η δανειοδότηση μπορεί να γίνει από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και να συνδυαστεί με  την αξιοποίηση πόρων του ΕΣΠΑ και τη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων. Το πακέτο αυτό με μόχλευση κεφαλαίων από τον ιδιωτικό τομέα είναι δυνατόν να φθάσει τα 30 δις ευρώ.

Οι παρεμβάσεις που θα περιλαμβάνει το νέο αναπτυξιακό πακέτο πρέπει να οριστούν με άμεσο τρόπο και  να περιλαμβάνουν το σύνολο των τομέων με ιδιαίτερο βάρος σε αυτούς που δημιουργούν θέσεις εργασίας. Ο προσανατολισμός και οι όροι  διαχείρισης του πακέτου πρέπει να αντιστοιχούν στα χαρακτηριστικά της ανάπτυξης νέου τύπου που προτείνουμε.

Επιπροσθέτως, θα πρέπει να ζητηθεί από την Ε.Κ.Τ να μην απαιτήσει άμεσα τη μείωση των υποχρεώσεων των ελληνικών  τραπεζών προς αυτήν, ώστε, τα 16 δις που θα εισρεύσουν στα ταμεία τους μέσω της δανειακής σύμβασης για αντικατάσταση των έντοκων γραμματίων βραχυχρόνιας λήξης του ελληνικού δημοσίου που κατέχουν, να αξιοποιηθούν για παροχή ρευστότητας στην αγορά.

2.2.5 Αλλαγή του χαρακτήρα της ανάπτυξης, απασχόληση και οικονομική δημοκρατία

Η ανάπτυξη για να έχει στοιχεία διατηρησιμότητας και για να διαχυθούν οι ωφέλειες στο σύνολο της κοινωνίας θα πρέπει να απαλλαγεί από τις παθογένειες του προηγούμενου μοντέλου και να συνδεθεί με τη γενικότερη προσπάθεια ανασυγκρότησης της οικονομίας και του κράτους. Αυτό σημαίνει:

Ø    Διαχείριση πόρων με διαφάνεια και με κριτήριο το κοινωνικό συμφέρον.

ü  Διαχείριση των πόρων με διαφάνεια και δημοκρατία στο σχεδιασμό, βέλτιστη σχέση κόστους οφέλους, διαρκής διαδικασία αξιολόγησης και επανασχεδιασμού παρεμβάσεων ώστε να βελτιώνονται τα αποτελέσματά τους και οι ωφέλειες για την κοινωνία. 

ü  Η επιλογή δημόσιων έργων θα πρέπει γίνεται με κριτήριο την αναπτυξιακή τους στόχευση, τις εξωτερικές οικονομίες και τη μόχλευση και όχι τα πολιτικοοικονομικά λόμπυ και τις πολιτικές επιρροές των ομάδων της οικονομικής ελίτ που έμαθαν να παράγουν πολλά ίδια κέρδη και λίγα αποτελέσματα προς όφελος της κοινωνίας.

ü  Δίκαιη κατανομή του πλούτου που θα παράγεται από την ανάπτυξη.

Ø     Προσανατολισμός στη διατηρήσιμη ανάπτυξη με αύξηση της απασχόλησης.

ü  Η εργασία είναι δικαίωμα και η  βάση πάνω στην οποία δομείται κάθε σύγχρονη κοινωνία. Είναι αναγκαίο να αλλάξει η οικονομική και κοινωνική πολιτική ώστε να στοχεύει στη δημιουργία θέσεων εργασίας.  Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας είναι προτεραιότητα της προγραμματικής μας πρότασης.

ü   

ü  Προτεραιότητα σε υποδομές και δραστηριότητες με μεγάλο εισοδηματικό πολλαπλασιαστή, που αυξάνουν την παραγωγικότητα, ενισχύουν την εξωστρέφεια και δημιουργούν μεγάλο αριθμό μόνιμων θέσεων εργασίας (καινοτομία, έρευνα, επιχειρηματικότητα σε τομείς διεθνώς εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών, διαχείριση απορριμμάτων  κ.α. ).

ü  Ανάπτυξη μεγάλων αλλά κυρίως πολλών χιλιάδων μικρών και μεσαίων παρεμβάσεων σε συνδυασμό με την επαγγελματική κινητικότητα ώστε να υπάρξει ένα εθνικό σχέδιο μεταφοράς της δραστηριότητας σε τομείς εμπορεύσιμων αγαθών και υπηρεσιών και να δημιουργηθούν εκατοντάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.

ü  Δημιουργία προϋποθέσεων περιφερειακής και τοπικής οικονομικής ανάπτυξης με τη ενίσχυση των τοπικών συμπράξεων και την υιοθέτηση στρατηγικών αξιοποίησης των τοπικών συγκριτικών πλεονεκτημάτων. Είναι η διαδικασία που επιτρέπει στην τοπική κοινωνία να αναλάβει τις ευθύνες της και να διαδραματίσει το ρόλο που της ανήκει στις σημερινές συνθήκες. Σ΄ αυτό το πλαίσιο οι αυτοδιοικητικοί θεσμοί αποκτούν ιδιαίτερο ρόλο όχι απλώς ως αποσυγκέντρωση της γραφειοκρατίας αλλά και ως φορείς σχεδιασμού και υλοποίησης αναπτυξιακών πολιτικών.

Ø    Νέος ρόλος του κράτους και νέα σχέση

ü  Εμπέδωση μιας νέας λειτουργίας του κράτους ώστε να μην κυριαρχείται  από τους νομείς του ούτε να  ποδηγετεί την οικονομική ανάπτυξη, αλλά μέσω των παρεμβάσεων του να προωθεί το συλλογικό στρατηγικό  συμφέρον.

ü  Δημιουργία των κατάλληλων μηχανισμών (δημόσιος τραπεζικός  πυλώνας, ενοποίηση-  αναβάθμιση των αναπτυξιακών μηχανισμών) ώστε να ενισχυθεί η  νέου τύπου παρέμβαση του κράτους.

ü  Αναδιάρθρωση των δημόσιων επιχειρήσεων: Εξυγίανση και εκσυγχρονισμός.  Κυβερνητικό σχέδιο αναδιάρθρωσης και προοπτικής για κάθε ΔΕΚΟ χωριστά. Δημόσιες επιχειρήσεις, που δεν είναι μείζονος κοινωνικής σημασίας και δημόσιας ωφέλειας και δεν χρησιμεύουν ως σημαντικός αναπτυξιακός μοχλός δεν υπάρχει λόγος να παραμένουν στην ιδιοκτησία του δημοσίου. Σε κάθε περίπτωση οι φυσικοί πόροι αποτελούν δημόσια περιουσία και οι κεντρικές υποδομές πρέπει να είναι υπό δημόσιο έλεγχο.

2..2.5.1 Τροποποίηση του μνημονίου : Αναθεώρηση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων, με στόχο την αξιοποίηση και όχι την εκποίηση του δημόσιου πλούτου

Το μέγεθος και ο αριθμός των περιουσιακών στοιχείων προς αποκρατικοποίηση φανερώνει μια ιδεοληπτική προσέγγιση, καθώς εκλαμβάνεται ως αυτονόητη η θέση ότι η απόσυρση του κράτους από κάθε παραγωγική διαδικασία, επιφέρει ποικίλα οφέλη. Πέραν τούτου, ο όλος σχεδιασμός βρίθει προβληματικών σημείων όπως το ανεπαρκές χρονικό διάστημα υλοποίησης, η εισπρακτική λογική, ο δεσμευτικός χαρακτήρας της μεταφοράς στο ΤΑΙΠΕΔ και ο αποκλεισμός κάθε δυνατότητας επιστροφής ή αντικατάστασης  περιουσιακών στοιχείων.  

Οι ιδιωτικοποιήσεις θα πρέπει να γίνουν  με σκοπό όχι μόνο ή κυρίως εισπρακτικό αλλά ενταγμένες στη στρατηγική για ένα νέο οικονομικό μοντέλο που θα εμπεριέχει μια νέα σχέση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε οι  επιχειρήσεις με παρουσία του Δημοσίου να μη συνδέονται με ελλείμματα, να ανταπεξέρχονται στο διεθνή ανταγωνισμό, να συμβάλουν στην ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Η διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων πρέπει να γίνει  με όρους διαφάνειας, αποτελεσματικότητας και αναπτυξιακής προοπτικής. Να διασφαλίζει την αξιοποίηση και όχι την εκποίηση του δημόσιου πλούτου. Να συγκεκριμενοποιείται λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε τομέα.

Η επανεξέταση που διεκδικούμε δομείται γύρω από στρατηγικές επιλογές, όπως το μέγιστο δυνατό όφελος για τη χώρα, η ρύθμιση νομοθετικού  πλαισίου για τις αγορές που ανοίγουν, η εξασφάλιση κατάλληλου τιμήματος, η διασφάλιση θέσεων εργασίας, ο στρατηγικός σχεδιασμός της όποιας παραγωγικής δραστηριότητας του κράτους.

Στη βάση αυτή θα επιδιωχθεί: 

ü  Η απαλλαγή από τη ανελαστικότητα επίτευξης απλώς κάποιων οικονομικών στόχων.

ü  Η δυνατότητα επανακαθορισμού της λίστας προς αποκρατικοποίηση.

ü  Η διεκδίκηση περισσότερου χρόνου (αφού και η εμπειρία δείχνει ότι μαζικές και υπό πίεση ιδιωτικοποιήσεις δεν στέφονται με επιτυχία), ώστε να σταθεί δυνατή η διαμόρφωση της νομοθεσίας, η ενίσχυση των ρυθμιστικών αρχών και η διεξαγωγή των διαγωνιστικών διαδικασιών με τους καλύτερους δυνατούς όρους για το δημόσιο συμφέρον.

ü  Η αλλαγή της προσέγγισης σε σχέση με την πώληση εισηγμένων που σήμερα έχουν  πολύ χαμηλές χρηματιστηριακές τιμές, ώστε να εξετασθεί η πώληση μικρότερων πακέτων μετοχών και  η δυνατότητα να οριστούν ρήτρες συμμετοχής του δημοσίου στα μελλοντικά κέρδη και στη μελλοντική χρηματιστηριακή υπεραξία.

ü  Η  εξέταση της δυνατότητας να διατηρηθεί από το δημόσιο,  με προτεραιότητα στα λιμάνια και στα αεροδρόμια, πακέτο μετοχών ικανό για τον έλεγχο των επιχειρήσεων και ταυτόχρονα να χρησιμοποιηθούν συμβάσεις  παραχώρησης σε ιδιώτες σε αυστηρά καθορισμένο πλαίσιο και χρονικό διάστημα και με προστασία του δημόσιου συμφέροντος. Η μεθοδολογία αυτή έχει αποδειχθεί σε πλείστες περιπτώσεις, διεθνώς, ότι μεσοπρόθεσμα προσφέρει τα ίδια έσοδα  και αποτρέπει και από παρενέργειες μονοπωλιακού χαρακτήρα.

ü  Η νέα προσέγγιση των Δημοσίων Επιχειρήσεων που είναι ζημιογόνες ώστε πρώτα να εξυγιανθούν και μετά να εξεταστεί το ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης τους.

ü  Η καταγραφή, απαλλαγή από εκκρεμότητες και σταδιακή αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τόσο το οικονομικό αποτέλεσμα όσο και τις κοινωνικές ανάγκες και τις περιβαλλοντικές παραμέτρους.

Ø    Δημιουργία δημόσιου τραπεζικού πυλώνα / ανακεφαλαιοποίηση των Τραπεζών.

ü  Διαμόρφωση ενός ισχυρού πυλώνα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα υπό τον έλεγχο του δημοσίου, με στόχο την εξασφάλιση της ομαλής ροής του χρήματος και της χρηματοδότησης της οικονομίας με μειωμένα επιτόκια. Αυτός ο πυλώνας μπορεί να συμπεριλάβει την Εθνική, όπου το δημόσιο επανακτά το κρίσιμο πακέτο μετοχών για τον ουσιαστικό έλεγχό της, και τις λοιπές τράπεζες δημόσιου συμφέροντος ΑΤΕ, ΤΤ και Ταμείο παρακαταθηκών και δανείων.

ü  Προώθηση νέου θεσμικού πλαισίου εποπτείας και ελέγχου του τραπεζικού και γενικότερα του χρηματοοικονομικού συστήματος στη βάση του κοινωνικού ελέγχου για την προστασία του οικονομικού συστήματος και του πολίτη.

ü  Μετά το PSI και την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών με έκδοση όχι κοινών μετοχών, σε κάθε περίπτωση το Ελληνικό Δημόσιο, σε όποιες τράπεζες καταστεί κύριος μέτοχος έχει υποχρέωση να λάβει όλα τα μέτρα και να προβεί σε ενέργειες  για τη βέλτιστη διαχείριση της επένδυσής του. 

ü  Τα κεφάλαια, πλέον των 23 δις, που θα χρησιμοποιηθούν για την ανακεφαλαιοποίηση, πρέπει να στηρίξουν την προσπάθεια επανεκκίνησης της οικονομίας και της κοινωνίας και όχι απλώς να οδηγηθούν στη δημιουργία «αποθεματικών κεφαλαίων» που θα επιτρέπουν στις τράπεζες να διατηρούν ελκυστικούς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας.

Ø    Ανασυγκρότηση του ιδιωτικού τομέα / μηχανισμοί υποστήριξης και ελέγχου

Ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να ενισχυθεί ώστε να ανασυγκροτηθεί και να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό. Η ενίσχυση πρέπει να στραφεί σε:

ü  Αποφυγή της πιστωτικής ασφυξίας

ü  Ρυθμίσεις που θα κάνουν πιο ευνοϊκό το περιβάλλον προς τις επιχειρήσεις με την έννοια ότι θα άρουν αδικαιολόγητα εμπόδια, θα αντιμετωπίσουν τη  γραφειοκρατία,  διαφθορά και θα δημιουργήσουν σταθερό φορολογικό πλαίσιο.

ü  Υποστήριξη κατά προτεραιότητα μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων ώστε να υπερβούν προβλήματα εσωστρέφειας, τεχνολογικής υστέρησης  και έλλειψης χρηματοδότησης.

ü  Θέσπιση ειδικών φορολογικών κινήτρων για παραγωγικές επενδύσεις σε τομείς τεχνολογικής αιχμής και καινοτομίας.

ü  Ισοτιμία στην οικονομική σχέση κράτους–επιχειρήσεων (συμψηφισμός υποχρεώσεων–απαιτήσεων συνυπολογίζοντας όλους τους φορείς του δημόσιου, έγκαιρη επιστροφή των προσωρινών παρακρατήσεων ΦΠΑ, έγκαιρη πληρωμή των προμηθευτών ώστε να μην χρησιμοποιείται η καθυστέρηση ως επιχείρημα για τις υπερτιμολογήσεις).

ü  Υποστήριξη της προσαρμογής μέσω του ΕΣΠΑ για την αντιμετώπιση των δομικών αδυναμιών των ελληνικών επιχειρήσεων,  διαμόρφωση πλαισίου ενίσχυσης επιχειρήσεων με αναπτυξιακό και εξωστρεφή, εξαγωγικό προσανατολισμό με έμφαση στη δικτύωση, στις εφαρμογές πληροφορικής, στα νέα προϊόντα, στις νέες μεθόδους και τεχνικές παραγωγής και διανομής.

ü  Υποστήριξη σε  υποδομές (επιχειρηματικά πάρκα, τηλεπικοινωνίες και διευκόλυνση για επενδύσεις που θα οδηγήσουν σε ενέργεια χαμηλού κόστους) και ειδικά μέτρα για την προώθηση των συγχωνεύσεων και των συνεργασιών.

ü   Υποστήριξη της σύνδεση τους με την Έρευνα – καινοτομία και μετεξέλιξή τους σε οργανισμούς μάθησης.

ü  Στήριξη των ελληνικών επιχειρήσεων από επιχειρηματικές δυνάμεις και τους καταναλωτές.

ü  Αντιμετώπιση κακών επιχειρηματικών πρακτικών (Εναρμονισμένες πρακτικές και προστασία του ανταγωνισμού, μειωμένη κατανόηση του ρόλου του ανθρώπινου δυναμικού, μη  πελατοκεντρική λειτουργία, μειωμένη αξιοποίηση της εξωτερικής εμπειρογνωμοσύνης).

Ø    Ενίσχυση της δημιουργίας   νέων οικονομικών υποκειμένων/ στήριξη νέων μορφών συλλογικής οικονομικής δραστηριότητας.

ü  Ενίσχυση των συλλογικών μορφών στην παραγωγή και την κατανάλωση. 

ü  Υποστήριξη της δημιουργίας  νέων οικονομικών υποκειμένων, ιδιαίτερα στον τομέα της Κοινωνικής Οικονομίας, με ενίσχυση των συνεταιρισμών (παραγωγικών και προμηθευτικών) των κοινοπραξιών, των  ενώσεων καταναλωτών και των συνεταιρισμών  ανέργων. 

Ø    Αναδιοργάνωση όλων των σχετικών δομών και υπηρεσιών  του δημοσίου ώστε να υποστηρίζουν αποτελεσματικά αυτές τις κατευθύνσεις.         

2.2.6 Εθνικό σχέδιο αύξησης της δραστηριότητας σε τομείς εμπορεύσιμων αγαθών

Ζητούμενο σήμερα είναι ο σχεδιασμός και ενεργοποίηση ενός εθνικού σχεδίου μεταφοράς της οικονομικής δραστηριότητας σε προϊόντα εμπορεύσιμα, με στροφή στην καινοτομία, ενίσχυση της εξωστρέφειας της μεταποίησης, ανάληψη  πρωτοβουλιών από το κράτος για το άνοιγμα αγορών σε παραδοσιακούς και νέους τομείς.

Αυτό μπορεί να γίνει με:

ü  Αναβάθμιση του πρωτογενούς τομέα.

ü  Αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου και των ενεργειακών δυνατοτήτων.

ü  Ανάπτυξη του ενιαίου συμπλέγματος τουρισμού - πολιτισμού.

ü  Αξιοποίηση του υψηλού μορφωτικού επιπέδου των νέων μας για τη δημιουργία επιχειρήσεων σε τομείς γνώσης σε σύνδεση ή και υπεργολαβία με ευρωπαϊκές εταιρείες.

ü  Ενίσχυση της εξωστρέφειας της μεταποίησης και προώθηση των αναγκαίων συνεργασιών ή και συγχωνεύσεων για την αντιμετώπιση των εγγενών αδυναμιών των επιχειρήσεων μικρής κλίμακας.

ü  Ανάληψη  πρωτοβουλιών από το κράτος για το άνοιγμα αγορών, σε παραδοσιακούς και νέους τομείς. και τη  δημιουργία μικτών επιχειρήσεων με χώρες της ΝΑ Ευρώπης.

Ιδιαίτερα για ορισμένους τομείς επισημαίνουμε τα εξής:

 

 

2.2.6.1 Αγροτική ανάπτυξη

Στόχος της Δημοκρατικής Αριστεράς είναι η ολοκληρωμένη ανάπτυξη της υπαίθρου που εδράζει στην  ισόρροπη ανάδειξη των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραμέτρων της υπαίθρου. Το μέλλον και η προοπτική της αγροτικής μας οικονομίας πρέπει να στηρίζεται στην αύξηση και ποιοτική αναβάθμιση της παραγωγής, στην παραγωγή επώνυμων και πιστοποιημένων αγροτικών προϊόντων, στην προώθηση του συνόλου των ελληνικών διατροφικών προϊόντων στην εθνική, ευρωπαϊκή και παγκόσμια αγορά μέσω της προβολής του μεσογειακού μοντέλου διατροφής και με μεθόδους παραγωγής φιλικές στο περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάζονται ολοκληρωμένες οριζόντιες πολιτικές για τον χώρο της υπαίθρου που θα εστιάζουν στην ενίσχυση με τις απαραίτητες υποδομές: κοινωνικές, προνοιακές, υγείας και παιδείας.

Η εξειδίκευση των πολιτικών θα πρέπει να αντιμετωπίζει:

ü  Την πρόσβαση σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες.

ü  Τις δομές υγείας και κοινωνικής προστασίας.

ü  Το ζήτημα της εκπαίδευσης.

ü  Το ζήτημα της κοινωνικής ασφάλισης.

Το κράτος  πρέπει να έχει την ευθύνη ενός ευρύτερου αναπτυξιακού σχεδιασμού που αφορά στο σύνολο της χώρας και τις εθνικές προτεραιότητες. Με την λογική αυτή, είναι ευθύνη της πολιτείας: 

ü  Η αποτελεσματική διαπραγμάτευση σε κοινοτικό επίπεδο.

ü  Η κατοχύρωση του αγροτικού επαγγέλματος.

ü  Η διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας του αγροτικού τομέα, η οποία επιτυγχάνεται με μέτρα για την μείωση του κόστους παραγωγής, εξυγίανση του εμπορίου αγροτικών προϊόντων, χρήσεις γης και πολιτική αγροτικής γης.

ü  Η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων.

ü  Η θέσπιση κανόνων πιστοποίησης των προϊόντων, ο έλεγχος της ποιότητας και η προστασία του περιβάλλοντος (π.χ. τοπικά σύμφωνα ποιότητας, σωστή διαχείριση των διαθέσιμων υδάτινων πόρων, πράσινη ενέργεια και μείωση της ρύπανσης).

ü  Η θέσπιση των κανόνων ασφάλισης της γεωργικής παραγωγής.

 

Οι  παραδοχές και οι προτάσεις μας για την αγροτική ανάπτυξη είναι οι εξής:

ü  Η αγροτική παραγωγή  μέσα από ένα συνολικό πρόγραμμα ολοκληρωμένης ανάπτυξης της υπαίθρου μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της εθνικής οικονομίας, στην εξασφάλιση της διατροφικής επάρκειας και στην ενδυνάμωση της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής. Να προσελκύσει νέους σε ηλικία και νέους στο αγροτικό επάγγελμα, δημιουργώντας ένα μικρό ανάχωμα στην αιμορραγία της υπαίθρου και στη ραγδαία αύξηση της ανεργίας στα αστικά κέντρα.

ü  Η σύνδεση της γεωργικής παραγωγής με την αειφορία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της υπαίθρου και θα συμβάλει στην ισόρροπη διαχείριση των φυσικών πόρων και στην προστασία του περιβάλλοντος. Στην κατεύθυνση αυτή θα συμβάλλει η προώθηση αειφορικών μορφών γεωργίας, όπως η βιολογική γεωργία και η ολοκληρωμένη διαχείριση καλλιεργειών. 

ü   Η αειφορική διαχείριση της αλιείας. Απαιτείται χωροθέτηση και θεσμοθέτηση σύγχρονου πλαισίου για την υδατοκαλλιέργεια και οστρακοκαλλιέργεια με τολμηρή αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων.

ü  Η χώρα μας έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στην παραγωγή ποιοτικών αγροτικών προϊόντων. Πρέπει να δοθεί έμφαση στην επωνυμοποίηση της παραγωγής, στα Προϊόντα Γεωγραφικής Ένδειξης, Προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης και Τοπικά Παραδοσιακά Προϊόντα.

ü  Η βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον εκσυγχρονισμό των καλλιεργειών και των κτηνοτροφικών μονάδων, τις συλλογικές δράσεις, τη μείωση του κόστους παραγωγής και τον εξορθολογισμό της λειτουργίας των φορέων εμπορίας.

ü  Η ανταγωνιστικότητα των αγροτικών προϊόντων της χώρας συνδέεται με την αξιοποίηση των εδαφοκλιματολογικών χαρακτηριστικών της κάθε περιοχής και την προώθηση της καινοτομίας. Πρέπει άμεσα να προωθηθούν καινοτόμες δράσεις στην ελληνική γεωργία και να αναπτυχθούν νέες μορφές συμβολαιακής γεωργίας.

ü  Η προστασία της αγροτικής γης, με σαφή καθορισμό των χρήσεων της σε όλη την επικράτεια, και η αξιοποίηση των ΑΠΕ για τις ανάγκες της αγροτικής ανάπτυξης, αποτελούν προϋποθέσεις για την ανάδειξη των παραγωγικών δυνατοτήτων της κάθε περιοχής.

ü  Η αγροτική έρευνα και η δικτύωση της πληροφόρησης των αγροτών αποτελούν αναπόσπαστα συστατικά της οργάνωσης της παραγωγής αγροτικών προϊόντων. Απαιτείται ανάπτυξη της αγροτικής έρευνας και των πολιτικών εκπαίδευσης του αγροτικού πληθυσμού σε νέες βάσεις, με ανασυνταγμένους φορείς και επαναπροσανατολισμό στις σύγχρονες απαιτήσεις.

ü  Η συνεργασία των συνεταιρισμών των αγροτών με τα δίκτυα των καταναλωτών και οι κοινές δράσεις διάθεσης της παραγωγής, μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας των τροφίμων και την διαμόρφωση καλύτερων τιμών για παραγωγούς και καταναλωτές. Πρέπει να δημιουργηθούν νέες συλλογικότητες, αυτόνομες, αυτοδιοικούμενες, με καθαρούς στόχους. Αυτό σημαίνει ανασύνταξη εκ θεμελίων των συνεταιρισμών ώστε να είναι πραγματικά αυτοδιοικούμενοι, με δημοκρατική και διαφανή λειτουργία. Η στήριξη των συνεταιριστικών δράσεων και των επιχειρήσεων με αναπτυξιακό και εξαγωγικό προσανατολισμό θα συμβάλει στη μείωση των γεωργικών εισαγωγών και στην ενίσχυση των  εξαγωγών, στην αποκατάσταση του ισοζυγίου αγροτικών προϊόντων και στην αύξηση της απασχόλησης.

ü  Η ενίσχυση πρωτοβουλιών καθετοποίησης της παραγωγής με στόχο τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας ιδίως στο επίπεδο των συλλογικών μορφών οργάνωσης των παραγωγών. Οι επιχειρήσεις κλίμακας πρέπει να συνδυασθούν με την συνεταιριστική δράση σε όλα τα στάδια της αγροτικής παραγωγής, αλλά και των συνδεδεμένων με αυτή δράσεων. Στο πλαίσιο αυτό υπάρχει και η δυνατότητα εκπόνησης ειδικών προγραμμάτων έργων υποδομής και κατασκευής αρδευτικών έργων που θα συμβάλλουν στη μείωση του κόστους παραγωγής.

ü  Η αναστροφή της κίνησης του πληθυσμού προς την ύπαιθρο, ειδικά νέων ανθρώπων, πρέπει να αποτελεί προϊόν ενός ολοκληρωμένου προγράμματος απασχόλησης και κοινωνικών παροχών.

ü  Τα ειδικά αγροδιατροφικά προϊόντα και οι καινοτόμες δράσεις αποτελούν τμήμα ενός ολοκληρωμένου προγράμματος της συνολικής παραγωγής της κάθε τοπικής κοινωνίας.

ü  Η αναδιάρθρωση των καλλιεργειών αφορά κύρια την οργάνωση των κλάδων που διαμορφώνουν την πλειονότητα των βασικών αγροδιατροφικών προϊόντων (δημητριακά-οπωροκηπευτικά-κτηνοτροφικά). Επιπλέον, είναι απαραίτητο να διαδοθούν εναλλακτικές καλλιέργειες που μπορεί να αποφέρουν σημαντική αύξηση των γεωργικών εισοδημάτων καθώς και νέα προϊόντα, που δεν απαιτούν κατ’ ανάγκη μεγάλες ποσότητες και εκτάσεις, αλλά θέλουν λεπτομερή και εξειδικευμένη εργασία.

ü  Η στροφή προς την παραγωγή κτηνοτροφικών προϊόντων όπου η χώρα μας είναι ελλειμματική. Βαθμιαία, συστηματική υποστήριξη και ανάπτυξη της κτηνοτροφίας, τόσο στην συμβατική όσο και στην βιολογική της μορφή.

ü  Η προώθηση ενός Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης με ενίσχυση των πόρων του για τον εκσυγχρονισμό των μεταποιητικών μονάδων αλλά και των δικτύων εμπορίας αγροτικών προϊόντων, θα προσελκύσει τις επενδύσεις και θα προωθήσει την καινοτομία και τα νέα παραγωγικά συστήματα σε όλα τα στάδια της αγροτικής παραγωγής.

ü  Η έμφαση σε θέματα εμπορίας των αγροτικών προϊόντων και σε δραστηριότητες, όπως η τυποποίηση, η έρευνα αγοράς, η προώθηση και η διαφήμιση των αγροτικών προϊόντων.

ü  Η διασφάλιση των πόρων της ΚΑΠ,  και οι δεσμεύσεις που προκύπτουν από την εφαρμογή της αγροτικής πολιτικής μετά το 2013, επιβάλουν την δημιουργική προώθηση όλων των προσαρμογών που θα αξιοποιούν τα πλεονεκτήματα της ελληνικής αγροδιατροφικής αλυσίδας.

 

Για να μπορέσουν όμως να γίνουν πράξη αυτά απαιτούνται μεγάλες, δομικές αλλαγές. Απαιτείται:

ü  Να ξεπεραστούν με τόλμη και πρωτοπόρες πρακτικές τα αρνητικά δεδομένα της αγροτικής μας παραγωγής: μικρά μεγέθη διασκορπισμένα όχι μόνο σε ορεινές, ημιορεινές και μειονεκτικές περιοχές αλλά και σε εύφορες πεδινές περιοχές.

ü  Να αντιμετωπιστούν με έργα και πρωτοβουλίες οι αρνητικές επεμβάσεις διαφόρων φορέων εμπορίας (μεσαζόντων) και η δράση των καρτέλ.

ü  Να τερματιστεί η απαράδεκτη απουσία στόχων, προτεραιοτήτων και κεντρικού προγραμματισμού που οδηγεί σε αυθαιρεσίες και ανεξέλεγκτες καταστάσεις.

ü  Να υπάρξει κεντρικός βραχυπρόθεσμος και μεσοπρόθεσμος προγραμματισμός.

ü  Να αρχίσει άμεσα η σύνταξη εθνικού σχεδίου για την ανόρθωση της Αγροτικής Οικονομίας.

 Το σχέδιο αυτό πρέπει να βασίζεται στα πραγματικά δεδομένα, να αξιοποιεί τις ποικίλες ευνοϊκές στο μεγαλύτερο ποσοστό, εδαφοκλιματικές συνθήκες, να αξιοποιεί το πλούσιο ανθρώπινο και επιστημονικό δυναμικό που διαθέτει αυτός ο τόπος, να κινητοποιεί σε θετική κατεύθυνση όλον τον κόσμο της υπαίθρου παίρνοντας ταυτόχρονα σοβαρά υπ’ όψιν τις μεγάλες προκλήσεις και αλλαγές που συντελούνται στον κόσμο, και αξιοποιώντας και τις παραμικρές δυνατότητες της ΚΑΠ.

Μέσα από αυτό το πρίσμα γίνεται φανερό ότι η επίμονη πρόταση της ΔΗΜ.ΑΡ. για ανασυγκρότηση, αναδιάρθρωση, αναδιάταξη με αποκέντρωση του ευρύτερου δημόσιου τομέα, με αξιοποίηση πόρων και ανθρώπινου δυναμικού, με αξιοκρατία, με διαφάνεια στις αποφάσεις και τη λειτουργία του, αποκτά τεράστια σημασία.  Σ’ αυτήν την κατεύθυνση η ΔΗΜ.ΑΡ. έχει δυνάμεις για να συμβάλει και θα το κάνει.

Το κράτος πρέπει να αλλάξει για να δημιουργηθεί επιτέλους μια κρίσιμη μάζα αγροτών που θα τραβήξουν μπροστά, που θα ψάξουν τα αποτελέσματα των ερευνών, θα καινοτομήσουν, θα ενεργοποιήσουν επιχειρηματικά τις εκμεταλλεύσεις τους με όρους αποτελεσματικότητας και βιωσιμότητας. Με τις αλλαγές και τα μέτρα αγροτικής πολιτικής που προτείνουμε, ο πρωτογενής τομέας θα έχει τις δυνατότητες να συμβάλλει αποφασιστικά στην αειφόρο αγροτική ανάπτυξη και στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για έξοδο από τη σημερινή κρίση.

 

Οι κυριότερες προτάσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς για τη Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική

Είμαστε έτοιμοι με θέσεις και προτάσεις για την αποτελεσματική διαπραγμάτευση σε κοινοτικό επίπεδο υπέρ των συμφερόντων των Ελλήνων αγροτών, οι οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής γεωργίας. Η Δημοκρατική Αριστερά διεκδικεί μια νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, που θα προστατεύει και θα προωθεί τα πραγματικά συμφέροντα των Ελλήνων αγροτών.

Τα κυριότερα αρνητικά σημεία της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα ΚΑΠ που πρέπει να ανατραπούν από την Ελληνική κυβέρνηση:

·         Η μείωση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ.

·         Η πρόβλεψη, που υπάρχει στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι: «τα εξοικονομούμενα χρήματα από το μέτρο της οροφής στο πλαίσιο του παρόντος μηχανισμού να παραμένουν στο εκάστοτε κράτος μέλος». Συνιστά ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη όχι μόνο για την  χώρα μας αλλά και για την κοινωνική συνοχή όλης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι επιτακτική ανάγκη στις τρέχουσες συνθήκες οικονομικής κρίσης να επιδιωχθεί η μεταφορά των εξοικονομούμενων πόρων με κριτήρια σύγκλισης.

·         Η πρόβλεψη για αναστολή χρηματοδότησης των αναπτυξιακών προγραμμάτων των κρατών-μελών τα οποία αποτυγχάνουν να μειώσουν το υπερβολικό έλλειμμα τους ή να καλύψουν τους μακροοικονομικούς τους στόχους. Πρόκειται για ένα άδικο μέτρο που θα οδηγήσει στην υπονόμευση της ανάπτυξης αντί της απαραίτητης ανάκαμψης της οικονομίας.

Οι κυριότεροι στόχοι διαπραγμάτευσης που πρέπει να υιοθετήσει η Ελληνική κυβέρνηση:

  • Αύξηση του προϋπολογισμούΗ  αύξηση του προϋπολογισμού της ΚΑΠ, σε σχέση με την τελική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
  • Η  δικαιότερη κατανομή των πόρων της ΚΑΠ βάσει κοινωνικά δίκαιων κριτηρίων, όπως το μερίδιο του γεωργικού εισοδήματος στο ΑΕΠ, το ποσοστό απασχόλησης στον γεωργικό τομέα.
  • Η  απλοποίηση των μέτρων περιβαλλοντικής προστασίας ώστε να μην δημιουργηθεί σημαντικά επιπρόσθετο γραφειοκρατικό βάρος τόσο στις εθνικές κυβερνήσεις όσο και στους παραγωγούς.
  • Η αλλαγή του ορισμού του ενεργού αγρότη που έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις προτάσεις της. Ως ενεργοί αγρότες να ορίζονται όσοι ασχολούνται πραγματικά με τη γεωργία. 

·         Η  μείωση των ανώτατων ορίων ενισχύσεων που θέτει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε χαμηλότερα επίπεδα  είναι απολύτως αναγκαία. Τα όρια που τίθενται στην πρόταση της Ε.Ε. είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα με αποτέλεσμα η κατανομή των πόρων να μην γίνεται βάσει πραγματικά κοινωνικών κριτηρίων και να μην εξασφαλίζουν σε καμία περίπτωση την κοινωνική δικαιοσύνη.

 

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η «περιφερειοποίηση» των ενισχύσεων στην Ελλάδα είναι αναγκαία. Όμως τα κράτη-μέλη πρέπει να έχουν τον χρόνο και την ευελιξία να αντισταθμίσουν τις αρνητικές συνέπειες από την αλλαγή αυτή (από το ιστορικό μοντέλο βάσει του οποίου γίνονταν οι άμεσες πληρωμές σε ένα περιφερειακό μοντέλο). Το καθεστώς βασικής ενίσχυσης ανά περιφέρεια πρέπει να εφαρμοσθεί με την θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων όπως τα αγροτικά και οικονομικά χαρακτηριστικά της κάθε περιφέρειας.

 

2.2.6.2 Τουρισμός

Ο τουρισμός συνεισφέρει σημαντικά στο ΑΕΠ (16,5% ) και στη απασχόληση  (18,4%).  Επηρεάζει επίσης πολλούς κλάδους και οι καταναλωτικές του ανάγκες δημιουργούν υπερδιπλάσια κατανάλωση στην υπόλοιπη οικονομία. Κάθε μια θέση εργασίας που δημιουργείται στον τουρισμό επιφέρει τη δημιουργία μιας νέας θέσης εργασίας στους υπόλοιπους τομείς. 

Ο Τουρισμός μπορεί να αναπτυχθεί περαιτέρω και να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα μιας νέας αναπτυξιακής διαδικασίας. Αυτό προϋποθέτει  την ανάπτυξη μιας μακρόχρονης στρατηγικής, την καλή συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και το συνδυασμό της ανάπτυξης με την προστασία του περιβάλλοντος και των εργασιακών δικαιωμάτων.

Ο σχεδιασμός μιας πολιτικής μεσοπρόθεσμης απόδοσης για τον Τουρισμό πρέπει  να περιλαμβάνει:

Ø    Αντιμετώπιση της απειλής από μια εικόνα της Ελλάδας προς τα έξω, που δεν είναι πλέον ιδιαίτερα ελκυστική. Εφαρμογή ενός στοχευμένου Σχεδίου Διαχείρισης Κρίσης, που να βάλει την χώρα και πάλι στην καρδιά των αγορών του Τουρισμού.

Ø  Σχεδιασμός της τουριστικής προβολής της χώρας έξω από τη λογική  εσωτερικής προβολής για προσωπικές ή κομματικές δημόσιες σχέσεις, παρακολούθηση των αγορών και στοιχευμένη διαφημιστική προβολή στις κατάλληλες αγορές και «τμήματα» αγορών. Προσαρμογή της διαφημιστικής παρουσίας της χώρας στο εξωτερικό στα πορίσματα ερευνών αγοράς και σχεδίων μάρκετινγκ. Στόχος πρέπει να είναι να  επανέλθει η προσέλευση από τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές αγορές, να αποκτηθεί μεγαλύτερο μερίδιο σε νέες αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης  και να επιτευχθεί διείσδυση σε νέες δυναμικές αγορές όπως η Κίνα. 

Ø  Προτεραιότητα στην ανάπτυξη πολιτιστικού τουρισμού και ενσωμάτωση στο τουριστικό προϊόν της χώρας των πολιτιστικών στοιχείων της κάθε περιοχής.

Ø  Ανάπτυξη όλων των ειδών θεματικού τουρισμού (θρησκευτικός, καταδυτικός, συνεδριακός, αγροτουρισμός,  αθλητικός, ορειβατικός, θαλάσσιων σπορ,  περιπατητικός)  σε συνδυασμό με την προσπάθεια επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου και εκπόνηση κανονιστικού  πλαισίου για τις ειδικές μορφές τουρισμού.

Ø  Επέκταση των VISA CENTERS σε περισσότερες πόλεις ανά τον κόσμο (σε Τουρκία- Ρωσία- Ουκρανία).

Ø  Εφαρμογή ολοκληρωμένου πρότυπου ποιότητας για προορισμούς και καταλύματα, εστιάζοντας σε κριτήρια ιδιαίτερα σημαντικά για τους υψηλότερης δαπάνης επισκέπτες (π.χ. ασφάλεια, αισθητική, τοπική κουλτούρα, γαστρονομία). Υιοθέτηση ευέλικτων και «έξυπνων» προσραμμάτων για νέους, φοιτητές, αναπήρους, άτομα άνω των 55 και γενικά «ειδικές κατηγορίες». Ιδιαίτερα για τις μικρές ξενοδοχειακές μονάδες, απαιτείται πιστοποίηση της ποιότητάς τους, ανάδειξη της ιδιαίτερης τους ταυτότητας. «Μονάδες φιλοξενίας με προσωπικότητα»: έμφαση στην ανθρώπινη επαφή, στην ανάδειξη του τοπικού χρώματος, του πολιτισμού και των ανθρώπων του. Σύνδεση με την τοπική οικονομία.

Ø  Σύνδεση με την παραγωγή των άλλων τομέων, και ιδιαίτερα των προϊόντων του πρωτογενούς τομέα, δημιουργία στις τουριστικές περιοχές θεματικών προϊόντων με την αξιοποίηση των  συγκριτικών  πλεονεκτημάτων  της κάθε περιοχής.

Ø  Αναβάθμιση λοιπών σταθμών εισόδου της χώρας, κατασκευή μαρίνων και ένταξη σε ενιαίο υποστηρικτικό κανονιστικό πλαίσιο.

Ø  Άμεση σύνδεση του Τουρισμού με τις ανάγκες προστασίας του περιβάλλοντος (έργα βελτίωσης του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής στις τουριστικές περιοχές, σαφής καθορισμός χρήσεων γης και αυστηρών όρων δόμησης για τουριστικές εγκαταστάσεις, τήρηση των ορίων της φέρουσας ικανότητας των περιοχών, προτεραιότητα στην ανάπτυξη όσων εναλλακτικών μορφών τουρισμού έχουν περιορισμένο περιβαλλοντικό κόστος, απαγόρευση της τουριστικής δόμησης στις ήδη φορτισμένες τουριστικές περιοχές).

Ø  Ανακούφιση των τουριστικών περιοχών με την επίσπευση της δημιουργίας των αναγκαίων έργων γενικής υποδομής και την εφαρμογή προγραμμάτων ανάπλασης των φορτισμένων τμημάτων τους.

Ø  Αναθεώρηση της τουριστικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Ø  Τέλος αλλά όχι έσχατο, η διασφάλιση συλλογικών συμβάσεων και γενικότερα, εργασιακών σχέσεων, σε όλα τα επίπεδα, που δεν θα υπακούουν στην περαιτέρω αποδυνάμωση της απασχολούμενης στον τουριστικό κλαδο μισθωτής εργασίας.

 

2.2.6.3 Ναυτιλία

Ανάπτυξη συντονισμένης προσπάθειας, μέσα και από σειρά κινήτρων, για την ενίσχυση της ναυτιλίας και τη στροφή σε ελληνικά πληρώματα. Συγκεκριμένα:

ü   Πιο  ευέλικτο νηολόγιο ώστε να εγγραφούν και άλλα  ελληνόκτητα  πλοία  που τώρα έχουν ξένη σημαία, διευκολύνσεις για ναυλοσύμφωνα μεγάλης διάρκειας.

ü   Ενθάρρυνση του εκσυγχρονισμού του ναυπηγοεπισκευαστικού κλάδου με τη συμμετοχή του ελληνικού εφοπλιστικού κεφαλαίου μέσω κινήτρων προσέλκυσή τους για κατασκευές σε  ελληνικά ναυπηγεία.

 

2.2.6.4 Ορυκτός Πλούτος

Είμαστε θετικοί στο να αναδείξουμε τον ορυκτό πλούτο ως μια νέα πηγή δημόσιων εσόδων, ως μια νέα πηγή δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας, ουσιαστικά ως θεμέλιο ενός νέου μοντέλου αειφορικής ανάπτυξης και οικονομίας χαμηλού άνθρακα, για τη δημιουργία ανταγωνιστικής περιφερειακής οικονομίας της χώρας. Οι φυσικοί πόροι που διαθέτουμε μας επιτρέπουν να τους αξιοποιήσουμε για την αντιμετώπιση τόσο της οικονομικής όσο και της κλιματικής κρίσης. Ωστόσο, για την άσκηση μακροχρόνιας πολιτικής και την προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος απαιτείται  εκσυγχρονισμός του σχετικού κανονιστικού πλαισίου. Προς αυτήν την κατεύθυνση έχουν γίνει σημαντικά όμως καθυστερημένα και -προς το παρόν- αναποτελεσματικά βήματα με το νέο Κανονισμό Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών και την πρόβλεψη για περιβαλλοντική αδειοδότηση των έργων προς εκμετάλλευση (Ν.4001/2011). 

Στηρίζουμε την ολοκλήρωση του λεγόμενου «Εθνικού Μεταλλευτικού Κτηματολογίου», Γεωγραφικού Συστήματος Πληροφοριών. Επιπλέον:

ü  Η αξιοποίηση των ορυκτών πρώτων υλών να στηρίζεται στη γνώση του αποθεματικού δυναμικού τους, βάσει περαιτέρω εκσυγχρονισμού των μέσων εντοπισμού κοιτασματο-ελπιδοφόρων περιοχών.

ü  Παραχώρηση περιβαλλοντικής αδειοδότησης με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις αρχές και τις κατευθύνσεις της αειφόρου ανάπτυξης.

ü  Ενσωμάτωση της μεταλλευτικής πολιτικής στη γενικότερη χωροταξική πολιτική.

ü  Προώθηση του κοινωνικού διαλόγου και αποδοχή των επενδύσεων από τις τοπικές κοινωνίες δεδομένης της ύπαρξης αντισταθμιστικών ωφελημάτων και κοινωνικά δίκαιης κατανομής των εθνικών εσόδων.

ü  Η ανάθεση της εκμετάλλευσής του ορυκτού πλούτου να διενεργείται με διαφανείς διεθνείς διαγωνιστικές διαδικασίες για τη μεγιστοποίηση του αναπτυξιακού οφέλους.

ü  Συνεργασία με τα πανεπιστημιακά τμήματα γεωπιστημών.

ü  Αποδοτικότητα στη χρήση των Ορυκτών Πρώτων Υλών και αποκατάσταση του τοπίου ή διαμόρφωση των χώρων των λατομείων και μεταλλείων για άλλες χρήσεις μετά την ολοκλήρωση των εκμεταλλεύσεων, υπό την προϋπόθεση της τήρησης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

ü  Επίσπευση της ολοκλήρωσης των διαγωνισμών για τη γεωθερμική εκμετάλλευση των επιλεγμένων περιοχών και πρόκριση της γεωθερμίας στο εθνικό ενεργειακό ισοζύγιο.

Στόχος μας είναι η δημιουργία μιας οικονομίας η οποία θα αξιοποιεί αλλά και θα σέβεται το φυσικό πλούτο της χώρας, συμβάλλοντας έτσι στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των Ελλήνων.

 

 

 

2.2.6.5 Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών

 

 

 

Ένας κρίσιμος τομέας που πιστεύουμε ότι μπορεί να συνεισφέρει στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας είναι αυτός των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ), ως στρατηγικός τομέας επιχειρηματικότητας. Πάνω από 26.000 επιχειρήσεις με 80.000 εργαζομένους δραστηριοποιούνται σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας στη χώρα μας.

Οι πολιτικές που έχουν εφαρμοστεί προσανατολίστηκαν περισσότερο στην ενσωμάτωση της γνώσης που παράγεται αλλού, χωρίς να καταστήσουν την Ελλάδα μέτοχο στη διαδικασία παραγωγής της γνώσης. Ωστόσο, ο ελληνικός κλάδος ΤΠΕ προσφέρει μοναδικές ευκαιρίες για επένδυση σε ανταγωνιστικά και καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες προστιθέμενης αξίας με παγκόσμια εμβέλεια.

Διεθνείς εταιρείες, των οποίων οι επιχειρηματικές λειτουργίες απαιτούν  παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών, θα ανακαλύψουν ελκυστικό ανθρώπινο δυναμικό στην Ελλάδα, π.χ. στους τομείς έρευνας και ανάπτυξης λογισμικού ή δημιουργίας  ολοκληρωμένων μικροκυκλωμάτων, όταν μάλιστα ήδη το 80% των συνολικών πωλήσεων του ελληνικού κλάδου μικροηλεκτρονικής πραγματοποιείται εκτός Ελλάδας.  Συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας είναι:

ü  Ειδικευμένο προσωπικό με τεχνογνωσία στην τεχνολογία (εργατικό δυναμικό με υψηλά ποσοστά πτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδών και επαγγελματική εμπειρία)

ü  Σημαντική αύξηση στη χρήση νέων τεχνολογιών 

ü  Ελκυστικές ευκαιρίες χρηματοδότησης -προγράμματα που εντάσσονται στο Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) και ενισχύουν την υλοποίηση έργων Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α)

ü  Εταιρική δεοντολογία διεθνών προδιαγραφών

ü  Εύλογος είναι, επομένως, ένας συνολικός προσανατολισμός όλων των πολιτικών στην καινοτομία και στην προώθηση της ανάληψης υπηρεσιών «εξωγενών πόρων» των επιχειρήσεων της χώρας μας, ως εξωτερικών συνεργατών διεθνών μεγάλων επιχειρήσεων. Ο στόχος αυτός θα επιτευχθεί με:

ü  Ενίσχυση της εξωστρέφειας και δημιουργία συνεργασιών σε διεθνείς και ευρωπαϊκές αγορές – στόχους

ü  Πρωτογενή παραγωγή Ε&Α σε συνεργασία με τον ακαδημαϊκό και ερευνητικό χώρο και μετασχηματισμό των αποτελεσμάτων σε εφαρμόσιμα προϊόντα

ü  Διευκόλυνση ξένων άμεσων επενδύσεων στον τομέα ΤΠΕ

ü  Αξιοποίηση της ευαισθησίας κόστους στην ύφεση

2.2.6.6 Ελλάδα-διαμετακομιστικός και εμπορικός κόμβος

Ο στόχος μετατροπής της χώρας μας σε  εμπορικό και διαμετακομιστικό κόμβο θαλάσσιων μεταφορών και επικοινωνίας δεν είναι ανεδαφικός δεδομένης της γεωμορφολογίας και γεωγραφικής της θέσης που την τοποθετεί στο κέντρο μίας από τις τρεις μεγαλύτερες διηπειρωτικές διαδρομές παγκοσμίως (Ευρώπη-Ασία/Αφρική) και της παρατηρούμενης την τελευταία δεκαετία μέσης ετήσιας αύξησης του διεξαγόμενου ελληνικού θαλάσσιου εμπορίου κατά, περίπου, 9%, όταν, μάλιστα, οι αγορές της Ανατολικής Ευρώπης αναπτύσσονται με ετήσιους ρυθμούς της τάξης του 10% - 15%.

Για να ανταπεξέλθουν τα ελληνικά λιμάνια στον ανταγωνισμό από άλλα βαλκανικά, εμπορευματικά κέντρα, ωστόσο, απαιτείται:

ü  Ειδικό και ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο για εκτέλεση δραστηριοτήτων εφοδιαστικής αλυσίδας, μείωση των διαδικαστικών διαδικασιών ώστε να μειωθεί ο χρόνος φόρτωσης/εκφόρτωσης και να ενθαρρυνθεί η εξωστρέφεια

ü  Διασύνδεση των κόμβων στο εθνικό δίκτυο και ένταξη στο διεθνές εμπορευματικό δίκτυο -αύξηση αεροπορικών και θαλασσίων συνδέσεων της περιφέρειας με προορισμούς του εξωτερικού, επέκταση των σιδηροδρομικών μεταφορών στις αγορές της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης-, βελτίωση υφιστάμενων υποδομών

ü  Αναβάθμιση των λιμανιών της χώρας, πρώτα απ’ όλα του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης και της Ηγουμενίτσας, ως πόλων ανάπτυξης νέων υπηρεσιών και τεχνολογικής καινοτομίας

Η κυβέρνηση εξήγγειλε την ιδιωτικοποίηση ΟΛΘ και ΟΛΠ και των περιφερειακών λιμένων τα δύο επόμενα χρόνια. Δημιουργούνται κίνδυνοι απώλειας του κυρίαρχου ρόλου στο λιμενικό σύστημα και τίθεται υπό αίρεση η διασφάλιση των δημόσιων αγαθών που παράγει ο λιμένας (ασφάλεια, επιβατικός σταθμός, εξυπηρέτηση ακτοπλοΐας χρεώσεις και τιμολογιακή πολιτική, εξυπηρέτηση της εθνικής οικονομίας).

Αντίθετα, εμείς πιστεύουμε ότι το λιμενικό σύστημα της χώρας είναι σημαντικό εργαλείο αναπτυξιακής πολιτικής.

Το επιχείρημα της κυβέρνησης ότι για την ανάπτυξη χρειάζεται η προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων και ότι αυτό μπορεί να γίνει μόνο μέσω της ιδιωτικοποίησης δεν ευσταθεί, αφού οι περισσότερες χώρες εξασφαλίζουν σημαντικά επίπεδα άμεσων ξένων επενδύσεων στα λιμάνια, χωρίς ιδιωτικοποίηση της ιδιοκτησίας αλλά μέσω των παραχωρήσεων εμπορικών δραστηριοτήτων σε ιδιώτες.

Η πρότασή μας περιλαμβάνει ένα ενιαίο και ολοκληρωμένο πακέτο που συνιστά πραγματική μεταρρύθμιση της λιμενικής πολιτικής με τις εξής κρίσιμες παραμέτρους:

ü  Διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα με διασφάλιση του απολύτως πλειοψηφικού πακέτου του μετοχικού κεφαλαίου.

ü  Δημιουργία των δημόσιων πολιτικών Λιμενικών αρχών (port authority), που θα αναπτύσσουν τους λιμένες με στόχους την αποτελεσματική εξυπηρέτηση της δημόσιας μεταφοράς (πλοίο), την αποδοτική εξυπηρέτηση εντός του λιμένα (διαχείριση φορτίων, μετακίνηση επιβατών), την ορθή ρύθμιση θεμάτων περιβάλλοντος, υγιεινής - ασφάλειας και συνεργειών με την πόλη, την υποβοήθηση της ανάπτυξης συμπληρωματικών δραστηριοτήτων βιομηχανίας και υπηρεσιών στη χερσαία περιοχή και τη γενικότερη ενίσχυση της περιφερειακής ανάπτυξης.

ü  Ανάπτυξη διαδικασιών συμφέρουσας παραχώρησης και ανάληψης συγκεκριμένων εμπορικών δραστηριοτήτων από ιδιώτες παρόχους λιμενικών υπηρεσιών, με την προϋπόθεση της ύπαρξης των δημόσιων λιμενικών αρχών που διασφαλίζουν το δημόσιο συμφέρον και ρυθμίζουν την προώθηση του κοινού συμφέροντος όλων των εμπλεκομένων.

Για την εφαρμογή αυτής της λιμενικής πολιτικής είναι αναγκαία η αναθεώρηση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων του μνημονίου.

 

 

 

2.2.7 Νησιωτικότητα 

Τα νησιά (ελληνικά και ευρωπαϊκά), παρά τις διαφορές που έχουν μεταξύ τους σε ό,τι αφορά τα γεωγραφικά, τα φυσικά, τα κοινωνικά και τα οικονομικά τους χαρακτηριστικά, παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες συγκρινόμενα με το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ηπείρου όπως το μικρό μέγεθος, η περιφερειακότητα και η απομόνωση, η ύπαρξη ιδιαίτερων, σημαντικών αλλά και εύθραυστων περιβαλλοντικών και πολιτιστικών πόρων.

Το μοντέλο ανάπτυξης που έχει ακολουθηθεί, έχουν οδηγήσει τις νησιωτικές οικονομίες να υστερούν σε κατά κεφαλή παραγωγή, ενώ η δομή τους είναι ιδιαίτερα εύθραυστη (μονοκαλλιέργεια τουρισμού παραλίας σε συνδυασμό με δόμηση-παραθερισμό, περιθωριοποιημένος αγροτικός τομέας, απουσία καινοτομιών). Τα ποσοτικά και τα ποιοτικά δημογραφικά χαρακτηριστικά είναι στις περισσότερες περιπτώσεις αρκετά δυσμενή (γήρανση πληθυσμού, χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης και διά βίου κατάρτισης, υψηλή πρόωρη εγκατάλειψη σχολείου), ενώ οι περιβαλλοντικές πιέσεις αυξάνονται με προβλήματα στη ποιότητα του πόσιμου νερού, στην υποβάθμιση του εδάφους (ρύπανση και ερημοποίηση), στη μείωση της βιοποικιλότητας, στην υποβάθμιση του τοπίου και του δομημένου περιβάλλοντος κλπ.

Η επίλυση πολλών τοπικών θεμάτων προϋποθέτει συνολική ρύθμισή τους στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής και εθνικής νησιωτικής πολιτικής, Παράλληλα, η υιοθέτηση ενιαίας και επεξεργασμένης αναπτυξιακής στρατηγικής σε επίπεδο Ελλάδας για τον νησιωτικό χώρο θα διευκόλυνε την αυτοδιοίκηση να ασκήσει το ρόλο της αποτελεσματικά, τις επιχειρήσεις και τους κατοίκους να κάνουν τις επιλογές τους, επιλογές ζωής. 

 

Βασικά θέματα που πρέπει να προωθηθούν είναι:  

ØΕλκυστικότητα και Βιώσιμη Αναπτυξιακή Προοπτική με

ü  Υπηρεσίες Δημόσιου Συμφέροντος σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά ώστε να λειτουργήσουν υποστηρικτικά στην εγκατάσταση και λειτουργία τους

ü  Σύστημα αδειοδοτήσεων οικοδομών, πρώτης εγκατάστασης ή ανανέωσης άδειας λειτουργίας, λειτουργεί με αδιαφάνεια και υποθάλπει τη διαπλοκή μεταξύ κατοίκων, επιχειρηματιών και υπαλλήλων εξαιτίας της έλλειψης σαφών πολεοδομικών κανόνων, αλλά και ερμηνείας της νομοθεσίας η οποία συχνά δεν είναι προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες συνθήκες των νησιών.  Ο ρόλος του Δήμου πρέπει να είναι καθοριστικός στην αδειοδότηση, Η νομιμότητα στη λειτουργία των επιχειρήσεων (νόμιμη αδειοδότηση, δηλωμένη νόμιμη απασχόληση και σωστή περιβαλλοντική λειτουργία), είναι αδιαπραγμάτευτη αρχή.

ü  Συνολικός επανασχεδιασμός του δικτύου με διαφανή κριτήρια επιβατικής κίνησης και κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων (αεροπορικών και ναυτιλιακών) και το διαρκή έλεγχος ικανοποίησης των μετακινούμενων.

ü  Παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων πρέπει να εξασφαλίζει την ίση μεταχείριση των νησιωτών σε ποιότητα (προβλήματα από διακοπές και αυξομειώσεις στη τάση ηλεκτρικής ενέργειας) και σε τιμές. 

ü  Εξοικονόμηση ενέργειας σε κατοικίες και επιχειρήσεις με άμεση εφαρμογή του πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης, η εφαρμογή μικρής κλίμακας και αποκεντρωμένων ΑΠΕ και έξυπνων συστημάτων που θα συνδυάζουν διαφορετικές μορφές ενέργειας θα συνεισφέρουν στη μείωση της ζήτησης συμβατικής ηλεκτρικής ενέργειας και των αντίστοιχων περιβαλλοντικών πιέσεων.  

ü  Έμφαση στην προληπτική ιατρική και στη πρωτοβάθμια υγεία με την αξιοποίηση των σύγχρονων μεθόδων τηλεπικοινωνιών τόσο για τη γνωμάτευση και θεραπεία όσο και για την επιμόρφωση του νοσηλευτικού προσωπικού.   Ενοποίηση των υπηρεσιών υγείας των νησιών όπως π.χ. των νοσοκομείων.

ü  Παροχές υγείας με ενισχυμένο ρόλο των Δήμων . Ταυτόχρονα για όσες περιπτώσεις παραμένει η επιδοματική λογική δεν θα πρέπει να χρειάζεται η μετακίνηση των ατόμων που χρήζουν βοήθειας για έλεγχο εκτός νησιού αλλά το θέμα να αντιμετωπίζεται με την μετακίνηση επιτροπών αν κρίνεται απαραίτητο να μην υπάρχουν τοπικές υπηρεσίες στα μικρότερα νησιά. Παράλληλα είναι αναγκαίος  ο ουσιαστικός έλεγχος των δικαιούχων ώστε μην ανακαλύπτουμε, πάντα με έκπληξη, ότι λαμβάνουν επιδόματα άτομα που δεν τα δικαιούνται σε βάρος του κοινωνικού συνόλου. 

ü  Υπηρεσίες γενικής, επαγγελματικής και τεχνικής εκπαίδευσης αλλά και κατάρτισης πρέπει να ανασχεδιαστούν ως το περιεχόμενο και τη στόχευσή τους και να αναβαθμιστούν ουσιαστικά Ως προς την οργάνωση της παροχής των υπηρεσιών αυτών πρέπει να ληφθεί υπόψη ο πολυκατακερματισμός του χώρου και η ανάγκη για άμεση αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού αξιοποιώντας τις σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας και τη εμπειρία του Πανεπιστημίου Αιγαίου.  

ü  Αναπτυξιακός σχεδιασμός και μηχανισμός αδειοδότησης και παραγωγής έργων υποδομής (συμπεριλαμβανόμενης και της νομοθεσίας) προσαρμοσμένος  στις ιδιαιτερότητες του νησιωτικού χώρου.

ü  Ολοκλήρωση της διοικητικής αποκέντρωσης στον νησιωτικό χώρο με ενίσχυση του α’ βαθμού αυτοδιοίκησης και τη κατάργηση των επικαλυπτόμενων αρμοδιοτήτων και υπηρεσιών μεταξύ Δήμων και της Περιφέρειας –που έχει ως συνέπεια την κατασπατάληση πόρων και ανθρώπινου δυναμικού– είναι απαραίτητη. Επιπλέον οι δήμοι θα πρέπει να αποκτήσουν μέσα από προγραμματικές συμβάσεις τους πολυδύναμους εκείνους υπαλλήλους που θα χειρίζονται όλες τις αρμοδιότητες υπηρεσιών και φορέων που δεν είναι εγκατεστημένοι στα νησιά (διευρυμένα ΚΕΠ) για να μειωθεί στο ελάχιστον η αναγκαστική μετακίνηση των πολιτών εκτός νησιού.

ØΔημιουργία οικονομικής ανάπτυξης και θέσεων εργασίας βασισμένων στην ποιότητα, στην αξιοποίηση των τοπικών χαρακτηριστικών και στη γνώση:

ü  Σχεδιασμός συστήματος κινήτρων για την ανάπτυξη ανταγωνιστικών επιχειρήσεων με έμφαση στην ποιότητα προϊόντων και υπηρεσιών με αξιοποίηση τοπικών πόρων, ειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και τεχνογνωσίας στον πρωτογενή τομέα, στη μεταποίηση, στον τουρισμό αλλά και σε άλλες σύγχρονες υπηρεσίες πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα χαρακτηριστικά της νησιωτικότητας.

ü  Υπηρεσίες Αγροτικής Ανάπτυξης.

ü  Υποστήριξη της επαγγελματικής αλιείας με τις αναγκαίες υποδομές αλλά και τη σωστή διαχείριση του αλιευτικού πλούτου.

ü  Δημιουργία ευέλικτων δομών υποστήριξης των επιχειρήσεων και της επιχειρηματικότητας, με συνεχή επανεκπαίδευση-κατάρτιση-υποστήριξη εργοδοτών και εργαζομένων και παραγωγή καινοτομιών σε συνεργασία των Επιμελητηρίων και του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

ü  Δικτύωση των επιχειρήσεων παροχής τουριστικών υπηρεσιών με στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

ü  Αξιοποίηση των φυσικών και πολιτιστικών ιδιαιτεροτήτων των νησιών για την ανάπτυξη νέων τουριστικών προϊόντων σχετικών με τα τοπικά χαρακτηριστικά.

ØΔιατήρηση του Περιβάλλοντος και βελτίωση της Ποιότητας Ζωής:

ü  Κατάργηση της εκτός οικισμού δόμησης που θα συμβάλει στη διατήρηση του μοναδικού κυκλαδίτικου τοπίου.

ü  Πολεοδομικές παρεμβάσεις με αναπλάσεις των οικισμών με στόχο τη διατήρηση της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και της φυσιογνωμίας των οικισμών των νησιών.

ü  Σχεδιασμός και η υλοποίηση ενός αποτελεσματικού συστήματος ανακύκλωσης και απόθεσης στερεών αποβλήτων ώστε να βελτιωθεί η καθαριότητα των νησιών που αποτελεί μείζον πρόβλημα και να επιμηκυνθεί ο χρόνος ζωής του νέων Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων.

ü  Ολοκλήρωση των συστημάτων διαχείρισης υγρών αποβλήτων με συστήματα σχεδιασμένα ανάλογα με τα πληθυσμιακά μεγέθη και επανάχρηση του νερού για εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα.

ü  Ανάπτυξη συστημάτων μικρής κλίμακας (π.χ. φραγμάτων ανάσχεσης, μικρές αφαλατώσεις με ΑΠΕ) και η ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων (πχ. έλεγχος των γεωτρήσεων, πριμοδότηση στην εξοικονόμηση νερού) που θα αποτρέψει υποβάθμιση των εύθραυστων υδροφόρων οριζόντων των νησιών. 

Όλα τα παραπάνω απαιτούν:

ü  Ένα διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο σε όλους τους τομείς, λιτό καιØ διαφανές, ώστε να μην επιτρέπει παρεμβάσεις και πελατειακές ρυθμίσεις από τους πολιτικούς και διαπλοκή και χρηματισμό από επίορκους «δημόσιους λειτουργούς». 

ü  Ένα ειδικό θεσμικό πλαίσιο και ειδικές πολιτικές που να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της νησιωτικότηταςØ

ü  Ένα ανθρώπινο δυναμικό εκπαιδευμένο και κυρίως αποφασισμένο ναØ εργαστεί για το δημόσιο συμφέρον, για το «εμείς» και όχι για το «εγώ».


3.ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΝΕΟΥ ΤΥΠΟΥ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

3.1. Το αναπτυξιακό ισοδύναμο των πράσινων πολιτικών στη χώρα

Η δημιουργία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής έδωσε ελπίδες για την αντιμετώπιση των σύγχρονων περιβαλλοντικών και αναπτυξιακών θεμάτων, μέσα από τη λογική της αειφορίας. Στην πράξη όμως μια πρώτη αξιολόγηση της λειτουργίας των 2,5 ετών του ΥΠΕΚΑ δείχνει ότι δεν έχουν προχωρήσει σημαντικές παρεμβάσεις όπως η προσαρμογή της ενεργειακής πολιτικής κατ΄ ελάχιστον στους στόχους του Κιότο και η αντιμετώπιση των παθογενειών στη διαχείριση στερεών αποβλήτων.

Για να μπορέσουν να προχωρήσουν οι περιβαλλοντικές προτεραιότητες που αρμόζουν σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος πρέπει να υπάρχει μια συνολική δέσμευση, σε επίπεδο κυβερνητικού προγραμματισμού και υλοποίησης.

Tο νομοθετικό πλαίσιο υπάρχει, έχει συντελεστεί προσαρμογή με τη νομοθεσία της ΕΕ, όμως παρουσιάζεται υστέρηση στην εφαρμογή. Για να υπάρξουν ουσιαστικά αποτελέσματα απαιτείται  μια συνολική περιβαλλοντική στρατηγική, η  οποία να «ακουμπά» σε όλους τους τομείς ευθύνης της κυβερνητικής πολιτικής και να χρησιμοποιεί «σύγχρονες» μεθόδους, όπως εφαρμογή της λογικής της Περιβαλλοντικής Ευθύνης, κίνητρα για καλύτερες περιβαλλοντικές επιδόσεις μέσω παροχών και από τον ιδιωτικό τομέα, εργαλεία φορολογικής πολιτικής.

Η "φτηνή ανάπτυξη", της οποίας τα αποτελέσματα βαραίνουν το παρόν και το μέλλον, έχει εξαντλήσει τα όριά της.

Σε καιρούς κρίσης η οικολογική σκέψη προσφέρει πολλά «ισοδύναμα», από αυτά που οι παραδοσιακές σχολές σκέψης αδυνατούν να βρουν:

ü  Ισοδύναμα στον τρόπο παραγωγής που είναι πανάκριβος, καθότι -και- ενεργοβόρος και ρυπογόνος. 

ü  Ισοδύναμα στον τρόπο κατανάλωσης, καθότι σπάταλος, βρώμικος και "φτηνός".

ü  Ισοδύναμα στον τρόπο διαχείρισης των "αποβλήτων" μας, καθότι ακριβός και  επικίνδυνος.  

ü  Προσφέρει ισοδύναμη καθαρή ενέργεια με θέσεις εργασίας και ποιότητα αναπνοής.

ü  Δημιουργεί ισοδύναμα στην παρατημένη γεωργία, στις μεταφορές, στον τουρισμό.

3.2 Προτεραιότητες και προτάσεις μας

Στο γενικότερο πλαίσιο της στρατηγικής για την Ευρώπη του 2020, η οποία στοχεύει στη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, ένα μεγάλο κομμάτι πολιτικής εμπεριέχει βασικά σημεία περιβαλλοντικής πολιτικής, τα οποία θα κληθούμε εμείς να μετατρέψουμε σε εθνική στρατηγική. Μεγάλη προτεραιότητα δίνεται στους άξονες χρήσης ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Πλέον οι κοινοτικοί πόροι για έργα υποδομών θα είναι μειωμένοι, γεγονός που σημαίνει ότι θα πρέπει να βρεθούν άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία για την ολοκλήρωση τους.

Οι Προτάσεις της Δημοκρατικής Αριστεράς:

ü  Υποστήριξη  κάθε αλλαγή προς την κατεύθυνση των οικονομιών «χαμηλού άνθρακα» σε όλους στους τομείς, και περάσματος  από το δόγμα «το περιβάλλον κοστίζει» στην αντίληψη ότι η «προστασία συμφέρει». 

ü  Ολοκλήρωση υποδομών για την διαχείριση στερεών και υγρών αποβλήτων με διάφορα χρηματοδοτικά εργαλεία, κίνητρα (χρηματικά) στις τοπικές κοινωνίες, ώστε να μειώνεται  το κόστος διαχείρισης

ü  Συντονισμένη διαχείριση φυσικού περιβάλλοντος (προστατευόμενες περιοχές) σε συνδυασμό με τοπικά αναπτυξιακά μοντέλα με έμφαση σε αγροτικές και ήπιες τουριστικές δραστηριότητες

ü  Κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου εθνικού Χωροταξικού και επιμέρους Χωροταξικών με «ζωνοποίηση δραστηριοτήτων» σε αστικές περιοχές, αγροτικές, ιδιαίτερες περιοχές με σαφείς κατευθύνσεις για ανάπτυξη δραστηριοτήτων σε κάθε μια ζώνη, λαμβάνοντας υπόψη πραγματικά στοιχεία για την οικονομική ανάπτυξη και προστασία του περιβάλλοντος.

ü  Έμφαση στην εκτεταμένη χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), μετά από σωστό σχεδιασμό

ü  Ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων (νερό άρδευσης/ύδρευσης, ατμόσφαιρα, δάση κλπ).

ü  Σωστή εφαρμογή των διοικητικών λειτουργιών σε επίπεδο κεντρικό/περιφερειακό, ελεγκτικοί μηχανισμοί, συμμετοχή και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας όπου εξασφαλίζεται χαμηλότερο κόστος και σωστή διαχείριση.

3.3 Ενέργεια

Υποστηρίζουμε, κατ’ ελάχιστο, την επίτευξη του στόχου διείσδυσης των ΑΠΕ σε ποσοστό 40% της ηλεκτροπαραγωγής ως το 2020, όπως ορίζει η ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία. Αυτό αποτελεί το πρώτο βήμα προς τη σταδιακή απεξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα και την επίτευξη ενός συστήματος 100% ΑΠΕ, στην ηλεκτροπαραγωγή, στις επόμενες δεκαετίες. Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις, τόσο σε μικρές και αποκεντρωμένες εφαρμογές, όσο και σε μεγαλύτερες, βιομηχανικής κλίμακας, εγκαταστάσεις ΑΠΕ.

Υποστηρίζουμε τη θέσπιση και την επίτευξη νομικά δεσμευτικών στόχων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο και την προώθηση μέτρων και πολιτικών που θα συμβάλουν άμεσα στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας.

Είμαστε θετικοί στη χρηματοδότηση έργων από τρίτους (ΧΑΤ) για την αλλαγή ενεργειακών συστημάτων μεγάλων δημόσιων κτιρίων (π.χ. παραγωγή ζεστού νερού σε νοσοκομεία με χρήση ηλιακών θερμοσιφώνων, εγκατάσταση καυστήρων βιομάζας σε σχολεία, εγκατάσταση BEMS σε δημόσια κτίρια, κλπ). 

3.4 Χωρικός σχεδιασμός

Στην ελληνική περιφέρεια ο χωρικός σχεδιασμός εντασσόμενος σε πλαίσιο πολιτικής περιφερειακής ανάπτυξης μπορεί να προωθήσει:

ü  Την τόνωση της αγροτικής παραγωγής με προστασία της γεωργικής γης (από τη δόμηση και την κατάτμηση) και προώθηση της καθετοποίησης στην παραγωγή.

ü  Την οριοθέτηση παραγωγικών ζωνών και οργάνωση τους με πολεοδομικά ή άλλα εργαλεία.    

ü  Την ανάπτυξη ήπιων μορφών ποιοτικού τουρισμού, με άξονα το σεβασμό στο περιβάλλον και έλεγχο των επιπτώσεων από τον μαζικό τουρισμό.

ü  Την αξιοποίηση εγκαταλειμμένου κτιριακού αποθέματος, ιστορικών παραδοσιακών οικισμών, όπως και υποβαθμισμένων οικισμών που εφάπτονται σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Η κατεύθυνση αυτή μπορεί να συνδυαστεί με την έννοια της παραθεριστικής κατοικίας, κάτω από ελεγχόμενους όρους και προϋποθέσεις. Θα μπορούσε να αποτελέσει τη μόνη παραδεκτή έννοια παραθεριστικής κατοικίας, η οποία με κατάλληλη προώθηση, αλλά και αντισταθμιστικές ρυθμίσεις,  θα λειτουργούσε, δυνητικά,  ως μέσον μιας ελεγχόμενης αναζωογόνησης της οικοδομικής δραστηριότητας της υπαίθρου, από κοινού με την αναβάθμιση του αστικού τοπίου.

ü  Την ανάπτυξη δημόσιων επενδύσεων ελεγχόμενης κλίμακας σε υποδομές, ανάλογα με τις δυνατότητες και τη δυναμική κάθε περιοχής, με στόχο την ολοκλήρωση και τόνωση του τοπικού αναπτυξιακού δυναμικού. 

ü  Την αναβάθμιση του οικιστικού πλούτου της ελληνικής επαρχίας, την αναβίωση του οικιστικού δικτύου, τη δημιουργική προστασία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς, τις ελεγχόμενες επεκτάσεις των οικισμών με αρμονική ένταξη των νέων αναπτύξεων στο τοπίο και την οργάνωση, με έλεγχο της πυκνότητας, των παραδοσιακών πυρήνων  των χωριών μας.

ü  Τις οικοτουριστικές παρεμβάσεις με σκοπό τη σύνθετη ανάδειξη των φυσικών και πολιτιστικών τοπίων, με στόχο την απόκτηση οικολογικού σήματος. Η απόκτηση σήματος εντάσσει τις περιοχές αυτές σε διεθνή οικοτουριστικά δίκτυα.

ü  Τις βιοκλιματικές αναπλάσεις υποβαθμισμένων δημόσιων χώρων σε αστικές περιοχές που εφάπτονται περιοχών με τουριστικό ενδιαφέρον, των οποίων η αναζωογόνηση θα αύξανε την τουριστική υπεραξία της περιοχής.

ü  Την παροχή κινήτρων και χρηματοδοτικών εργαλείων για ενεργειακή και αισθητική αναβάθμιση κτιριακών συνόλων ευρισκόμενων πλησίον μνημείων της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς (περιβάλλουσα αστική εικόνα).

Για τον οικοδομικό κλάδο, οι  κάθε είδους αναβαθμίσεις του υφιστάμενου οικιστικού ιστού με στόχο βιώσιμες πόλεις (αναπλάσεις, ενεργειακές αναβαθμίσεις κλπ) αποτελούν μια άμεση και εφικτή διέξοδο στην παρατεταμένη κρίση.

3.5 Αυθαίρετα - εκτός σχεδίου δόμηση

Είναι απαραίτητο να προωθηθούν:

ü  Απόλυτος περιορισμός της εκτός σχεδίου δόμησης, έως την οριστική κατάργησή της.

ü  Καταπολέμηση του παρακμιακού φαινομένου της αυθαίρετης δόμησης, φαινόμενο που, σε συνθήκες κρίσης, υπάρχει κίνδυνος να λάβει ευρύτερες διαστάσεις.

ü  Καμία λύση δεν θα είναι εφικτή αν έχει ως μόνη επιδίωξη την είσπραξη τελών νομιμοποίησης.

Περιοχές ευαίσθητες περιβαλλοντικά και πολιτιστικά (περιοχές χαρακτηρισμένες, αρχαιολογικοί χώροι, επιχωθέντα ρέματα, καταπατηθέντα δάση και δημόσια γη) πρέπει να «καθαριστούν» από ότι αυθαίρετο υπάρχει σε αυτές.

Απαιτείται έλεγχος από αρχιτεκτονική επιτροπή ή ΣΧΟΟΠ που θα κρίνουν το βαθμό που τα αυθαίρετα αλλοιώνουν το εγγύς φυσικό περιβάλλον ή τον τοπικό παραδοσιακό χαρακτήρα διατηρητέων οικισμών με τους οποίους γειτνιάζουν ή εντάσσονται, προκειμένου να υποχρεωθούν να προβούν σε διορθωτικά έργα αισθητικής εναρμόνισης των κτιρίων.

Να θεσπιστεί υποχρέωση των κατόχων αυθαιρέτων να εκδώσουν ενεργειακό πιστοποιητικό και να τα αναβαθμίσουν ενεργειακά (ανάλογα με την ηλικία των κτιρίων και την κατηγορία που θα βαθμολογηθούν).

Η θεμελίωση μιας εντελώς διαφορετικής αντίληψης για τη χρήση γης σε εκτός σχεδίου περιοχές σε όλη την Επικράτεια κρίνεται απαραίτητη και πρέπει σιγά-σιγά να αρχίζει να ωριμάζει.

Πέραν των χρήσεων που ορίζονται βάσει των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων  που ισχύουν ή που έχουν εκπονηθεί μελέτες και εκκρεμεί η επικύρωσή τους, πρέπει να ωριμάσει η θέσπιση αποκλειστικού δικαιώματος μόνο σε οργανωμένους κατά το μάλλον ή ήττον οικισμούς –έστω και με ελάχιστη συνεκτικότητα.

Τέτοιοι οργανωμένοι οικισμοί νοούνται οι ήδη υπάρχοντες, των οποίων τα υφιστάμενα όρια που με βάση κριτήρια συγκεκριμένων αναγκών μπορούν ελεγχόμενα να διαστέλλονται –όπως επίσης και νέοι οικισμοί που μπορούν να ιδρύονται με συγκεκριμένους όρους, κριτήρια και σαφείς πολεοδομικές και αρχιτεκτονικές κατευθύνσεις, που θα ορίζονται κάθε φορά με Νόμο.

Η νέα αυτή λογική δεν ορίζει περίπλοκες εξαιρέσεις για το πού δεν επιτρέπεται η εκτός σχεδίου δόμηση μια και αυτή καταργείται –δίνει έμφαση όμως στην υποχρεωτική μορφή συγκροτημένων και οργανωμένων οικισμών με προδιαγεγραμμένη δυναμική ανάπτυξης μέσα σε συγκεκριμένο οικοδυναμικό πλαίσιο, λαμβάνοντας υπόψη και πολιτικές περιφερειακής ανάπτυξης σε Εθνικό επίπεδο.

Βασική προϋπόθεση για τη θέσπιση των δικαιωμάτων δόμησης σε οικισμούς, που ισοδυναμεί με τη σταδιακή πλήρη απαγόρευση της εκτός σχεδίου δόμησης, είναι η απεμπλοκή από τον τρόμο του πολιτικού κόστους, που οφείλεται κυρίως σε ενδεχόμενη ανατροπή υπαρχουσών παγιωμένων παραμέτρων υπολογισμού αξίας και εκμεταλλευσιμότητας της γης.

Με πολύ προσεκτική και καλά σχεδιασμένη επιλογή κριτηρίων, θα πρέπει να οριστεί μία διαδικασία δίκαιης ανταποδοτικότητας απολεσθεισών αξιών γης λόγω κατάργησης «δικαιωμάτων» εκτός σχεδίου δόμησης, είτε με παραχώρηση οικοπέδων σε νέους οικισμούς που θα ιδρύονται σε περιοχές δημόσιας ή δημοτικής ιδιοκτησίας, ή με τροποποίηση προς τα άνω δικαιωμάτων δόμησης για ιδιοκτήτες που κατέχουν γη σε υπάρχοντες οικισμούς στην ίδια ή άλλη περιοχή. Η προφανής δυσκολία αυτής της διαδικασίας εξισορρόπησης αξίας γης-οικοπέδων, συνεπάγεται επίπονη και εξαιρετικά προσεκτική προετοιμασία ως προς τη θέσπιση κριτηρίων, παραμέτρων, μεταβλητών παραγόντων που υπεισέρχονται και κυρίως, απόλυτη διαφάνεια λειτουργίας των φορέων υλοποίησης.

Το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα είναι:

ü  Η διάσωση και διατήρηση της υπαίθρου ως ένα αδιατάρακτο και μη κατακερματισμένο οικοσύστημα, με ήπιες χρήσεις γεωργικού, κτηνοτροφικού αγροτοτουριστικού, οικοτουριστικού και πολιτισμικού χαρακτήρα.

ü  Η αποτροπή περαιτέρω αλλοίωσης από τοπιογραφική άποψη του φυσικού ανάγλυφου της υπαίθρου.

ü  Η διατήρηση – ανασύσταση της φυσικής πανίδας & χλωρίδας σε μη γεωργικές ζώνες.

Γενική αρχή μας είναι ότι πρέπει να προχωρήσουμε συστηματικά στον περιορισμό της δόμησης μόνο μέσα σε οργανωμένους υποδοχείς, καταργώντας όλες τις εξαιρέσεις που υπάρχουν που καταστρέφουν τοπία, βιοποικιλότητα, και υδροφόρους ορίζοντες, δημιουργούν κατολισθήσεις, ενώ αυξάνουν το κόστος λειτουργίας των ΟΤΑ με κατασκευή υποδομών και αύξηση εξόδων υποστήριξης των σπιτιών που βρίσκονται μακριά από οικισμούς.

3.6 Αστικά Κέντρα

Πρέπει να εφαρμοστούν με συνέπεια:

ü  Η στρατηγική της οικολογικής - αειφορικής δόμησης, που περιλαμβάνει και τη συντήρηση – αναβάθμιση του υπάρχοντος κτιριακού δυναμικού, ιδιαίτερα των κτιρίων αρχιτεκτονικού και πολιτισμικού ενδιαφέροντος. Ο τομέας αυτός δημιουργεί πολλαπλάσιες θέσεις εργασίας, απ’ ότι τα νέα κτίρια. 

ü  Η αρχή της συμπαγούς πόλης με άξονα την καθιέρωση πολιτικής ολοκληρωμένων αναπλάσεων, με έμφαση στην αναβάθμιση του δημόσιου χώρου.  

ü  Πολιτική χρήσεων γης σε συνδυασμό με το σύστημα μαζικών μεταφορών έτσι ώστε να ελέγχεται αποτελεσματικά τόσο η ανάπτυξη κεντρικών λειτουργιών εις βάρος των περιοχών κατοικίας όσο και η χρήση του ΙΧ, που υποβαθμίζει το αστικό περιβάλλον και συμβάλλει στα φαινόμενα κλιματικής αλλαγής. 

ü  Έλεγχος της αστικής πυκνότητας σε συνδυασμό με τις χρήσεις γης και το σύστημα μεταφορών, με μείωση των υπερβολικών συντελεστών δόμησης και συστηματικό έλεγχο των υπερβάσεων.

ü  Αυστηρά ελεγχόμενη οικιστική επέκταση με κίνητρα για οργανωμένες αναπτύξεις, με στόχο αφενός τον περιορισμό της κατανάλωσης γης και αφετέρου την ενσωμάτωση κοινωνικής πολιτικής κατοικίας στην αστική ανάπτυξη, με συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.  

ü  Ορθολογική διαχείριση της δημόσιας γης με διπλό στόχο τη συνετή αξιοποίησή της στη χωροθέτηση δημόσιων χρήσεων ή αναβαθμισμένων ιδιωτικών επενδύσεων, αλλά και την εξασφάλιση ελεύθερων χώρων και την αναδιανομή των ωφελειών με στόχο την άμβλυνση των χωρικών αντιθέσεων. Γενικά η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας μπορεί να γίνει το όχημα για προγράμματα αστικής ανάπτυξης μεγάλης εμβέλειας και δυναμικής, εφόσον ενταχθούν σε ολοκληρωμένο σχέδιο περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης (εδώ εντάσσεται και η πρότασή μας για την αξιοποίηση του Ελληνικού, να χρησιμοποιηθεί, δηλαδή, για τη χωροταξική δικαιοσύνη σε όλη την Αττική).      

ü  Οργάνωση του αστικού χώρου, ιδίως στις περιοχές με ανεξέλεγκτες αναπτύξεις, όπως οι παρόδιες εμπορικές ή παραγωγικές δραστηριότητες στις εισόδους των πόλεων.

ü  Καθιέρωση εργαλείων πολιτικής γης, με στόχο τη δημόσια οικειοποίηση της υπεραξίας γης από έργα και προγράμματα και την εξασφάλιση πόρων για πολιτικές περιβαλλοντικής αναβάθμισης και κοινωνικής συνοχής στην πόλη. 

ü  Αποτύπωση περιβαλλοντικής -χωροταξικής στρατηγικής, με βάση πραγματικά στοιχεία (κτηματολόγιο, χρήσεις γης, σημεία ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, μειονεκτικές περιοχές, δυναμικό για ΑΠΕ κλπ) ανά Περιφέρεια.

3.7 Αειφορική διαχείριση των αποβλήτων

Η «παραγωγή» αποβλήτων είναι παράπλευρο αποτέλεσμα του τρόπου παραγωγής, εμπορίας και κατανάλωσης προϊόντων. Εμφανίζει μάλιστα σχέση ευθείας αναλογίας με το επίπεδο ζωής (ΑΕΠ κατά κεφαλήν) κάθε χώρας. Η Ελλάδα, 30η παγκοσμίως στο δείκτη ευημερίας, εμφανίζει και εδώ τεράστιες καθυστερήσεις και στρεβλώσεις, που κοστίζουν, βέβαια, στον ελληνικό λαό, οικονομικά και περιβαλλοντικά.

Από την απόλυτη έλλειψη πολιτικής για το πρόβλημα περάσαμε σε μια αργή, βασανιστική, ελλειμματική υιοθέτηση σε επίπεδο δικαίου των πολιτικών που αποκρυσταλλώνονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από την ψήφιση των νόμων, όμως, μέχρι την αποτελεσματική διαχείριση και εφαρμογή τους υπάρχει μεγάλη απόσταση.

Το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο (ενσωμάτωση της Οδηγίας 98/2008 της ΕΕ) εισάγει με σαφήνεια την ανάγκη αποσύνδεσης της παραγωγής αποβλήτων από την οικονομική ανάπτυξη. Ιεραρχεί, επίσης, τις προτεραιότητες της πολιτικής για τη διαχείρισή τους γύρω από πέντε άξονες:

Ø    Την πρόληψη δημιουργίας – μείωση του όγκου των παραγόμενων αποβλήτων.

Εναπόκειται σε κάθε κράτος-μέλος η επεξεργασία στοχευμένων πολιτικών για την επίτευξη μετρήσιμου αποτελέσματος.

Πέρα από την απαραίτητη πολιτική απόφαση, η πρόληψη δημιουργίας αποβλήτων δεν επιτυγχάνεται με οριζόντια μέτρα ή γενικόλογες «εξαγγελίες»: απαιτεί την ενασχόληση εξειδικευμένων επιστημόνων, για την επεξεργασία συγκεκριμένων μέτρων πολιτικής. Είναι ακόμη μια ευκαιρία απασχόλησης (ορισμένου χρόνου και στοχευμένου αποτελέσματος) επιστημονικού δυναμικού, σε εθνικό ή και περιφερειακό επίπεδο, για την προώθηση στην πράξη της ευρωπαϊκής Οδηγίας.

Ø    Την επαναχρησιμοποίηση των προϊόντων (πριν μεταβληθούν σε απόβλητα).

Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να προωθήσει δράσεις και μέτρα είτε για την επαναχρησιμοποίηση προϊόντων (πχ επίπλων, οικιακών συσκευών κ.ά.) είτε για την υποκατάσταση προϊόντων μιας χρήσης (ή περιορισμένου χρόνου ζωής) με άλλα, πολλών χρήσεων, μακροβιότερα (υποκατάσταση πλαστικών από γυάλινες φιάλες, πλαστικών τσαντών από υφασμάτινες κ.ά.)

Είναι επίσης πεδίο για στοχευμένη απασχόληση Ελλήνων επιστημόνων και δημιουργία υπεραξίας (έρευνα για χρώματα και βερνίκια φιλικά προς το περιβάλλον, βιοδιασπώμενα, καυστήρες, τζάκια και συστήματα θέρμανσης βασισμένα σε pellet, wood cheeps κλπ., εθνικό σύστημα πιστοποίησης ξύλινων κατασκευών φιλικών προς το περιβάλλον κλπ.).

Η επαναχρησιμοποίηση υλικών μπορεί και πρέπει να σημάνει μια ευκαιρία ενεργοποίησης δημοτικής, κοινωνικής, ιδιωτικής (ή συνδυασμού όλων αυτών) επιχειρηματικότητας επισκευής και επαναπροώθησης στην αγορά χρησιμοποιημένων αντικειμένων και συσκευών, απορροφώντας ποσοστό ανέργων (και μάλιστα μεγαλύτερης ηλικίας ή μακροχρόνιους ανέργους) σε «παραδοσιακές» εργασίες που χάνονται: μαραγκούς κλπ.

Ø    Την ανακύκλωση των υλικών

Η ανακύκλωση δεν μειώνει απλώς την ποσότητα των αποβλήτων που θα οδηγηθούν στα δύο επόμενα στάδια: είναι μια δράση κρίσιμης σημασίας για την επάρκεια ορισμένων μετάλλων (χαλκός, αντιμόνιο κ.ά.) τις αμέσως επόμενες δεκαετίες, απαραίτητων για την παραγωγή προϊόντων ευρείας κατανάλωσης.

Η ανακύκλωση είναι συνθήκη sine qua non για τη δραστική μείωση ή και τον πλήρη μηδενισμό ρυπογόνων, τοξικών αποβλήτων με πολύ μεγάλο χρόνο ζωής, όταν απλώς απορρίπτονται, στη φύση (πλαστικά, βαρέα μέταλλα που περιέχονται σε ηλεκτρονικές συσκευές), αλλά και για θεαματική εξοικονόμηση ενέργειας (πχ ανακύκλωση αλουμινίου).

Η πρόσφατη Οδηγία 98/2008 για τη διαχείριση των αποβλήτων, που πρέπει να αρχίζει να εφαρμόζεται από τα κράτη-μέλη ως το 2015, προβλέπει διαλογή στην πηγή και χωριστή συλλογή για τέσσερα υλικά-στόχους: χαρτί, πλαστικό, γυαλί και αλουμίνιο. Θέτει συγκεκριμένους, υψηλούς και ποσοτικούς στόχους για τα υλικά αυτά, καθώς επίσης και για την χωριστή συλλογή των βιοαποδομήσιμων, οργανικών αποβλήτων, τα οποία πρέπει κι αυτά να προωθούνται προς ανακύκλωση (κομποστοποίηση: παραγωγή εδαφοβελτιωτικού για γεωργική ή άλλες χρήσεις).

Πρέπει, επομένως, και τα υπάρχοντα Συλλογικά Συστήματα για διάφορα προϊόντα και υλικά, αλλά και οι ΟΤΑ, μόνοι αρμόδιοι κατά το ισχύον Δίκαιο για την οργάνωση της συλλογής και αποκομιδής των αστικών αποβλήτων μέχρι το στάδιο της μεταφόρτωσης, να προσαρμόσουν τα σχετικά επιχειρησιακά τους σχέδια στα νέα δεδομένα και να είναι σε θέση να επιτύχουν τους ποιοτικούς και ποσοτικούς στόχους της Οδηγίας.

Πρέπει να λειτουργήσουν Συλλογικά Συστήματα και για άλλους τύπους αποβλήτων (αδρανή, φάρμακα κ.ο.κ.)

Πρόβλεψη της Οδηγίας, αλλά και επιτακτική ανάγκη για την διαφάνεια και την εξυγίανση της πολιτικής των αποβλήτων στην Ελλάδα είναι η δημοσιοποίηση των στοιχείων της διαχείρισής τους. Ζητούμε από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (ΟΤΑ, ΦοΔΣΑ, Περιφέρειες και άλλους φορείς και εταιρείες) την υποχρεωτική ανάρτηση στο διαδίκτυο όλων των στοιχείων που αφορούν στη διαχείριση των αποβλήτων: εκτέλεση προϋπολογισμού, κατάσταση και χρήση εξοπλισμού, ανθρώπινο δυναμικό, ποιοτικά και ποσοτικά στοιχεία των υπηρεσιών Καθαριότητας και Ανακύκλωσης.

Η ανακύκλωση δημιουργεί πολλαπλάσιες θέσεις εργασίας από την παραδοσιακή (και αποκλειστική μέθοδο διαχείρισης στην Ελλάδα) διάθεση σε ΧΥΤΑ. Σε ορισμένες μάλιστα δράσεις (ανακύκλωση ηλεκτρονικών υπολογιστών) δημιουργεί 300 θέσεις εργασίας – ενώ η διάθεση σε ΧΥΤΑ της ίδιας ποσότητας μόνο μία!

Ø    Ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων.

Η ενεργειακή αξιοποίηση θεωρείται αποδεκτό στάδιο διαχείρισης εφ’ όσον οι πολιτικές και οι ποσοτικοί στόχοι των προηγούμενων βημάτων έχουν εξαντλήσει όλες τις δυνατότητές τους.

Η ενεργειακή αξιοποίηση, κατά την Οδηγία, είναι αποδεκτή μέθοδος διαχείρισης μόνο εφ’ όσον ο συντελεστής απόδοσης της μονάδας είναι άνω του 0,65. Θέτει, επίσης, προφανώς, πολύ υψηλές προδιαγραφές ως προς τους περιβαλλοντικούς όρους έγκρισης κατασκευής και λειτουργίας παρόμοιων μονάδων.

Η «λογική» της ευρωπαϊκής Οδηγίας είναι η «εξάντληση» των προηγούμενων βημάτων πριν από την μετατόπιση στο επόμενο. Στην Ελλάδα, όπου η ανεπάρκεια του πολιτικού προσωπικού όλων των βαθμίδων οδηγεί στη βεβιασμένη πρόκριση «λύσεων» μηδενικής προσπάθειας (αλλά υψηλού κόστους για τους πολίτες) η συζήτηση για την ενεργειακή αξιοποίηση «βάζει το κάρο πριν απ’ το άλογο».

Ø    Διάθεση σε Χώρο Υγειονομικής Ταφής/Υπολειμμάτων

Η «παραδοσιακή» μέθοδος θεωρείται – και πρέπει να γίνει – το έσχατο διαχειριστικό εργαλείο. Προφανώς, οι προηγούμενοι «πυλώνες» της διαχείρισης πρέπει να οδηγήσουν σε δραματικά υπο-πολλαπλάσιες ποσότητες αποβλήτων που θα οδηγούνται σε ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ.

Απαραίτητη είναι, επίσης, η ενσωμάτωση στο κόστος διάθεσης και του «εξωτερικού», περιβαλλοντικού κόστους της απόρριψης αποβλήτων στη φύση.

Η δραματική κατάσταση της διαχείρισης των αποβλήτων στην Ελλάδα, που οδηγεί σε αφανή μεγάλα κόστη και για την οικονομική δραστηριότητα και ανάπτυξη και για τους πολίτες πρέπει να αντιστραφεί με «αλλαγή του μηνύματος» και παραδείγματος. Από την παραδοσιακή και αναποτελεσματική χρέωση ανταποδοτικών τελών καθαριότητας με βάση την περιουσία (εμβαδόν κατοικίας) πρέπει να περάσουμε σε ένα πλέγμα κινήτρων και αντικινήτρων, τα οποία θα αποθαρρύνουν καταναλωτικές συμπεριφορές και θα ενθαρρύνουν φιλικότερες προς το περιβάλλον προσεγγίσεις. Η μεταφορά μέχρι τον πολίτη του πραγματικού κόστους διαχείρισης των απορριμμάτων του («πληρώνω όσο πετάω»), προσεκτικά σχεδιασμένη, ακόμη ένα πεδίο δραστηριοποίησης και απασχόλησης επιστημονικού δυναμικού,θα μπορούσε να ενθαρρύνει και την αγορά και τη βιομηχανία προς την κατεύθυνση παραγωγής λιγότερων αποβλήτων, και τον πολίτη προς την κατεύθυνση του διαχωρισμού των αποβλήτων του, την προώθηση της ανακύκλωσης, και τους ΟΤΑ προς δικαιότερη και αποτελεσματικότερη χρέωση των υπηρεσιών που πρέπει να προσφέρουν στους πολίτες.

Ø    Επικαιροποίηση του Εθνικού και των Περιφερειακών Σχεδιασμών Διαχείρισης Αποβλήτων

Μετά την εφαρμογή του «Καλλικράτη», την αναδιάρθρωση του αυτοδιοικητικού χάρτη της χώρας και την ενσωμάτωση της Οδηγίας 98/2008 στο εθνικό Δίκαιο είναι αναγκαία η επικαιροποίηση τόσο του εθνικού, όσο και των περιφερειακών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ).

Στους ΠΕΣΔΑ πρέπει να εξειδικευθούν όλες οι πολιτικές και οι ποσοτικοί στόχοι της Οδηγίας, αλλά να περιληφθούν και πρόνοιες για άλλες κατηγορίες του Ευρωπαϊκού Καταλόγου Αποβλήτων (ΕΚΑ): νοσοκομειακά / μολυσματικά / επικίνδυνα, αδρανή / τοξικά / επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα, υγρά λύματα κλπ.

Οι ΠΕΣΔΑ οφείλουν να λάβουν υπόψη τους τις τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων, τις οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις ανά περιφέρεια και, κυρίως, να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας – να μην καταλήξουν απλή συρραφή άλλων, παλαιότερων τοπικών σχεδιασμών.

Η μέχρι σήμερα αναποτελεσματική  διαχείριση των αποβλήτων δημιουργεί, εκτός από τις περιβαλλοντικές κρίσεις, και «ασύμμετρες» επιβαρύνσεις στις προσπάθειες οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.

3.8 Φύση, νερά, δάση

Μεγαλύτερη προστασία στα τοπικά ενδημικά είδη, δηλαδή αυτά που ο βιότοπός τους περιορίζεται σε μια μοναδική περιοχή της χώρας.

Μέτρα προστασίας για να αποτραπεί η αλλοίωση της αισθητικής φυσιογνωμίας της χώρας και να μην χαθεί ένας σπουδαίος πόρος για τον τουρισμό.

Οι τρόποι και μέθοδοι προστασίας πρέπει να εξειδικεύονται από επιστημονικές αναλύσεις, όπως οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων και οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες, ανάλογα με τις ειδικές ανάγκες των διαφόρων ειδών χλωρίδας ή πανίδας των οικοσυστημάτων, των τοπίων.

Η δημιουργία φορέων διαχείρισης για όλες τις προστατευόμενες περιοχές και στη συνέχεια η οριοθέτηση των περιοχών αυτών θα οδηγήσει και στην εκπόνηση διαχειριστικών σχεδίων για κάθε μία από αυτές.

Η αναζωογόνηση των παραγωγικών δραστηριοτήτων στην ύπαιθρο απαιτεί την αναζήτηση εποικοδομητικών τρόπων συνεργασίας γεωργίας, κτηνοτροφίας, αλιείας, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τουρισμού, εξόρυξης, βιομηχανίας με την έμπρακτη προστασία της φύσης.

Ειδικά για τη βιομηχανία, υποστηρίζουμε ότι πρέπει να μπορεί να υφίσταται μόνο εντός οριοθετημένων περιοχών (ΒΙΠΕ, ΒΙΟΠΑ, κλπ) και όχι οπουδήποτε με μόνη τη δικαιολογία ότι δίνει θέσεις εργασίας. Άλλωστε, αυτή είναι η τυπική ευρωπαϊκή πολιτική επί του θέματος και, επιπλέον, η οργάνωση τέτοιων χώρων δημιουργεί θέσεις εργασίας.

Η ορθολογική διαχείριση απαιτεί εξοικονόμηση, μείωση της ρύπανσης, ολοκλήρωση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων, επαναχρησιμοποίηση προϊόντων επεξεργασμένων λυμάτων στη γεωργία ή στον εμπλουτισμό υδροφορέων.

Στην Ελλάδα διαπιστώνονται: απουσία συγκροτημένου δικτύου μετρήσεων και παρακολούθησης, αυξημένη ρύπανση των υπογείων και ορισμένων επιφανειακών υδάτων, καθόλου ή ανεπαρκής τιμολόγηση του νερού, απουσία σχεδιασμού και διαχείρισης σε επίπεδο λεκάνης απορροής, απουσία κοινωνικής συμμετοχής. Ιδιαίτερη σημασία για την ορθολογική διαχείριση των ελληνικών υδατικών πόρων έχει η σταδιακή αλλά πιστή εφαρμογή για τα επόμενα χρόνια των προδιαγραφών και απαιτήσεων που ορίζονται από τις σημαντικές Οδηγίες της ΕΕ για τα νερά και τη θαλάσσια στρατηγική.

Παράλληλα, απαιτείται η προώθηση, ολοκλήρωση και υποστήριξη των εγκαταστάσεων βιολογικής επεξεργασίας και επαναχρησιμοποίησης επεξεργασμένων λυμάτων και ιλύος είτε με χρήση της στη γεωργία (εφόσον πληροί τις προδιαγραφές) ή με θερμική αξιοποίηση (ηλεκτροπαραγωγή, τσιμέντα, κλπ) δεδομένου ότι αποτελεί βιομάζα και μπορεί να αντικαταστήσει ορυκτά καύσιμα.

Επιπλέον το φαινόμενο των δασικών πυρκαγιών παρουσιάζει σημαντική έξαρση κατά την τελευταία 25ετία και αποτελεί το σπουδαιότερο παράγοντα υποχώρησης των δασών χαμηλού υψομέτρου. Η μονομερής έμφαση στην καταστολή των πυρκαγιών είναι ιδιαίτερα ακριβή και έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Αντίθετα, παρατηρείται μεγάλη υστέρηση στον περιορισμό της υπερβόσκησης και της βόσκησης σε καμένες εκτάσεις. Επίσης χρειάζεται έμφαση στην πρόληψη, με δημιουργία υποδομών, όπως δασολόγιο και κτηματολόγιο, δασικές καταγραφές,  μελέτες και τεχνικά προληπτικά μέτρα.

3.9 Δικαιώματα των Ζώων

H Δημοκρατική Αριστερά προσυπογράφει τη «Διακήρυξη για τα Δικαιώματα των Ζώων», που καταρτίστηκε από τη Διεθνή Ένωση Δικαιωμάτων των Ζώων (Παρίσι, 1978), θεωρώντας την ως ένα πρώτο βήμα προς την πλήρη εναρμόνιση της διεθνούς όσο και της ελληνικής νομοθεσίας με τις σύγχρονες αντιλήψεις περί δικαιωμάτων όλων των νοημόνων όντων του πλανήτη μας.

           3.10 Μεταφορές - Βιώσιμη κινητικότητα

Για τη Δημοκρατική Αριστερά, η δυνατότητα μετακίνησης είναι κοινωνικό δικαίωμα που δεν πρέπει να εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση ή τον τόπο κατοικίας.

Υποστηρίζουμε τη μόνη περιβαλλοντικά φιλική εναλλακτική λύση, τους συλλογικούς τρόπους μετακίνησης, και ιδιαίτερα τα Μέσα Σταθερής Τροχιάς (Μ.Σ.Τ.: μετρό, τραμ, προαστιακός) και το σιδηρόδρομο. Ζητάμε ανάπτυξη της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης γύρω από τους κόμβους των υφιστάμενων και μελλοντικών Μ.Σ.Τ., με ρυθμιστικά σχέδια που να αποβλέπουν σε μια ‘πόλη – σιδηρόδρομο’ και με παράλληλη αποθάρρυνση της χρήσης του ΙΧ.  Σ’ αυτούς τους κόμβους χρειάζεται η δημιουργία σταθμών που διευκολύνουν τις μετεπιβιβάσεις και τις συνδυασμένες μετακινήσεις, με περισσότερα μέσα μεταφοράς. Υποστηρίζουμε έτσι την πολιτική της συμπαγούς πόλης, με ελκυστικές  δημόσιες συγκοινωνίες υψηλής ποιότητας, για όλους τους πολίτες και ιδιαίτερα για όσους δεν έχουν εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης. Το δημόσιο πρέπει να αναλάβει το κόστος ενός μειωμένου κομίστρου για τους ανέργους κι  όσους  βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας.

Για κάθε 1 € που δαπανά το Δημόσιο για την οδική υποδομή στα αστικά κέντρα την επόμενη 15ετία, να δαπανώνται 3 € για την ανάπτυξη των συλλογικών τρόπων μετακίνησης. Είναι γνωστό ότι οι επενδύσεις στις δημόσιες συγκοινωνίες έχουν αισθητά μεγαλύτερα πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα στην απασχόληση απ’ ότι αντίστοιχες στις οδικές υποδομές.

Στα τραμ και τα λεωφορεία που κινούνται μαζί με τα ΙΧ πρέπει να δοθούν περισσότερες αποκλειστικές λωρίδες κίνησης και υψηλή προτεραιότητα στις διασταυρώσεις.

Η νυχτερινή λειτουργία των Δημόσιων Συγκοινωνιών πρέπει επίσης να διευρυνθεί.

Υποστηρίζουμε την πόλη των κοντινών αποστάσεων με πυκνά δίκτυα πεζοδρόμων, που να μην εμποδίζονται από παράνομα σταθμευμένα ΙΧ, μοτοσικλέτες, στύλους και περίπτερα ώστε να είναι  βαδίσιμα για παιδιά, ηλικιωμένους και ΑΜΕΑ. Ζητάμε επίσπευση των ποδηλατοδρόμων και ασφαλείς χώρους στάθμευσης για τα ποδήλατα, στους σταθμούς των μέσων σταθερής τροχιάς  που ενθαρρύνουν  τις ήπιες μορφές μετακίνησης.

Οι οδικές μεταφορές ευθύνονται περίπου για το 60% της τελικής κατανάλωσης πετρελαίου, το 75% της εκπομπής ρύπων οξειδίων του αζώτου και το 25% της έκλυσης αερίων του θερμοκηπίου στη χώρα μας. Το κόστος των οδικών ατυχημάτων και του χρόνου που χάνεται στην κυκλοφοριακή συμφόρηση υπολογίζεται σε 2-3% του ΑΕΠ.

Στο πλαίσιο μιας οικολογικής φορολογικής μεταρρύθμισης (με μείωση των φόρων στην εργασία), η ήδη αυξημένη φορολογία καυσίμων κίνησης, με παράλληλη δέσμευση των επιπρόσθετων εσόδων για τις Δημόσιες Συγκοινωνίες, εσωτερικεύει το κόστος της χρήσης του ΙΧ και εξασφαλίζει πολιτικά αποδεκτούς πόρους για την ανάπτυξη και λειτουργία των Δημοσίων Μέσων Μεταφοράς.

Ζητάμε την επίτευξη του ευρωπαϊκού στόχου μιας κατά 50% μείωσης των θανατηφόρων δυστυχημάτων το συντομότερο. Πέρα από τη θέσπιση  ορίων ταχύτητας σε αξιόπιστα επίπεδα, χρειάζονται άμεσα πόροι για την εγκαταλειμμένη συντήρηση του οδικού δικτύου και τη βελτίωση φτωχών  χαρακτηριστικών σε επικίνδυνα σημεία των δρόμων ή διαβάσεων πεζών.

Ζητάμε το δημόσιο μερίδιο από τα έσοδα διοδίων και παραχωρήσεων υποδομών των μεταφορών να δεσμευθεί για επενδύσεις στις Δημόσιες Συγκοινωνίες και το σιδηρόδρομο, όπως γίνεται ήδη στη Γαλλία.  Ο σιδηρόδρομος θα πρέπει να έχει στρατηγικό χαρακτήρα με πρώτη προτεραιότητα τον εκσυγχρονισμό της υποδομής του στον άξονα Πάτρα- Θεσσαλονίκη -που γίνεται με πολύ αργά βήματα.  

Επιδιώκουμε  αποτελεσματική απορρόφηση πόρων του ΕΣΠΑ από την ΕΡΓΟΣΕ με ισορροπημένη κατανομή τους στην περιφέρεια και με αναβάθμιση της λειτουργίας του ΟΣΕ.

Δημιουργία κοινωνικών φορέων ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών με συμμετοχή της αυτοδιοίκησης και του κεντρικού κράτους, καθώς και ριζικό ανασχεδιασμό του δικτύου σύνδεσης των νησιών.

Απόσυρση των επισφαλών (μονότοιχων) ή γερασμένων πλοίων.

Φορολόγηση της κηροζίνης στο χώρο των μεταφορών όπου οι αεροπορικές μεταφορές έχουν το εντατικότερο κλιματικό αποτύπωμα.

3.11Για το πολιτικό - διοικητικό σύστημα υποστήριξης του σχεδιασμού

Η προώθηση των παραπάνω πολιτικών δεν θα είναι εφικτή αν δεν καθιερωθεί ένα σύστημα αναβάθμισης των δημοσίων διοικητικών δομών σχεδιασμού, με γνώμονα την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων στην αιρετή περιφέρεια και την πρωτοβάθμια τοπική αυτοδιοίκηση με βάση την αρχή της επικουρικότητας και τη συμμετοχή της κοινωνίας  των πολιτών στη λήψη αποφάσεων και τον έλεγχο υλοποίησής τους.

Η καθιέρωση προληπτικού συνταγματικού ελέγχου μέσω του ΣτΕ (Συμβουλίου Επικρατείας) στην έκδοση των κανονιστικών ή κατευθυντηρίων πράξεων υψηλού επιπέδου (με Προεδρικά Διατάγματα) θα επιτρέψει την απρόσκοπτη αποκέντρωση των αρμοδιοτήτων σε πράξεις εξειδίκευσης του σχεδιασμού, τοπικής κλίμακας, ενώ παράλληλα θα πρέπει να τονωθούν οι δομές ελέγχου της νομιμότητας και της εφαρμογής των θεσμοθετημένων σχεδίων και πολιτικών.

Σε όλα τα επίπεδα (κρατικό, περιφερειακό και τοπικό) απαιτείται εξορθολογισμός της κατανομής των αρμοδιοτήτων, με γνώμονα την εξάλειψη των αλληλοεπικαλύψεων στις λειτουργίες και τους ρόλους των διοικητικών μονάδων, την αύξηση του δυναμικού και του ρόλου των Διευθύνσεων, με παράλληλη μείωση του αριθμού τους και σύνδεση των πολιτικών χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού με τις περιβαλλοντικές, την ανακατανομή του προσωπικού βάσει των αναγκών και στόχων πολιτικής, τη μείωση των φορέων αλλά και μια ελεγχόμενη πολιτική προσλήψεων νέου επιστημονικού δυναμικού, ώστε να αναβαθμιστεί το επίπεδο κατάρτισης και αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης. 

Απαιτείται επίσης επιμόρφωση στελεχών και αιρετών σε θέματα σχεδιασμού και προστασίας περιβάλλοντος ώστε να αναλάβουν αυξημένες αρμοδιότητες. Δυστυχώς με τον Καλλικράτη, χάθηκε μια ευκαιρία αναδιοργάνωσης των δομών, όπως αποδεικνύεται με την πληθώρα γενικών διευθύνσεων που προβλέπονται στις περιφέρειες, με επικάλυψη αρμοδιοτήτων ακόμα και στο εσωτερικό τους και τραγική διατήρηση αρμοδιοτήτων σε κρατικό επίπεδο. Χάθηκε εν τέλει μια ευκαιρία καθιέρωσης δημοκρατικών θεσμών περιφερειακής αυτοδιοίκησης και παράλληλης ανάπτυξης μιας τεχνογνωσίας επιτελικού ρόλου χάραξης πολιτικών στη διοίκηση των Υπουργείων. 

Τέλος για την αποτελεσματική εφαρμογή του προγράμματος στο χωρικό σχεδιασμό θα απαιτηθεί έλεγχος των δομών και πρακτικών του Πράσινου Ταμείου, που δεν έχει ως τώρα δώσει δείγματα δημοκρατικής λειτουργίας, όπως εξαγγέλθηκε. Ήδη διαφαίνεται μια ανεξέλεγκτη δυνατότητα διάθεσης πόρων σε άλλους στόχους από αυτούς για τους οποίους εισπράττονται. Η πρακτική αυτή, γνωστή ήδη από την λειτουργία του ΕΤΕΡΠΣ, επιβεβαιώνεται τραγικά με την απόδοση των εσόδων από την «τακτοποίηση» των ημιυπαίθριων στη μαύρη τρύπα του ελλείμματος, αντί για την τόνωση των πόρων της Αυτοδιοίκησης, πράξη αναγκαία για την άσκηση του ρόλου τους στην παροχή αστικών κοινωνικών υποδομών.

Δεν συμμεριζόμαστε την καθιέρωση πολιτικών απορρύθμισης -που ενισχύονται ιδεολογικά στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης. Αντίθετα πιστεύουμε πως ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός –που είναι εξ άλλου συνταγματική υποχρέωση του κράτους από το 1975- είναι ο πυλώνας για την ανατροπή του σημερινού καταστροφικού μοντέλου ανάπτυξης, για την καθιέρωση ενός ορθολογικού και βιώσιμου μοντέλου, που θα δίνει ώθηση στις εθνικές παραγωγικές δυνάμεις και ευκαιρίες στην τοπική επιχειρηματικότητα, με σεβασμό στα όρια των περιοχών και τη φέρουσα ικανότητα των τοπικών οικοσυστημάτων.


4. ΑΜΕΣΑ ΜΕΤΡΑ ΑΝΑΚΟΥΦΙΣΗΣ -ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ

Η κοινωνική πολιτική στην περίοδο που διανύουμε  είναι καθοριστικής σημασίας για τη ζωή των πολιτών. Πιστεύουμε ότι υπάρχει δυνατότητα αλλά και υποχρέωση για άσκηση κοινωνικής πολιτικής σε περιβάλλον κρίσης και οικονομικής δυσπραγίας.

Η κρίσιμη συγκυρία για τη χώρα μας οδηγεί στο να διαμορφώσουμε μια πρόταση για την κοινωνική πολιτική πάνω σε δύο βασικούς άξονες.

Πρώτος, ένα άμεσο πρόγραμμα ανακούφισης των πληγέντων με στόχους και μέτρα που θα προστατεύουν όσους έχουν απόλυτη ανάγκη.

Δεύτερος, ένα πλέγμα υποστηρικτικών δημόσιων πολιτικών που με οριζόντιο τρόπο θα ελαφρύνουν τα βάρη των πολιτών, στα πλαίσια μιας συνολικής προσπάθειας επαναθεμελίωσης και αναδιάρθρωσης του κοινωνικού κράτους.

Το κοινωνικό κράτος είναι κεντρικός πυλώνας της προγραμματικής μας πρότασης. Θέλουμε να το διατηρήσουμε, να το ενισχύσουμε και να το καταστήσουμε αποδοτικότερο και για αυτό είμαστε αποφασισμένοι να το προσαρμόσουμε σε νέες συνθήκες και δεδομένα. Μια ευρεία αναδιάρθρωση και μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής πολιτικής είναι ο μόνος τρόπος επιτυχίας αυτού του στόχου. Η προσπάθειά αυτή πρέπει να βασίζεται σε τρεις αρχές.

Η πρώτη αρχή είναι η χρηματοδότηση και ανάπτυξη του κοινωνικού κράτους στο έδαφος μιας δημοσιονομικής ισορροπίας και όχι από διαρκή ελλείμματα και δάνειους πόρους. Αυτή η βασική αρχή θωρακίζει το κοινωνικό κράτος από πιέσεις και ιδεοληπτικές προσεγγίσεις απαξίωσής του και το καθιστά βιώσιμο και σταθερό στο χρόνο.

Η δεύτερη αρχή είναι η στόχευση και η απόδοση προτεραιότητας σε αυτούς που πραγματικά έχουν ανάγκη και όχι σε ομάδες που μέσω της ισχύος τους προνομιακά επωφελούνταν από αυτό, εξαλείφοντας τις δυνατότητες για  αντίστοιχες πρόνοιες στους πραγματικά έχοντες ανάγκη.

Η τρίτη αρχή είναι η ορθολογική διαχείριση των πόρων ώστε να εξαλειφθούν τα φαινόμενα παράνομου ατομικού προσπορισμού ή και ιδιοποίησης από συμφέροντα που νέμονται τους πόρους.

4.1 Άμεσα μέτρα ανακούφισης

Άμεσο πρόγραμμα ανακούφισης αυτών που έχουν επείγουσες ανάγκες επιβίωσης με :  

ü  Προγράμματα σίτισης

ü  Πρόνοια για τους άστεγους: Νομοθετικός καθορισμός των αστέγων ως ειδικής κοινωνικής ομάδας. Πρόνοια σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση για τη δημιουργία χώρων, με χρησιμοποίηση της λιμνάζουσας κτιριακής περιουσίας του δημοσίου, όπου οι άστεγοι θα μπορούν να βρίσκουν κατάλυμα, συνθήκες υγιεινής, τροφή, ρουχισμό, πληροφόρηση για θέματα ανεύρεσης εργασίας και υποστήριξη για ένταξη.

ü  Καταγραφή μαθητών με σοβαρά προβλήματα φτώχειας και οργάνωσης της μέριμνας με τη συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης, με σεβασμό στην προσωπικότητα και την ατομικότητα.

ü  Ανεύρεση οικογενειών που δεν έχουν κανένα εισόδημα και άμεση υποστήριξή τους. Πρόνοια για μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες.

ü  Στήριξη των ΑΜΕΑ με εξάντληση των επιδοματικών δυνατοτήτων.

ü  Επίδομα ενοικίου για τις οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα σε μη ανταποδοτική βάση.

ü  Σχεδιασμός και σταδιακή εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος μέχρι το τέλος του 2013,  μέτρο που λειτουργεί ήδη σε 23 κράτη μέλη.

4.2 Ανεργία

Η ανεργία αποκτά εφιαλτικές διατάξεις. Η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της ανεργίας των νέων. Όλο και περισσότεροι συμπολίτες μας σε παραγωγική ηλικία και με ευθύνη φροντίδας οικογένειας,  βιώνουν την ανεργία  Είναι ένα πρόβλημα που οφείλεται στην οικονομική κρίση και όχι σε μια αδυναμία του ατόμου. Επιδεινώνεται καθημερινά ως αποτέλεσμα της λανθασμένης οικονομικής πολιτικής που εφαρμόζεται στο πλαίσιο του μνημονίου.

Είναι επείγουσα ανάγκη η λήψη μέτρων σε δύο διαστάσεις.

Η πρώτη  είναι η υποστήριξη των ανέργων που αγγίζουν το 1 εκατομμύριο από το οποίο μόνο οι 270.000 λαμβάνουν το επίδομα ανεργίας. Η δεύτερη είναι η αλλαγή της οικονομικής και αναπτυξιακής πολιτικής ώστε να στοχεύει πραγματικά στη δημιουργία θέσεων εργασίας με δημόσιες παρεμβάσεις αλλά και ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα σε τομείς που η χώρα διαθέτει συγκριτικά πλεονεκτήματα, όπως αναλυτικά αναφερθήκαμε στον 1ο  άξονα  για την οικονομία.

Ότι αφορά την πρώτη διάσταση  την υποστήριξη των ανέργων αυτή αφορά πρωτίστως τη διασφάλιση της ρευστότητας για την καταβολή του επιδόματος ανεργίας, την επαναφορά του επιδόματος ανεργίας στο προηγούμενο ύψος , την επιμήκυνση του χρόνου επιδότησης κατά 50% του σημερινού,  την  αύξηση του αριθμού ανέργων που λαμβάνει επίδομα ανεργίας με μείωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων και την καθιέρωση ενός ειδικού βοηθήματος ένταξης χωρίς προϋποθέσεις για όλους τους ανέργους. Ειδικό επίδομα απαιτείται και για τους μικρομεσαίους που κλείνουν τις επιχειρήσεις τους και δεν έχουν εισοδήματα. Σε όλες τις περιπτώσεις καθ’ όλη την διάρκεια της ανεργίας πρέπει να διασφαλιστεί η ασφαλιστική και ιατροφαρμακευτική κάλυψη των ανέργων καθώς και η υποστήριξη τους μέσω των μέγιστων δυνατών απαλλαγών όπως η απαλλαγή από δημοτικά τέλη.

Οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης όπως η κατάρτιση, η απόκτηση εργασιακής εμπειρίας, η κοινωφελής εργασία  πρέπει να πάψουν να είναι αποσπασματικές και να εξελιχθούν με πολύ ταχύτερο ρυθμό.

Είναι αναγκαία η άμεση αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ όπως και η ανεύρεση  νέων πόρων μέσα από μια  μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος που θα μετακυλήσει  σημερινές εισφορές υπέρ τρίτων σε εισφορές υπέρ της ενίσχυσης των ανέργων. Σήμερα άνω από 3 δις του ΕΣΠΑ που προορίζονται για δράσεις κοινωνικής πολιτικής δεν έχουν απορροφηθεί λόγω των γνωστών δυσλειτουργιών της δημόσιας διοίκησης

Πρόσφατα , μετά από πολύχρονη διεκδίκηση, ανακοινώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρωτοβουλία για δράσεις υποστήριξης της απασχόλησης των νέων. Το κονδύλι για την Ελλάδα υπολογίζεται ότι θα φτάσει τα  4 δις.  Όλη αυτή η δυνατότητα χρηματοδότησης θα έχει την ίδια τύχη που είχε έως σήμερα το ΕΣΠΑ με τις κυβερνήσεις που το διαχειρίστηκαν ; Για να αντιμετωπιστεί η σημερινή καθυστέρηση , να  προχωρήσει ταχύτατα η απορρόφηση των πόρων και να αξιοποιηθούν αποτελεσματικότερα θα  πρέπει:

ü  Να αλλάξει το νομοθετικό πλαίσιο διαχείρισης ώστε να  απλουστευτούν οι διαδικασίες σχεδιασμού και ανάθεσης δράσεων.

ü  Να κινητοποιηθούν οι αρμόδιες υπηρεσίες για την επιτάχυνση του έργου τους και να ληφθούν μέτρα αναδιοργάνωσης και ενίσχυσης τους με ανθρώπινο δυναμικό.  

ü  Να εξαιρεθούν για ένα διάστημα 3 χρόνων οι ελληνικές επιχειρήσεις από τους περιορισμούς του κανονισμού   κρατικών ενισχύσεων ώστε να μπορούν συμμετέχουν όλες σε προγράμματα επιδότησης θέσεων εργασίας.

ü  Να κινητοποιηθεί ο ευρύτερος δημόσιος τομέας ώστε να προχωρήσει η απασχόληση   μέσω προγραμμάτων αυτεπιστασίας και κοινωφελούς εργασίας χωρίς βεβαίως όρους που δημιουργούν προσδοκίες μονιμοποίησης.

ü  Να οριστούν νέες ευέλικτες διαδικασίες για τη διαχείριση  των νέων πόρων που προορίζονται για δράσεις ενίσχυσης της απασχόλησης των νέων,  ώστε να εξασφαλιστεί ότι εντός 4 μηνών από την αποφοίτηση από το σχολείο, οι νέοι είτε θα εργάζονται είτε θα παρακολουθούν κατάρτιση -  μαθητεία.

Είναι δυνατό ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα με στόχο την επανένταξη των ανέργων. Όλες οι δράσεις πρέπει να διευθύνονται από ενιαίο κέντρο στο πλαίσιο της κυβερνητικής δομής και να υποστηρίζονται από ένα συμβούλιο κοινωνικής συνοχής   με τη συμμετοχή εκπροσώπων των σημαντικότερων κοινωνικών φορέων και ιδρυμάτων.

Η σημερινή κατάσταση  δε μπορεί να  συνεχιστεί. Κανένας άνεργος δεν μπορεί να μείνει μόνος του.  Πρέπει το κράτος και η κοινωνία να βρεθούν δίπλα τους. Μια νέα προοδευτική πολιτική εξόδου από την κρίση είναι και αναγκαία και δυνατή.

 

4.3 Εργασιακές σχέσεις

Οι εργασιακές σχέσεις έχουν ελαστικοποιηθεί στη χώρα μας. Κατακτήσεις του εργατικού κινήματος έχουν εκμηδενιστεί. Είναι αναγκαία η ανάπτυξη πλέγματος δράσεων για :

ü  Προστασία εργαζομένου με την ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας

ü  Πάταξη της αδήλωτης και ανασφάλιστης εργασίας

ü  Σταδιακή βελτίωση των κατώτατων μισθών καθώς ανακάμπτει η οικονομία.

ü  Έμφαση στον διάλογο των κοινωνικών εταίρων και ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων.

ü  Επαναφορά του κατώτατου μισθού και των συλλογικών συμβάσεων εργασίας στο προηγούμενο καθεστώς

 

4.4 Ασφαλιστικό σύστημα

Πυρήνας του κοινωνικού κράτους πρόνοιας είναι το ασφαλιστικό σύστημα. Ένα βιώσιμο και ικανοποιητικό ασφαλιστικό σύστημα είναι αποτέλεσμα πολλών παραμέτρων. Η σχέση εργαζομένων – συνταξιούχων, η αλληλεγγύη των γενεών, το δημογραφικό προφίλ της χώρας καθώς και η ορθολογική διαχείριση των πόρων του συστήματος, είναι βασικές προϋποθέσεις ενός δίκαιου ασφαλιστικού συστήματος που θα σέβεται τον κόπο των απόμαχων της εργασίας αλλά και τον κόπο των εργαζομένων και την ελπίδα της νέας γενιάς. Μια δίκαιη συμφωνία των μερών.

Το ασφαλιστικό σύστημα χρειάζεται μεταρρύθμιση. Η επιτυχία της μεταρρύθμισης προϋποθέτει την κατανόηση από πλευράς όλων των ενδιαφερομένων μιας βασικής παραδοχής.

Το προηγούμενο σύστημα συντάξεων αναδιένεμε πόρους και δικαιώματα αλλά στην αντίθετη κατεύθυνση: ευνοούσε τους πλούσιους σε βάρος των φτωχών, τους ελεύθερους επαγγελματίες σε βάρος των μισθωτών, τους εργαζόμενους του Δημοσίου σε βάρος των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα, όσους ήταν κοντά στην ηλικία συνταξιοδότησης σε βάρος των νέων ασφαλισμένων – και κυρίως ευνοούσε τη σημερινή γενεά φορτώνοντας δυσβάστακτα βάρη στις επόμενες. Για αυτό και είναι αναγκαία η ενοποίηση του συστήματος συντάξεων, η πλήρης κατάργηση όλων των κοινωνικών πόρων, η στήριξη του εισοδήματος όλων των ηλικιωμένων, ανεξαρτήτως ασφαλιστικού ταμείου ή επαγγελματικού κλάδου. Σε κάθε περίπτωση η βασική σύνταξη (που χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό, σύμφωνα με τη νέα ασφαλιστική νομοθεσία) πρέπει να καταβάλλεται σε κάθε πολίτη που συμπληρώνει τα 65 έτη χωρίς άλλες προϋποθέσεις και με πλήρη προστασία αυτών των συντάξεων από τον πληθωρισμό.

Οικονομικά, τα μέτρα αυτά μπορούν να στηριχτούν με εξοικονόμηση πόρων, αξιοποίηση εσόδων που θα προκύπτουν από τομείς που δεν προβλέπει το μνημόνιο συμμετοχή όσων  ευνοούνται από κρατικές  ρυθμίσεις όπως οι τράπεζες , οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις ΑΠΕ και στην αξιοποίηση ορυκτού πλούτου.

Κεντρικό ζήτημα είναι η οριστικοποίηση μετά από εθνικό διάλογο της λύσης για την αντικατάσταση των απωλειών που είχαν τα ασφαλιστικά ταμεία μέσω του PSI των ελληνικών ομολόγων.

4.5 ΑΜΕΑ

Η πολύπλευρη κρίση και οι προσπάθειες εξόδου από αυτή δεν πρέπει να οδηγήσουν την κοινωνία σε αδιαφορία για το συνάνθρωπο. Η ισότητα είναι αξία που κρίνεται στην πράξη, στην καθημερινότητα. Η ισοτιμία, οι ίσες ευκαιρίες προς όλους τους πολίτες, η συμμετοχή όλων στην κοινωνική και οικονομική ζωή δεν είναι πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση της Πολιτείας η διασφάλιση αυτών για όλους και ιδιαίτερα για πολίτες με αναπηρία. Ανοιχτή κοινωνία για όλους με αξιοπρέπεια.

Κύριες παρεμβάσεις που πρέπει να αναπτυχθούν  στα εξής ζητήματα:

ü  Προσβασιμότητα για όλους παντού ,σε υπηρεσίες, στο αστικό περιβάλλον, στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Χρήση τεχνολογικών μέσων που διευκολύνουν τους πολίτες και κατασκευή κατάλληλων υποδομών.

ü  Ενίσχυση οικονομική των ΑΜΕΑ με εξάντληση των επιδοματικών δυνατοτήτων. Ενοποίηση των επιδομάτων ΑΜΕΑ σε ένα νέο επίδομα αναπηρίας, το ύψος του οποίου θα μεταβάλλεται ανάλογα με τις ανάγκες κάθε μορφής αναπηρίας.

ü  Ειδικά προγράμματα κατάρτισης και εκπαίδευσης με στόχο την επαγγελματική αποκατάσταση.

Διάλογος – μακροπρόθεσμο πρόγραμμα

Το ζήτημα δεν εξαντλείται σε παρεμβάσεις και διορθωτικές ενέργειες με στόχο την άρση των αδικιών. Η Δημοκρατική Αριστερά πιστεύει και προτείνει έναν ευρύ κοινωνικό διάλογο με στόχο την εκπόνηση στρατηγικού σχεδίου για την δίκαιη, ανοιχτή κοινωνία με ισότιμο πολίτη στην πράξη και την καθημερινότητα, τον πολίτη με αναπηρία

4.6 Υγεία

Η υγεία είναι κρίσιμο συλλογικό αγαθό και υποχρέωση της Πολιτείας να διασφαλίζει την παροχή υπηρεσιών υγείας σε όλους ανεξαιρέτως τους πολίτες. Το σύστημα υγείας έχει καίριο ρόλο. Για τον κάθε πολίτη καλείται να σταθεί ανάχωµα απέναντι στον κίνδυνο της αρρώστιας και την απειλή της προσωπικής ή οικογενειακής κατάρρευσης που μπορεί να προκληθεί από τη σοβαρή ασθένεια. Αποτελεί φραγµό στη διάλυση της κοινωνικής συνοχής που τροφοδοτείται από τις ανισότητες και το έλλειµµα αλληλεγγύης. Σήµερα, περισσότερο από ποτέ, η χώρα χρειάζεται ένα ανθρώπινο, αποτελεσματικό και δίκαιο σύστηµα υγείας. Στρατηγικός στόχος μας είναι η προάσπιση του δημόσιου συστήματος υγείας που θα συνεπικουρείται από τον ιδιωτικό τομέα με σαφείς κανόνες,  με στόχο  την εξασφάλιση ίσων ευκαιριών πρόσβασης όλων των πολιτών στις υπηρεσίες υγείας.

Το σύστημα υγείας στην Ελλάδα εμφανίζει δομικά προβλήματα ευθέως ανάλογα με την υπόλοιπη κρατική δομή. Κατακερματισμένο σύστημα χρηματοδότησης, ανισοκατανομή πόρων, πλημμελής ανορθολογική διαχείριση, διαφθορά, συγκεντρωτισμός, αλόγιστη φαρμακευτική δαπάνη, μειωμένη ικανότητα πρόσβασης στις υπηρεσίες με βάση ορθολογικό σχέδιο, απουσία αποτελεσματικού ελεγκτικού μηχανισμού, ανεπίσημες αμοιβές, απουσία κινήτρων βελτίωσης παρεχόμενων υπηρεσιών και αδυναμία μεταρρύθμισης.

Βασικές παραδοχές

Η υγεία στην Ελλάδα δεν είναι δωρεάν. Οι φτωχότεροι δαπανούν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους για υγειονομική περίθαλψη. Υπάρχει μεγάλος αριθμός ιατρών αλλά έλλειψη στον τομέα γενικής ιατρικής. Οι δαπάνες για υγεία είχαν αυξητική τάση. Υπάρχουν εστίες που προκαλούν τεχνητή ζήτηση για να ικανοποιήσουν ιδιοτελή συμφέροντα. Το ΕΣΥ υστερεί στην πρωτοβάθμια περίθαλψη λόγω του λεγόμενου σχεδιαστικού λάθους.  Ιδιωτικοποίηση της εξωνοσοκομειακής περίθαλψης καθώς το ΕΣΥ είναι μονόπλευρα νοσοκομειοκεντρικό και ετεροβαρές. Τον τομέα της υγείας λυμαίνονται λογής συμφέροντα σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Ισχυρά συντεχνιακά συμφέροντα εξουδετέρωσαν όλες τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες και οδήγησαν σε τέλμα το ΕΣΥ.

Πρόταση αναδιάρθρωσης

ü  Προϋπόθεση είναι αρχικά  η καταγραφή των υγειονομικών αναγκών της χώρας για πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια περίθαλψη, σύμφωνα με διεθνή πρότυπα αλλά λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη και τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες της χώρας

ü  Δημιουργία «υγειονομικού χάρτη» θα είναι σημαντικό εργαλείο για την γεωγραφική ανακατανομή των υπηρεσιών υγείας, την επικαιροποίηση των παρωχημένων οργανισμών όλων των δομών υγείας, την εφαρμογή κανόνων λειτουργίας στις παρεχόμενες υπηρεσίες και τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας και αμοιβής για τους εργαζόμενους στην υγεία, ώστε –μέσα στο σημερινό πλαίσιο οικονομικής κατάστασης της χώρας– να υπηρετούνται ουσιαστικά οι ανάγκες των πολιτών.

ü   Η ενοποίηση των κλάδων υγείας των μεγάλων ασφαλιστικών οργανισμών αποτελεί σταθερή θέση της Αριστεράς. Ωστόσο, η έλλειψη επαρκούς σχεδιασµού,  η τραγική υποχρηματοδότηση, η ασάφεια στον τρόπο ρύθµισης σηµαντικών ζητηµάτων και η ανυπαρξία προβλέψεων για την αλλαγή του µοντέλου άσκησης πρωτοβάθµιας ιατρικής κινδυνεύουν να υπομονεύσουν αυτό το δυνητικά σηµαντικό εγχείρημα.

ü  Συνθετική αντιμετώπιση των ζητημάτων υγείας, για υπέρβαση της ασυνέχειας στη φροντίδα και του κατακερματισμού ανάµεσα σε υπηρεσίες και ειδικότητες, για συνδυασµό πρόληψης, διάγνωσης, θεραπείας και αποκατάστασης, για ανατροπή του μοντέλου υπερβολικής κατανάλωσης ιατρικών υπηρεσιών, διαγνωστικών εξετάσεων και φαρµάκων.

ü  Αλλαγή του βασικού προσανατολισμού των πολιτικών υγείας που ασκούνται στη χώρα µας στην κατεύθυνση της πρόληψης και προαγωγής υγείας, της ανάπτυξης της πρωτοβάθμιας φροντίδας, της αναβάθμισης της υποστηρικτικής και προνοιακής φροντίδας.

ü  Ενίσχυση της πρόληψης, με στρατηγικό σχεδιασμό, καμπάνιες ενημέρωσης, σχολική μέριμνα και ευαισθητοποίηση.

ü  «Νέα ισορροπία» στη σχέση ανάμεσα στην κοινωνία και στο ιατρικό σώμα καθώς και το σώμα  άλλων επιστημόνων και επαγγελματιών υγείας., δεν είναι δυνατόν να θεμελιωθεί οποιαδήποτε δημόσια πολιτική υγείας χωρίς να διαμορφωθεί µια «κρίσιμη μάζα» ενεργών ανθρώπων που αντιτίθενται έµπρακτα και σθεναρά στη διαφθορά, τον ατομικισμό και την αναξιοκρατία που επικρατεί. Οι επείγουσες αλλαγές που απαιτούνται περνούν μέσα από τη συστηµατική ανάδειξη των ανθρώπων αυτού του «άλλου» συστήµατος υγείας, της οπτικής, του λόγου και του ρόλου τους.

Ø    Τηλεϊατρική

Σε μια χώρα με πολλά νησιά και πολλές ορεινές περιοχές που το δημοσιονομικό πρόβλημα είναι μεγάλο, η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών είναι αποφασιστικής σημασίας. Η χρήση συστημάτων τηλεϊατρικής μπορεί να αποφορτίσει κεντρικές νοσοκομειακές μονάδες, να λειτουργήσει συμπληρωματικά και υποστηρικτικά της πρωτοβάθμιας περίθαλψης και να συμβάλει καθοριστικά στην παροχή αξιόπιστων και ποιοτικών υπηρεσιών υγείας σε όλη την επικράτεια, ανεξαρτήτως γεωγραφικών περιορισμών.

Ø    Ψυχική υγεία

Ζητούμενο σήμερα είναι να μην εγκαταλειφθεί η  ψυχιατρική μεταρρύθμιση ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης.  Κύρια σημεία για την αναβάθμιση της πολιτικής ψυχικής υγείας είναι:

ü  Ανάπτυξη της πρωτοβάθμιας φροντίδας ψυχικής υγείας που να καλύπτει το σύνολο του πληθυσμού. Ιδιαίτερη σημασία στην έγκαιρη ανάπτυξη πολιτικών ψυχικής υγείας που στοχεύουν στη συνολική μείωση προοπτικά της ψυχικής νοσηρότητας. 

ü  Ανάπτυξη των παιδοψυχιατρικών υπηρεσιών παράλληλα με την έμφαση που δίνει στην εκπαίδευση και την πολιτική πρόνοιας για τα παιδιά.

ü  Προαγωγή της ψυχικής υγείας  μέσα από κατάλληλες κοινωνικές πολιτικές (πχ προστασία της μητρότητας, δικαίωμα στην εργασία)

ü  Πλήρης σεβασμός των δικαιωμάτων των ασθενών, διαρκής πάλη ενάντια στις διακρίσεις και το στιγματισμό τους.

ü  Μετατόπιση του κέντρου βάρους από την αποασυλοποίηση στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των νέων ασθενών.

ü  Συνεργασία των φορέων υγείας, πρόνοιας, παιδείας κι όλων όσων εμπλέκονται στην υλοποίηση της πολιτικής ψυχικής υγείας, στη βάση ενός κοινού σχεδίου δράσης και στόχων.

Η ορθολογική αξιοποίηση των πόρων που προβλέπονται για την ψυχική υγεία κι όχι η μεταφορά τους σε άλλες δράσεις, όπως γίνεται μέχρι σήμερα. Επίσης η αξιοποίηση της περιουσίας των ψυχιατρικών ιδρυμάτων για τους σκοπούς της πολιτικής ψυχικής υγείας κι όχι η εκποίηση τους προς αλλότρια συμφέροντα.

4.7 Κοινωνική Πρόνοια

Ø    Παρέμβαση με στόχο την κοινωνική προστασία

Παρά τις πεπερασμένες δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας Η κοινωνική προστασία είναι κρίσιμος παράγοντας που διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή.

Ø    Κοινωνικός μισθός

Η Πολιτεία οφείλει να οργανώσει και να παράσχει υπηρεσίες ποιοτικές υποκαθιστώντας δαπάνες των νοικοκυριών και των πολιτών. Με την ανάπτυξη δημόσιων κοινωνικών δικτύων που με ελεγχόμενο δημοσιονομικό κόστος θα ανακουφίζουν τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.

ü  Δίκτυο ολοήμερων δημοτικών σχολείων

ü  Εκτεταμένο δίκτυο βρεφονηπιακών και παιδικών σταθμών

ü  Πρωτοβάθμια περίθαλψη

ü  Βοήθεια στο σπίτι, για ανήμπορους ή ηλικιωμένους

ü  Αναδιοργάνωση και διαφορετική φιλοσοφία των ΚΑΠΗ

ü  Ολοήμερο δημοτικό σχολείο και προγράμματα πρόσθετης ενισχυτικής διδασκαλίας

ü  Επανεκπαίδευση και επανακατάρτιση

H ιδιωτική δαπάνη για την κάλυψη τέτοιων αναγκών είναι μεγαλύτερη από μια καλά σχεδιασμένη δημόσια κρατική παρέμβαση. Όλα αυτά κοστίζουν, αλλά η έλλειψή τους κοστίζει περισσότερο

Επιπλέον επιτακτική ανάγκη είναι η αποκέντρωση υπηρεσιών και ανάληψη ευθυνών και αρμοδιοτήτων από την τοπική αυτοδιοίκηση. Η εγγύτητα είναι σημαντική παράμετρος που καθιστά την τοπική αυτοδιοίκηση κατάλληλη για την εφαρμογή και την ανάπτυξη τέτοιων δικτύων.

Η αυτοδιοίκηση έχει να διαδραματίσει ένα πολύ σοβαρό ρόλο στην ανάπτυξη πολιτικών στο χώρο της, που

ü  θα διαμορφώνουν ένα εναλλακτικό πλαίσιο προτάσεων αντιμετώπισης της κρίσης

ü  θα ανακουφίζουν τους πολίτες από τα αποτελέσματα της,

ü  θα συγκροτούν ένα δίκτυο πολιτικών και μέτρων κοινωνικής προστασίας,

ü  θα αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες οικονομικού χαρακτήρα στα πλαίσια της προσπάθειας για την αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων σε τοπικό επίπεδο, 

ü  θα τείνουν στην διαμόρφωση νέων πολιτικών απασχόλησης, με έμφαση σε πρωτοβουλίες κοινωνικής οικονομίας.

 

4.8 Τροποποιήσεις του Μνημονίου σε θέματα κοινωνικής πολιτικής

Για να προχωρήσουν τα προαναφερόμενα είναι απαραίτητη η   τροποποίηση στο συμφωνηθέν πλαίσιο του μνημονίου και συγκεκριμένα : 

ü  Κατάργηση του νομοθετικού πλαισίου   που μείωσε τους κατώτατους μισθούς και απορύθμισε το δικαιικό σύστημα των εργασιακών σχέσεων.  

ü  Αλλαγή της πρόβλεψης  για δέσμευση όλων των εσόδων στην εξυπηρέτηση του χρέους.

 

Αναλυτικά:    

4.8.1 Τροποποίηση μνημονίου: Κατάργηση του νομοθετικού πλαισίου   που μείωσε τους κατώτατους μισθούς και απορύθμισε το δικαιικό σύστημα των εργασιακών σχέσεων.  

Η απαίτηση για μείωση του μισθολογικού κόστους, εκτός από κοινωνικά άδικη είναι και αναποτελεσματική  σε σχέση με τον στόχο της ανταγωνιστικότητας. Η ανταγωνιστικότητα εξαρτάται από ένα σύνολο παραγόντων μεταξύ αυτών το μισθολογικό κόστος, το μη μισθολογικό κόστος, η  παραγωγικότητα της εργασίας και το γενικότερο οικονομικό – φορολογικό και θεσμικό πλαίσιο που προσφέρει μία χώρα στις επιχειρήσεις.

Η δομή της ελληνικής οικονομίας καθώς και η μη εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων οδήγησαν το προηγούμενο διάστημα στην άσκοπη απώλεια μεγάλου μέρους των θυσιών του λαού στο βωμό  πενιχρών οικονομικών αποτελεσμάτων.  Η  μείωση των αμοιβών ως  μέσο βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας οδηγεί μακροπρόθεσμα στο αντίθετο αποτέλεσμα.

Η αναστροφή της καθοδικής πορείας των μισθών και η αποκατάσταση των εργασιακών σχέσεων είναι ένας στόχος που μπορεί να διεκδικηθεί με την προϋπόθεση της ενεργοποίησης ενός συνολικού προγράμματος που θα αντιμετωπίζει τους άλλους παράγοντες που καθηλώνουν την ανταγωνιστικότητα. Άξονες ενός τέτοιου προγράμματος θα είναι: 

ü  Ο περιορισμός του κόστους των ασφαλιστικών εισφορών κατά 20% με πρόβλεψη αντικατάστασης των απωλειών που θα έχουν τα ασφαλιστικά ταμεία.

ü  Ο περιορισμός της γραφειοκρατίας, η καταπολέμηση διαφθοράς, η έγκαιρη απονομή δικαιοσύνης, η δημιουργία σταθερού φορολογικού συστήματος,  η βελτίωση της λειτουργίας του κρατικού τομέα και η  βελτίωση των υποδομών.

ü  Η  υποστήριξη των επιχειρήσεων μέσα από τη λειτουργία αναβαθμισμένων δομών στήριξης για την πληροφόρηση, την ποιοτική αναβάθμιση των προϊόντων και την οργάνωση δικτύων διανομής.

ü  Η εκπόνηση στρατηγικής εξαγωγών και ενός τριετούς σχεδίου ανάπτυξης τους που θα αξιοποιεί το σύνολο των ευκαιριών που αναδύονται.

Συγκεκριμένα, όσον αφορά στη μείωση των εργοδοτικών εισφορών ως αντιστάθμισμα στις απώλειες που θα έχουν τα ασφαλιστικά Ταμεία, θα πρέπει να υπάρξει ένα πακέτο ρυθμίσεων αξιοποιώντας τις προτάσεις που κατατέθηκαν από τους κοινωνικούς εταίρους, όπως η επιβολή ειδικού ασφαλιστικού τέλους ίσου με το 2 τοις χιλίοις επί του ετήσιου τζίρου της κάθε επιχείρησης, που θα καταβάλλεται με τις περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ κάθε τρίμηνο και θα εκπίπτει από τον φόρο ως δαπάνη. Επίσης θα μπορούσαν να εξετασθούν συμπληρωματικά και άλλες προτάσεις όπως η επιβολή ειδικού φόρου στον τραπεζικό κλάδο.

Στόχος πρέπει να είναι στο τέλος του 2013, μέσω της καθιέρωσης της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών αλλά και των βελτιώσεων στα πεδία των επιβαρυντικών προς την ανταγωνιστικότητα παραγόντων, να επιτύχουμε την ανάκτηση της απώλειας κατά  22% του  κατώτατου μισθού. Το ίδιο διάστημα θα πρέπει να επιτύχουμε την αντιμετώπισης της εκτεταμένης υπερεκμετάλλευσης μέσω της ανασφάλιστης εργασίας με την ανάπτυξη ενός αξιόπιστου συστήματος ελέγχου από τις επιθεωρήσεις εργασίας και το ΙΚΑ και την καθιέρωση της ηλεκτρονικής κάρτας εργασίας.

Αυτό το νέο πλαίσιο για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας  πρέπει να αποτυπωθεί σε μια νέα συμφωνία των κοινωνικών εταίρων.

4.8.2 Τροποποίηση μνημονίου: Αλλαγή της πρόβλεψης  για δέσμευση όλων των εσόδων στην εξυπηρέτηση του χρέους.

Για την άσκηση αυτών των πολιτικών είναι αναγκαία η τροποποίηση του μνημονίου και συγκεκριμένα η αλλαγή της πρόβλεψης  για δέσμευση όλων των εσόδων στην εξυπηρέτηση του χρέους, ώστε να υπάρξουν δυνατότητες για αναπτυξιακές και κοινωνικές πολιτικές.

Το μνημόνιο θέτει ως αποκλειστικό στόχο την πληρωμή των τοκοχρεολυσίων και παραβλέπει  πλήρως τις  ανάγκες της κοινωνίας. Συγκεκριμένα  προβλέπει ότι οι πόροι από το δανεισμό αλλά και οι εθνικοί πόροι,  εντάσσονται στο σύνολο τους στο στόχο  εξυπηρέτησης του χρέους, ακόμη και σε  περίπτωση υπεραπόδοσης των μέτρων. Αντίθετα σε περίπτωση υποαπόδοσης των μέτρων προβλέπει ότι θα επιβάλλονται νέα μέτρα μείωσης του λαϊκού εισοδήματος.

 Η ρύθμιση αυτή είναι κοινωνικά απαράδεκτη και ανορθολογική. Αφαιρεί οποιαδήποτε ευκαιρία άσκησης συμπληρωματικών πολιτικών κοινωνικού ή αναπτυξιακού προσανατολισμού και αποσυνδέει την προσπάθεια επίτευξης των στόχων με την προσδοκία βελτίωσης των συνθηκών ζωής.

Η ρύθμιση αυτή πρέπει να αρθεί.Αυτά που πρέπει να διεκδικηθούν είναι:

ü  Το έλλειμμα εσόδων από υποαπόδοση των μέτρων, να μην καλύπτεται από έκτακτα μέτρα μείωσης μισθών και συντάξεων αλλά να δίνεται παράταση ενός έτους.

ü  Μέρος των εσόδων του κράτους να δίδονται για τη λειτουργία ενός δικτύου κοινωνικής προστασίας και τη χρηματοδότηση των μέτρων στήριξης  ατόμων που έχουν μεγάλη ανάγκη.

ü  Τα έσοδα που θα προκύπτουν από υπεραπόδοση να βρίσκονται στη δικαιοδοσία της ελληνικής κυβέρνησης και να μην απορροφώνται στην εξυπηρέτηση του χρέους μέσω αυστηροποίησης των στόχων.

 

5. ΓΙΑ ΤΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ

5.1 Ενιαίο μεταρρυθμιστικό σχέδιο για την Παιδεία

Η εκπαιδευτικό σύστημα χρειάζεται άμεση και ουσιαστική μεταρρύθμιση  ώστε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της χώρας Κάθε καθυστέρηση υπονομεύει αυτήν την προοπτική.

Χρειαζόμαστε ένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα που θα συμβάλλει στην αναβάθμιση και των τριών βαθμίδων της εκπαίδευσης. Ταυτόχρονα είναι αναγκαία η σχεδιασμένη και αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων που διατίθενται για τη δια βίου μάθηση και την επαγγελματική κατάρτιση.

Η υλοποίηση ενός τέτοιου μεταρρυθμιστικού προγράμματος απαιτεί ευρύτερες πολιτικές και κοινωνικές συναινέσεις. Η Δημοκρατική Αριστερά έχει επανειλημμένα τοποθετηθεί  υπέρ της μεταρρύθμισης της εκπαίδευσης στην Ελλάδα και έχει συγκεκριμένα εκδηλώσει τη βούλησή της να συμβάλει ουσιαστικά στα μεταρρυθμιστικά σχέδια που στοχεύουν στην κατοχύρωση του κριτικού και αναπτυξιακού ρόλου της γνώσης ως δημόσιου και κοινωνικού αγαθού και συνεπώς στην ανασυγκρότηση του δημόσιου χώρου της εκπαίδευσης.

5.2 Πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Την τελευταία εικοσαετία στο χώρο της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης σημειώθηκαν σημαντικές αλλαγές (καθιέρωση και εδραίωση του θεσμού του ολοήμερου σχολείου, εμπλουτισμός του διδακτικού δυναμικού με μια γενιά αποφοίτων Πανεπιστημιακών Παιδαγωγικών Σχολών αλλά και με εκπαιδευτικούς διαφόρων  ειδικοτήτων, εισαγωγή νέων και καλύτερων βιβλίων, ανανέωση αναλυτικών προγραμμάτων, βελτίωση της υλικοτεχνικής υποδομής).  

Ωστόσο, οι αλλαγές αυτές δεν στάθηκαν ικανές για να αλλάξουν ριζικά το πρωτοβάθμιο σχολείο και να το μετατρέψουν από ένα κλειστό παθητικό περιβάλλον  συσσώρευσης γνώσεων σε ένα ενεργητικό εποικοδομητικό και ζωντανό περιβάλλον μάθησης και κοινωνικοποίησης του παιδιού.

Οι παραδοσιακές μέθοδοι διδασκαλίας (μετωπική παράδοση, εμμονή στην ύλη του βιβλίου, αποστήθιση κ.τ.λ.) κυριαρχούν ακόμη. Την ίδια στιγμή οι σχολικές βιβλιοθήκες, τα εργαστήρια φυσικής, οι αίθουσες καλλιτεχνικής δημιουργίας παραμένουν εκπαιδευτικά «νεκρές», ενώ η διαθεματικότητα και η συνεργατική διδασκαλία βρίσκονται στα σπάργανα.

Ο τρόπος με τον οποίο πολιτεία και σχολείο αντιμετωπίζουν τα διαρκώς αυξανόμενα περιστατικά παιδιών με δυσκολίες σχολικής ένταξης (απόσπαση προσοχής, υπερκινητικότητα, δυσλεξία, κ.τ.λ.) είναι απολύτως ανεπαρκής, με αποτέλεσμα οι οικογένειες να επωμίζονται το κόστος της αντιμετώπισης των προβλημάτων.

Στη φυσιογνωμία του ελληνικού δημοτικού σχολείου επιβιώνει επίσης ένας ισχυρός εθνοκεντρισμός, που παρεμποδίζει τη δημοκρατική εκπαιδευτική ένταξη χιλιάδων παιδιών - μεταναστών και τη δημιουργία συνθηκών  ουδετερόθρησκης εκπαίδευσης.

Το κομματικό κράτος και η συντεχνιακή διαπλοκή συνεχίζουν να υπονομεύουν την αξιοκρατία, στερώντας από την ελληνική εκπαίδευση αξιόλογο στελεχικό δυναμικό.

Η μεταρρύθμιση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση απαιτεί τόσο τη νομοθετική πρωτοβουλία της πολιτείας όσο και την ενεργή δράση όλων των δυνάμεων της εκπαιδευτικής κοινότητας. Ειδικά, οι σύλλογοι διδασκόντων οφείλουν να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στη ριζική ανανέωση  της σχολικής ζωής, που στις σημερινές συνθήκες δεν μπορεί παρά να είναι αποκεντρωμένη. Επιδιώξεις μας, λοιπόν, είναι:

ü  Η πλήρης εκκοσμίκευση της εκπαίδευσης. Κατάργηση της πρωινής προσευχής και του υποχρεωτικού εκκλησιασμού. Προαιρετικά τα θρησκευτικά και αλλαγή του περιεχομένου του μαθήματος σε θρησκειολογία.

ü  Εξάλειψη των εθνικιστικών χαρακτηριστικών υπέρ μιας δημοκρατικής εκπαίδευσης που θα διευκολύνει την ένταξη και την κοινωνικοποίηση των παιδιών των μεταναστών

ü  Αλλαγή του περιεχομένου και των μεθόδων διδασκαλίας σύμφωνα με τις νέες επιστημονικές κατευθύνσεις για τη μάθηση. Ενίσχυση των εργαστηριακών ενεργητικών μεθόδων διδασκαλίας και μάθησης.

ü  Μέριμνα για τη διαρκή αναβάθμιση των γνώσεων και των προσόντων των εκπαιδευτικών.

ü  Τακτική ανανέωση των αναλυτικών προγραμμάτων και των σχολικών βιβλίων.

ü  Κατάργηση τους ενός εγχειριδίου ανά μάθημα και τάξη. Ανοικτοί διαγωνισμοί για τα σχολικά βιβλία και δυνατότητα του σχολείου να επιλέγει ανάμεσα στα εγκεκριμένα από το υπουργείο παιδείας.

ü  Άνοιγμα του σχολείου στην κοινότητα και στο ευρωπαϊκό περιβάλλον. Ενίσχυση των προγραμμάτων τοπικής ιστορίας, περιβαλλοντικής εκπαίδευσης καθώς και των ευρωπαϊκών προγραμμάτων ανταλλαγών και επαφών με ευρωπαϊκά σχολεία.

ü  Αναβάθμιση υποδομών και ενίσχυση σχολικών βιβλιοθηκών

Πολλά από τα παραπάνω αφορούν όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης

5.3 Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Η δευτεροβάθμια εκπαίδευση είναι μια προβληματική εκπαιδευτική βαθμίδα που χρειάζεται συνολική ανασυγκρότηση ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται με επάρκεια στους στόχους :

ü  Απόκτηση γνώσεων και δεξιοτήτων

ü  Διαμόρφωση μιας σύγχρονης κουλτούρας μάθησης

ü  Απόκτηση εφοδίων για τη συνέχιση των σπουδών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση

Στο γυμνάσιο, το λύκειο και τις σχολές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης απαιτείται:

ü  Ριζική αναμόρφωση του προγράμματος σπουδών

ü  Στήριξη όλων των εκπαιδευτικών προγραμμάτων που αποσκοπούν στη μείωση των ανισοτήτων και εμπλουτίζουν τη μαθησιακή διαδικασία (ενισχυτική διδασκαλία, πρόσθετη διδακτική στήριξη, τάξεις υποδοχής μεταναστών, ενίσχυση της ειδικής αγωγής, οργανωμένες πολιτιστικές δραστηριότητες και προγράμματα)

ü  Συνεχής επιμόρφωση και αξιολόγηση του εκπαιδευτικού, αξιοκρατική πρόσληψη και ανέλιξη

ü  Αλλαγή του συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ώστε να πάψει το Λύκειο να αποτελεί προθάλαμο των πανελλαδικών εξετάσεων και να αποκτήσει αυτόνομο εκπαιδευτικό ρόλο

Για την ανασυγκρότηση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης πρέπει να κινηθούμε σε τέσσερις άξονες, που είναι:

ü   Βαθιές τομές στη γυμνασιακή εκπαίδευση.

ü   Αναβάθμιση του επαγγελματικού προσανατολισμού, ανασυγκρότηση του Γενικού Λυκείου και

ü  Επαναθεμελίωση  της δευτεροβάθμιας τεχνικής εκπαίδευσης και η ανασυγκρότηση της μεταλυκειακής εκπαίδευσης

Αναλυτικότερα:

Ø    Γυμνάσιο

Στο γυμνάσιο δίνουμε ιδιαίτερο βάρος στην κατάκτηση των βασικών γνώσεων και δεξιοτήτων. Τα εφαρμοζόμενα νέα πιλοτικά προγράμματα σπουδών εμπεριέχουν πολλά στοιχεία αυτού του  προσανατολισμού και αξίζει να υποστηριχτούν. Η μετακίνηση από τη βιβλιοκεντρική και υλοκεντρική προσέγγιση της γνώσης και τη μετωπική διδασκαλία, σε μία περισσότερο συμμετοχική διαμόρφωση και δημιουργική εφαρμογή των προγραμμάτων σπουδών από τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές αποτελεί αναγκαίο στοιχείο του νέου προσανατολισμού.

Η οποιαδήποτε μεταρρυθμιστική προσπάθεια θα πρέπει να έχει ως αφετηρία:

ü  τον εξορθολογισμό των αναλυτικών πρoγραμμάτων του Γυμνασίου με έμφαση στην εις βάθος διδασκαλία των βασικών γνώσεων που παρέχει το κάθε αντικείμενο.

ü  τον εξορθολογισμό του συστήματος αξιολόγησης, ώστε ο βαθμός του απολυτηρίου του Γυμνασίου να αποτυπώνει την πραγματικότητα.

ü  τον επαγγελματικό προσανατολισμό με τη βοήθεια εξειδικευμένων στελεχών και ψυχολόγων, που θα ασχολείται ατομικά με κάθε μαθητή και μαθήτρια, θα καταρτίζει το φάκελο των δεξιοτήτων του και θα συνεργάζεται  με τον ίδιο και τους γονείς του.

Ø    Επαγγελματικός Προσανατολισμός

Αλλάζουμε και μετατρέπουμε σε παραγωγικό εργαλείο τον επαγγελματικό προσανατολισμό. Στο τέλος του γυμνασίου κάθε παιδί περνάει τα απαραίτητα tests, με απαντήσεις σε ερωτηματολόγια και συνέντευξη σε επιτροπή ειδικών που του δίνει μια εικόνα για τα ταλέντα του και τις κλίσεις του και συμβουλές για την επόμενη βαθμίδα εκπαίδευσης που πρόκειται να ακολουθήσει.

Στόχος είναι να έχει ο κάθε μαθητής  βασικές γνώσεις και δεξιότητες και μια ιδέα για το τι θέλει και, κυρίως, τι μπορεί να κάνει «όταν μεγαλώσει».

Ø    Γενικό Λύκειο

Το γενικό λύκειο είναι τριετές και οδηγεί σε εθνικό απολυτήριο με εξετάσεις στο τέλος της Γ’ Λυκείου που πραγματοποιούνται εντός σχολείου με κοινά θέματα που προέρχονται από μία πανελλαδική  τράπεζα θεμάτων. Η διαδικασία των εξετάσεων πρέπει να διέπεται από κανόνες που να διασφαλίζουν την αξιοπιστία και το αδιάβλητο των αποτελεσμάτων τους, βαθμολογία των γραπτών από καθηγητές άλλης εκπαιδευτικής μονάδας.

ü  Οι ώρες που απασχολούνται οι μαθητές μέσα στη σχολική τάξη μειώνονται στις 30 εβδομαδιαίως. Οι υπόλοιπες μέχρι τις 35 αφιερώνονται στη γυμναστική και τα σπορ, σε ερευνητικά projects. Επίσης στο πλαίσιο οργανωμένων και αξιολογούμενων προγραμμάτων σε καλλιτεχνικές δράσεις, στην περιβαλλοντική εκπαίδευση, τα βιωματικά εργαστήρια, στα εργαστήρια των θετικών επιστημών, κλπ.

ü  Για τα προγράμματα σπουδών λαμβάνονται σοβαρά υπόψη η άποψη των πανεπιστημίων και των επιστημονικών ενώσεων. Τα αναλυτικά προγράμματα σπουδών συνδέουν το λύκειο με τα πανεπιστήμια, έτσι ώστε ένα μέρος της ύλης του 1ου έτους, ανάλογα με την κατεύθυνση και τα επιστημονικά αντικείμενα να εφαρμόζεται από την Γ’ Λυκείου.

ü  Για την Α’ Λυκείου προτείνουμε ενιαίο πρόγραμμα σπουδών. Εδώ, εκτός των άλλων, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο μάθημα Σχολικού Επαγγελματικού Προσανατολισμού.

ü  Στη Β’ Λυκείου οι μαθητές επιλέγουν κατεύθυνση. Οι κατευθύνσεις έχουν μαθήματα γενικής παιδείας και μαθήματα ειδικότητας, υποχρεωτικά και επιλογής. Η πρώτη κατεύθυνση οδηγεί σε φυσικομαθηματικές σχολές, πολυτεχνεία και επιστήμες υγείας, η δεύτερη σε ανθρωπιστικές σπουδές και η τρίτη σε οικονομικές και κοινωνικές σπουδές.

ü  Στη Γ’ Λυκείου οι μαθητές διδάσκονται υποχρεωτικά τα 4 μαθήματα κατεύθυνσης, νεοελληνική γλώσσα  και αγγλικά και δύο μαθήματα επιλογής από το επιστημονικό πεδίο των άλλων κατευθύνσεων.

ü  Εντάσσουμε μαθήματα ενισχυτικής διδασκαλίας μέσα στο πρόγραμμα για τα βασικά μαθήματα. Με υποχρεωτική συμμετοχή των αδύναμων μαθητών μετά από εισήγηση του αρμόδιου καθηγητή και απόφαση του συμβούλιου καθηγητών.

ü  Η ενδοσχολικη διδασκαλία ξένων γλωσσών να προσφέρει και πιστοποίηση της γνώσης τους.

Όσον αφορά στηδιαδικασία εισαγωγής στα Πανεπιστήμια για όσους μαθητές επιθυμούν να εισαχθούν σε κάποια σχολή τριτοβάθμιας εκπαίδευσης προτείνεται:

ü  Για όλο το σύστημα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης προτείνουμε περιοδικές διαδικασίες αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου και των εκπαιδευτικών ως κρίσιμων παραγόντων της ποιότητας της διαδικασίας μάθησης.  Επίσης, προτείνουμε τη δημιουργία ενός εθνικού οργανισμού αξιολόγησης των σχολικών μονάδων, αντίστοιχου της ΑΔΙΠ.

Ø    Επαγγελματική Εκπαίδευση

Με στόχο η νέα δευτεροβάθμια επαγγελματική εκπαίδευση να αποτελέσει μια βασική συνιστώσα της πολυπόθητης παραγωγικής ανασυγκρότησης και στροφής της ελληνικής οικονομίας προς την ανάπτυξη η Δημοκρατική Αριστερά θεωρεί αναγκαία τη συνολική και εκ βάθρων αναδόμηση της. Στόχος μας, να παίρνει ο μαθητής και η μαθήτρια όλα τα απαραίτητα επαγγελματικά εφόδια ώστε να μπορεί να βγει άμεσα στην αγορά εργασίας.Με τις παρούσες συνθήκες αυτό είναι δύσκολο να επιτευχθεί άμεσα, αλλά δεν έχουμε παρά να το δρομολογήσουμε.

Η μέχρι σήμερα κοινωνική απαξίωση της δευτεροβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης τοποθετώντας τη χώρα μας στο χαμηλότερο σημείο της ΕΕ, από άποψη αριθμού μαθητών στο σύνολο της δευτεροβάθμιας, υπονόμευσε τη βιοποριστική δυνατότητα των νέων αλλά και στέρησε την οικονομία και την κοινωνία από ικανά και καταρτισμένα στελέχη. Οι ακολουθούμενες πολιτικές αδυνατούν να εκπληρώσουν τους σκοπούς για τους οποίους η επαγγελματική εκπαίδευση θεσμοθετήθηκε, δηλαδή να δίνει στέρεες γνώσεις γενικής παιδείας -απολυτήριο λυκείου- και αξιόπιστα επαγγελματικά εφόδια -πτυχίο ειδικότητας.

Με βάση τα κενά πολιτικής σε αυτήν την κατεύθυνση η Δημοκρατική Αριστερά υιοθετεί τις εξής θέσεις:

ü  Βάση της επαγγελματικής εκπαίδευσης δεν μπορεί παρά να είναι το εκπαιδευτικό προσωπικό, με κατάλληλη εκπαίδευση, με συνεχή και ουσιαστική επιμόρφωση, με πλήρη ή μη ένταξη στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, ενίσχυση των αντίστοιχων παιδαγωγικών σπουδών και της επιμόρφωσης, π.χ. ΑΣΠΑΙΤΕ, και σύνδεση του τεχνολογικού τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης με ικανό αριθμό πρότυπων επαγγελματικών σχολείων.

ü  Το εκπαιδευτικό υλικό πρέπει να είναι κατάλληλο και υψηλού επιπέδου κατασκευασμένο ειδικά για τους μαθητές της επαγγελματικής εκπαίδευσης. Οι εργαστηριακές υποδομές πρέπει να ολοκληρωθούν και να εκσυγχρονιστούν τόσο στα μεγάλα αστικά κέντρα όσο και στην επαρχία.

ü  Οι ειδικότητες και τα προγράμματα σπουδών πρέπει να σχεδιαστούν εκ νέου με γνώμονα τις σύγχρονες εξελίξεις της τεχνολογίας και τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

ü  Η μεταρρύθμιση στη δευτεροβάθμια αρχική επαγγελματική εκπαίδευση πρέπει να λάβει υπόψη της το συνολικό σύστημα τυπικής/άτυπης εκπαίδευσης, μαθητείας, μετα-δευτεροβάθμιας, τριτοβάθμιας και δια βίου εκπαίδευσης. Στην κατεύθυνση αυτή πρέπει να ληφθούν υπόψη τα επιτυχημένα ευρωπαϊκά παραδείγματα επαγγελματικής εκπαίδευσης.

ü  Στο νέο Τεχνολογικό Λύκειο θα πρέπει να ενισχυθούν τα μαθήματα γενικής Παιδείας, όπως η Φυσική, η Χημεία, η Βιολογία, και τα Μαθηματικά, και να προσαρμοστούν στις ανάγκες των αντίστοιχων ειδικοτήτων. Να υπάρχει ιδιαίτερη διδακτική φροντίδα, στους μαθητές και τις μαθήτριες της Γ’ λυκείου που σκοπεύουν να δώσουν τις ειδικές εξετάσεις για τα ΑΤΕΙ. Το τεχνολογικό λύκειο δε θα πρέπει να οδηγεί στα ΑΕΙ.

ü  Απαιτείται  αναμόρφωση του συστήματος αξιολόγησης και των κανόνων πειθαρχίας, απουσιών κλπ. Να γίνει η απόκτηση των τίτλων του τεχνολογικού λυκείου μια υπόθεση που απαιτεί περισσότερη υπευθυνότητα και προσπάθεια. Αυτό θα αναβαθμίσει αισθητά τα τεχνολογικά λύκεια, θα τα κάνει αξιόπιστα στην κοινή γνώμη και στο μαθητικό πληθυσμό.

ü  Θεωρούμε ιδιαίτερα θετική την ίδρυση του 4ου έτους ειδίκευσης Τεχνικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης που θα δίνει πτυχίο Γ’ κατηγορίας, μετά από αξιόπιστες και αδιάβλητες εξετάσεις και με το οποίο ο απόφοιτος θα μπορεί να ασκήσει αμέσως το επάγγελμα.

ü  Απαιτείται να λυθεί το χρόνιο πρόβλημα της διοικητικής δομής της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης με την άμεση ίδρυση Διεύθυνσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης στην ΚΥ του ΥΠΔΒΜΘ. Να είναι όλα τα Τεχνολογικά Λύκεια ενταγμένα στο ΥΠΔΒΜΘ και όχι σε άλλα υπουργεία και φορείς, ώστε να διασφαλίζεται  το ενιαίο της εκπαιδευτικής διαδικασίας και η πλήρης αξιοποίηση του διδακτικού προσωπικού.

ü  Θα πρέπει να αντιμετωπιστεί η χαμηλή αυτοεκτίμηση των μαθητών της επαγγελματικής εκπαίδευσης, τα προβλήματα στη συναισθηματική τους ανάπτυξη, τις δυσκολίες κοινωνικής προσαρμογής που οδηγούν σε αυξημένη παραβατικότητα, εκτεταμένη χρήση ουσιών, και πολιτισμική υποβάθμιση. Κρίνονται απαραίτητα, η οργανωμένη ψυχολογική υποστήριξη με ειδικευμένο προσωπικό σε κάθε σχολείο, η πρακτική άσκηση, οι συχνές επισκέψεις σε χώρους εργασίας, η πολιτική δραστηριότητα και η ανάδειξη των θετικών παραδειγμάτων.

ü  Ο σχεδιασμός της επαγγελματικής εκπαίδευσης πρέπει να βρίσκεται σε αρμονία με ένα εθνικό σχέδιο ανάπτυξης και να συνδεθεί με το εθνικό πλαίσιο προσόντων, την τυποποίηση και τον έλεγχο της ποιότητας των πιστοποιητικών και των πτυχίων, και τις επαγγελματικές οργανώσεις των πτυχιούχων. Ο καθορισμός του πλαισίου και των στόχων των τομέων να γίνεται από φορέα στον οποίο θα συμμετέχουν επιστημονικοί, εκπαιδευτικοί και επαγγελματικοί φορείς και επιμελητήρια, με στόχο την υλοποίηση της αντίστοιχης  εθνικής αναπτυξιακής πολιτικής. Ο φορέας αυτός θα είναι υπό την εποπτεία του ΥΠΔΜΘ.  

ü   Αυτό θα πρέπει να συνοδευτεί με ιδιαίτερα κίνητρα και διευκολύνσεις στη νεανική επιχειρηματικότητα στους τομείς της τεχνολογίας και των υπηρεσιών.

ü  Η ίδρυση του Τεχνολογικού Λυκείου  θα πρέπει να συνδυαστεί με τις σχεδιαζόμενες συγχωνεύσεις ή καταργήσεις πανεπιστημιακών σχολών και τη μείωση των εισακτέων στα ΑΕΙ, δηλαδή με τις κατάλληλες πολιτικές αποφάσεις που θα οδηγήσουν στη μαζική στροφή των νέων προς την επαγγελματική εκπαίδευση.

ü  Η Δημοκρατική Αριστερά θα προσέλθει στο διάλογο για το Τεχνολογικό Λύκειο και θα συζητήσει τις προτάσεις της κυβέρνησης, της εκπαιδευτικής κοινότητας και των άλλων κομμάτων διεκδικώντας το σεβασμό του ουσιαστικού διαλόγου, χωρίς προειλημμένες αποφάσεις.

5.4 Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

Ø    Αλλαγές στο νόμο και διασφάλιση της λειτουργίας των Ιδρυμάτων

Η ΔΗΜΑΡ καταψήφισε το περασμένο καλοκαίρι τον νόμο για τα ΑΕΙ και κατέθεσε προτάσεις για μεταρρύθμιση των ΑΕΙ στην ίδια κατεύθυνση που είχε καταθέσει και η ΠΟΣΔΕΠ. Επείγει να γίνουν αλλαγές στον νόμο αυτό από μια νέα προοδευτική κυβέρνηση για τη βελτίωση της λειτουργίας των ιδρυμάτων. Οπωσδήποτε όμως πρέπει να διασφαλιστεί η χρηματοδότηση των πανεπιστημίων με την έγκριση των προϋπολογισμών για να σταθεί δυνατή η λειτουργία των ιδρυμάτων που βρίσκεται υπό απειλή για το διάστημα μετά τον Αύγουστο και να ληφθούν οι κατάλληλες νομοθετικές πρωτοβουλίες ώστε να υπάρχουν διοικήσεις από 1η Σεπτεμβρίου 2012.

 

 

 

Ø    Ενιαίος χώρος Παιδείας και Έρευνας

Μία σημαντική μεταρρύθμιση στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης οφείλει να ξεκινήσει από μια νέα αντίληψη για τη σύνδεση της ανώτατης εκπαίδευσης με την έρευνα. Ανώτατη εκπαίδευση και έρευνα αποτελούν εξ ορισμού ένα ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο δραστηριοτήτων, το οποίο αποκτά σήμερα συνεχώς μεγαλύτερη στρατηγική σημασία. Η ιστορία, η θεωρία και η διεθνής εμπειρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις περισσότερο αναπτυγμένες χώρες επιβεβαιώνουν αυτή την κατεύθυνση.Γι αυτό προτείνεται, η δημιουργία ενός ενιαίου χώρου εκπαίδευσης και έρευνας, που θα διακρίνεται από την αυτοτέλεια, τη δυναμική και την πολυτυπία του.

Ø    Δημόσιο Πανεπιστήμιο

Η Δημοκρατική Αριστερά στηρίζει το δημόσιο πανεπιστήμιο που αυτοδιοικείται, αξιολογείται και λογοδοτεί, επειδή μόνο αυτό μπορεί να εξασφαλίσει το κοινωνικό αγαθό της παιδείας, παρέχοντας ίσες ευκαιρίες μόρφωσης για όλους τους πολίτες. Παράλληλα, η Δημοκρατική Αριστερά στηρίζει αλλαγές που συντείνουν στην κατεύθυνση της στήριξης των δυνάμεων αριστείας μέσα στα πανεπιστήμια και ΤΕΙ. Η εξωστρέφεια που πρέπει να διακρίνει το πανεπιστήμιο, προϋποθέτει την εναρμόνισή του με τις ευρωπαϊκές και διεθνείς πρακτικές, έτσι ώστε να ανταποκριθεί στο μορφωτικό και ερευνητικό ρόλο του και να βρει τη θέση του στη διεθνή ακαδημαϊκή σκηνή. Εξειδικεύοντας τις γενικές θέσεις που έχουμε ήδη διατυπώσει, εν όψει της σχεδιαζόμενης μεταρρύθμισης προτείνουμε τα εξής:

Ø    Διοίκηση των ΑΕΙ

Η μεταρρύθμιση των πανεπιστημίων δεν εξαντλείται στο θέμα της διοίκησης των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Η διοίκηση των πανεπιστημίων είναι σημαντικό θέμα αλλά μόνο στο πλαίσιο μιας ουσιαστικής μεταρρύθμισης που τολμά να ανοίξει το ζήτημα της ακαδημαϊκής αναδιοργάνωσης και των προγραμμάτων σπουδών που προσφέρουν τα ελληνικά πανεπιστήμια, που βλέπει κεντρική τη θέση της έρευνας και τη συνδέει με τη γνώση, που μετατρέπει την αξιολόγηση σε κεντρική διαδικασία για την παραγωγή της γνώσης.  Σε αυτή την κατεύθυνση, χρειάζεται μια νέα διοίκηση ισχυρή, αποτελεσματική, με δημοκρατική νομιμοποίηση και ανεξάρτητη από ομάδες συμφερόντων μέσα και έξω από τα πανεπιστήμια. Συγκεκριμένα για τη διοίκηση των Πανεπιστημίων προτείνουμε διφυή διοικητική δομή που θα παρέχει την εγγύηση θεσμικών αντίβαρων με διακριτούς ρόλους και αρμοδιότητες. Η δομή που προτείνουμε είναι η εξής:

ü  Πρυτάνεις, αντιπρυτάνεις, κοσμήτορες και πρόεδροι τμημάτων, όλα τα μονομελή, δηλαδή, όργανα διοίκησης, είναι αιρετά και εκλέγονται από το σύνολο των μελών ΔΕΠ.

ü  Τα συμβούλια διοίκησης αποτελούνται κατά πλειοψηφία από αιρετά μέλη ΔΕΠ και μειοψηφία εξωτερικών μελών που θα επιλέγονται από τους αιρετούς με σαφώς καθορισμένες εποπτικές και ελεγκτικές αρμοδιότητες όπως η έγκριση του προϋπολογισμού και του απολογισμού λειτουργίας, η στρατηγική ανάπτυξης, η προγραμματική συμφωνία με την πολιτεία, η αξιοποίηση της περιουσίας, η έγκριση και αναθεώρηση του πλαισίου λειτουργίας του, οι  διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου και η τήρηση του Εσωτερικού Κανονισμού Λειτουργίας.

ü  Η Σύγκλητος είναι το ανώτατο ακαδημαϊκό όργανο και περιλαμβάνει τον πρύτανη, τους αντιπρυτάνεις, τους κοσμήτορες των Σχολών και προέδρους Τμημάτων.

ü  Οι φοιτητές συμμετέχουν στις διαδικασίες εκλογής κλειστού αριθμού αποκλειστικά δικών τους εκπροσώπων στα όργανα διοίκησης με δικαίωμα συμμετοχής σε ζητήματα φοιτητικής μέριμνας και αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου. Το ίδιο μπορεί να ισχύει και για τους διοικητικούς.

Ø    Ακαδημαϊκή Ανασυγκρότηση -Χωροταξική αναδιάρθρωση

Η οργάνωση των σπουδών οφείλει να επιτρέπει την κινητικότητα των φοιτητών και την επικοινωνία μεταξύ επιστημονικών πεδίων, με βάση την πολυτυπία, την απελευθέρωση της δυναμικής της γνώσης αλλά και τις νέες συνθήκες των επαγγελμάτων. Στο πλαίσιο αυτό προτείνουμε τον επανασχεδιασμό του ακαδημαϊκού χάρτη με την αναδιάταξη του τοπίου των σχολών, των τμημάτων και των τομέων, με εξασφαλισμένο ανθρώπινο δυναμικό και υλικούς πόρους αλλά και ευέλικτα κριτήρια, σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά των πανεπιστημίων. Ο πανεπιστημιακός αυτός «Καλλικράτης» οφείλει να παίρνει  υπόψη του τους εξής άξονες:

ü  Διασφάλιση της ακεραιότητας των επιστημονικών αντικειμένων και των προγραμμάτων σπουδών, με βάση τις διεθνώς καθιερωμένες επιστημονικές πειθαρχίες, τα αναγνωρισμένα γνωστικά πεδία, αλλά και τις αντιστοιχήσεις που προκύπτουν από τον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Εκπαίδευσης.

ü  Κατοχύρωση της δυνατότητας μετακίνησης των φοιτητών σε προγράμματα σπουδών, εντός της ίδιας ή και σε διαφορετική Σχολή, από εκείνη που επελέγη κατά την αρχική εισαγωγή των φοιτητών/τριών.

ü  Το Ίδρυμα υποχρεούται στον Εσωτερικό του Κανονισμό να ορίσει και να δημοσιοποιήσει τις λεπτομερείς απαιτήσεις και διαδικασίες για την ένταξη των φοιτητών σε προγράμματα σπουδών των Τμημάτων, την αλλαγή προγράμματος σπουδών και την εγγραφή φοιτητών με μεταφορά πιστωτικών μονάδων, μετά το πρώτο ακαδημαϊκό έτος. Επίσης, θα μπορούσαν να ορίζονται οι «πολλαπλές διαδρομές» στο πτυχίο, με την υιοθέτηση μειζόνων και ελασσόνων κατευθύνσεων.  

ü  Η δομή (βασική ειδικότητα, κατευθύνσεις και ροές), η χρονική διάρκεια, οι κανόνες λειτουργίας του προπτυχιακού προγράμματος σπουδών, π.χ. ανώτατα και κατώτατα όρια του αριθμού των φοιτητών στις αίθουσες ή τα εργαστήρια, κ.λπ., και όλα τα συναφή με αυτό θέματα, πρέπει να συμπεριληφθούν στην δικαιοδοσία των ΑΕΙ, που μεριμνούν γι’ αυτό στον Εσωτερικό Κανονισμό Λειτουργίας τους.

ü  Θεσμοθετούνται και ενισχύονται Κέντρα Αριστείας και Κέντρα Έρευνας, με σκοπό την αναβάθμιση της διδασκαλίας, την οργάνωση της μάθησης και την προώθηση της έρευνας.

Ø    Προσωπικό ΑΕΙ - Εκλογή μελών ΔΕΠ

Για τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για εκλογή σε θέση διδακτικού προσωπικού, τα απαιτούμενα προσόντα καθορίζονται από το Νόμο και είναι ενιαία για όλα τα ΑΕΙ. Το γνωστικό αντικείμενο των θέσεων που προκηρύσσονται προσδιορίζεται με βάση τις ανάγκες υλοποίησης των προγραμμάτων σπουδών των Τμημάτων και προς τούτο απαιτείται ειδική αιτιολόγηση της Γενικής Συνέλευση του Τμήματος και της Σχολής. Οι βαθμίδες εξέλιξης του διδακτικού προσωπικού είναι τρεις, με εισαγωγική βαθμίδα αυτή του Επίκουρου. Ο Λέκτορας, πραγματοποιεί αυτοδύναμη διδασκαλία και έρευνα, μπορεί να είναι επιστημονικός υπεύθυνος σε ερευνητικά προγράμματα. Στις διαδικασίες της κρίσης προτείνεται η συμμετοχή και των εξωτερικών κριτών. Τα Ιδρύματα συντάσσουν και δημοσιοποιούν καταλόγους εξωτερικών κριτών ανά γνωστικό πεδίο.

Ø    Οικονομικά

Η πολιτεία χρηματοδοτεί τη λειτουργία των Ιδρυμάτων σύμφωνα με τις προγραμματικές συμφωνίες. Η μισθοδοσίατου προσωπικού των ΑΕΙ βαρύνει τον Τακτικό Προϋπολογισμό και διενεργείται μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών του Υπουργείου Οικονομικών. Τα μέλη ΔΕΠ έχουν την υποχρέωση να παρέχουν διδακτικό, ερευνητικό, επιστημονικό και διοικητικό έργο και απολαμβάνουν λειτουργικής ανεξαρτησίας κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Τα μέλη ΔΕΠ ως δημόσιοι λειτουργοί αμείβονται με ειδικό μισθολόγιο το οποίο καθορίζεται από την Πολιτεία κατ’ αναλογία με τις λοιπές κατηγορίες δημοσίων λειτουργών. Τα Ιδρύματα στο πλαίσιο του προϋπολογισμού τους μπορούν να διαμορφώνουν τη δική τους συμπληρωματική πολιτική πρόσθετων κινήτρων, ώστε να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες ακαδημαϊκές και επιστημονικές τους ανάγκες.

Ø    Σύστημα Εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση 

Είναι αναγκαία η αλλαγή του συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε μια κατεύθυνση που θα συμβάλει στην κατοχύρωση του Λυκείου ως αυτοδύναμης εκπαιδευτικής βαθμίδας και στη διασφάλιση του ρόλου των πανεπιστημίων στον καθορισμό του αριθμού και των γνωστικών κριτηρίων επιλογής των υποψηφίων φοιτητών.Προτείνουμε την καθιέρωση μικτού συστήματος εισαγωγής στο οποίο δεν θα υπάρχουν εξετάσεις για τις σχολές χαμηλής ζήτησης ενώ για τις σχολές υψηλής ζήτησης θα διεξάγονται εξετάσεις με θεματολογία από μια εθνική βάση θεμάτων στη διαμόρφωση της οποίας θα έχουν συμμετάσχει τα Πανεπιστήμια. Η εξασφάλιση της «ελάχιστης βαθμολογικής βάσης» για ένα πρόγραμμα σπουδών λειτουργεί ως προστατευτική ασπίδα απέναντι στα εκφυλιστικά φαινόμενα των «αιώνιων φοιτητών» αλλά και των «φοιτητών με το ζόρι». Για τον ίδιο λόγο, άλλωστε, πρέπει να καταργηθούν σταδιακά όλες οι μετεγγραφές, που γίνονται με την υποκριτική βάση των «κοινωνικών κριτηρίων».

 

Ø    Ακαδημαϊκή δεοντολογία και νομιμότητα

Ενισχύεται η διαρκής και συγκριτική αξιολόγηση των ακαδημαϊκών μονάδων, με λογοδοσία των Ιδρυμάτων σε Ανεξάρτητη Αρχή. Στόχος είναι να εξασφαλιστεί η διαφάνεια σε όλες τις ακαδημαϊκές διαδικασίες (διοικητικές, οικονομικές, εκπαιδευτικές, ερευνητικές) και να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή αυτοτέλεια του Πανεπιστημίου. Συμπληρωματικά, προτείνεται η σύσταση του Ακαδημαϊκού Συνηγόρου, ως αρχής διευθέτησης των ενδο-ακαδημαϊκών διαφορών. Τέλος, πρέπει να υπάρξει ουσιαστική μέριμνα για την αποτελεσματική φύλαξη των χώρων του πανεπιστημίου και την απρόσκοπτη λειτουργία της ακαδημαϊκής ζωής.

Συνοπτικά η Δημοκρατική Αριστερά διεκδικεί: 

ü  Ίσες ευκαιρίες μόρφωσης για όλους τους πολίτες

ü  Δημόσιο πανεπιστήμιο που αυτοδιοικείται, αξιολογείται και λογοδοτεί

ü  Εναρμόνισή με τις ευρωπαϊκές και διεθνείς πρακτικές που είναι προϋπόθεση εξωστρέφειας ελληνικών πανεπιστημίων

ü   Νέα αντίληψη για την άρρηκτη σύνδεση της ανώτατης εκπαίδευσης με την έρευνα

ü  Επανασχεδιασμός του ακαδημαϊκού χάρτη με την αναδιάταξη του τοπίου των σχολών, των τμημάτων και των τομέων

Ø    Ειδικά για τα ΤΕΙ

Η χώρα χρειάζεται μια τεχνολογική και επαγγελματική εκπαίδευση στραμμένη στην κοινωνία, στην αγορά  και στις ανάγκες της, συνδεδεμένη με την ανάπτυξη. Η Τεχνολογική Εκπαίδευση έχει να διαδραματίσει ένα κρίσιμο ρόλο σε μια περίοδο που είναι όσο ποτέ αναγκαία η παραγωγή, διάχυση και αξιοποίηση της γνώσης ώστε να γίνει θεμέλιο της κοινωνικής και οικονομικής δυναμικής και ανάπτυξης.

Σήμερα είναι περισσότερο επιτακτικό παρά ποτέ να συγκροτηθεί ο χώρος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ως ενιαίος χώρος εκπαίδευσης και έρευνας, που δεν θα έχει στεγανά, θα αλληλοτροφοδοτείται και θα αλληλοσυμπληρώνεται και θα αποτελεί  ένα δυναμικό σύ­στημα πολ­λών κατευθύνσεων και ταχυτήτων.

Είναι αναγκαία η ανασυγκρότηση του χώρου με νέα οπτική, που θα προωθεί αλλαγές  με όρους επιστημολογικούς και κοινωνικούς αλλάζοντας συντεχνιακές ή πελατειακές ρυθμίσεις. Στο πλαίσιο αυτό είναι αναγκαίος ένας νέος χωροταξικός σχεδιασμός με διαφανή και αντικειμενικά κριτήρια, που θα περιλαμβάνει τόσο μια νέα γεωγραφική κατανομή των τμημάτων όσο και  μια νέα κατανομή των επιστημονικών αντικειμένων που καλύπτουν , ώστε να μην υπάρχουν τμήματα  χωρίς αντικείμενο ή και τμήματα χωρίς σπουδαστές.

Η οικοδόμηση του ενιαίου χώρου ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας πρέπει να γίνει με αξιοποίηση του πλούτου  της διαφοροποίησης αλλά και με διασφάλιση της ποιότητας  στη βάση του κοινά αποδεκτού συστήματος κριτηρίων και διαδικασιών. Στόχος είναι να  συνυπάρχουν καλά ιδρύματα και μονάδες, με διαφορετικά κατά πε­ρίπτωση χα­ρακτηριστικά (θεωρητικά, τεχνικά, επαγγελματικά ) που θα λειτουργούν ως κορυ­φαίοι πόλοι «τροφοδότες» τόσο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης όσο και της κοινωνίας και της οικονομίας.

Είναι επιτακτική ανάγκη να προωθηθούν αλλαγές στο σύστημα της ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας, με βασικούς στόχους:

ü  Να ενοποιηθούν οι υπάρχουσες δυνάμεις στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης και έρευ­νας και να απελευθερωθούν  όλες οι  θετικές συνέργιες.

ü  Να διαμορφωθεί  ένα απλό, σταθερό και μακροπρόθεσμο θεσμικό πλαίσιο λει­τουργίας των επιμέρους φορέων.

ü  Να εξασφαλιστεί η αυτοτέλεια και η οικονομική στήριξη του συστήματος, αλ­λά και οι   κανόνες διαφάνειας και λογοδοσίας των μονάδων.

ü  Να επαναπροσδιοριστούν οι  κανόνες δεοντολογίας σε ατομικό και συλλογικό επί­­πεδο, ώστε να προωθηθεί η  αξιοκρατία και η αποτελεσματικότητα.

ü  Να καθιερωθούν οι διαδικασίες αξιολόγησης του επιτελούμενου έργου και να εξασφαλιστεί η αποδεκτή ποιότητα για το σύνολο των φορέων.

ü  Να απελευθερωθούν οι μηχανισμοί  άμιλλας και ανέλιξης, σε όσους φορείς έχουν τη δυναμική που τους επιτρέπει να επιδιώ­ξουν την αριστεία.

 

Ειδικά για το θέμα των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων :

ü  Ορθολογική και δίκαιη οργάνωση της αγοράς εργασίας. Αποκατάσταση των στρεβλώσεων που επιβάλλονται   από συντεχνιακά συμφέροντα.

ü  Καθορισμός των επαγγελματικών δικαιωμάτων όλων των πτυχιούχων, καθολική αναγνώριση και ένταξη τους στο το εθνικό πλαίσιο προσόντων με βάση την καθιερωμένη ευρωπαϊκή πρακτική.

 

Ειδικά  για την Ακαδημαϊκή Ολοκλήρωση :

ü  Ολοκλήρωση της φυσιογνωμίας και ανάδειξη του ιδιαίτερα σημαντικού ρόλου της ανώτατης τεχνολογικής εκπαίδευσης στην ανασυγκρότηση και ανάπτυξη της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας.

ü  Εναρμόνιση του όλου θεσμικού πλέγματος με τα ισχύοντα στα αντίστοιχα Ευρωπαϊκά Ιδρύματα

ü  Ανάπτυξη των συνεργασιών και των συμπράξεων με τα Πανεπιστήμια και τα Ερευνητικά Κέντρα.

 

 

Ø    Η μεταρρύθμιση στο χώρο της έρευνας

Η ενίσχυση του ερευνητικού πνεύματος αποτελεί κεντρική επιλογή του κόμματος μας ως στρατηγική επιλογή εξόδου από τη σημερινή κρίση.  Η εκρηκτική παραγωγή νέας γνώσης και η ανάπτυξη τεχνολογιών  σε πολλούς τομείς παράλληλα δημιουργεί νέες δυνατότητες αλλά θέτει και νέα, σύνθετα κοινωνικά ζητήματα τα οποία επανατοποθετούν τις κοινωνικές και ανθρωπιστικές επιστήμες  ως βασικούς συντελεστές κατανόησης των σύγχρονων κοινωνιών και διαμόρφωσης πολιτικών.

Η εθνική στρατηγική όπως την αντιλαμβάνεται ο δικός μας πολιτικός χώρος κωδικοποιείται ως “ενιαίος χώρος εκπαίδευσης και έρευνας” και σχηματικά περιλαμβάνει το ακόλουθο τρίπτυχο:

ü  Ένα οικουμενικό πρότυπο παιδείας, που συνθέτει αρμονικά τη μεταβίβαση της εκάστοτε συσσωρευμένης γνώσης στις νέες γενιές με τη διεύρυνση των οριζόντων της γνώσης, μέσω της συνεχούς αναζήτησης, της αμφισβήτησης, της πειραματικής διαδικασίας και του έλλογου συνειρμού.

ü  Την οριζόντια διαμόρφωση ενός ενιαίου ερευνητικού χώρου που θα ενθαρρύνει την αλληλεπίδραση και τη συνέργεια μεταξύ ΑΕΙ, Ερευνητικών Κέντρων (ΕΚ) και του κοινωνικού και παραγωγικού ιστού.

ü  Ειδικότερα, για το τριτοβάθμιο σύστημα εκπαίδευσης και το αντίστοιχο της έρευνας, τη διαμόρφωση δύο λειτουργικά ισοτίμων και συμπληρωματικών συστημάτων, που το κάθε ένα διατηρεί τα δικά του, αυτόνομα χαρακτηριστικά.

Αναλυτικότερα, η Δημοκρατική Αριστερά έχει επεξεργαστεί εννιά θέσεις για την  ενίσχυση της έρευνας οι οποίες παραμένουν ανοικτές πάντα σε μια ευρύτερη συζήτηση:

ü  Η συνολική εθνική ερευνητική προσπάθεια στην οποία εμπλέκονται τα δημόσια ερευνητικά εργαστήρια, τα εργαστήρια των μεγάλων επιχειρήσεων, καθώς και αυτά των μικρομεσαίων, θα πρέπει να αποτελεί το αντικείμενο συντονισμού των εμπλεκομένων υπουργείων υπό την αιγίδα μιας τελικής εποπτείας την οποία θα ασκεί το νέο Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Τεχνολογίας.

ü  Ουσιαστική και ριζική αναδιάρθρωση του ερευνητικού ιστού. Η αναδιάρθρωση αυτή σε πρώτη φάση θα πρέπει να στοχεύει στο σύνολο των Ερευνητικών Κέντρων και φορέων από όλα τα Υπουργεία με στόχο την κατάργηση των αλληλοεπικαλύψεων και τον συντονισμό του συστήματος. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την εποπτεία όλων των ερευνητικών φορέων και δραστηριοτήτων από τη ΓΓΕΤ, με ενιαίο νομοθετικό – θεσμικό πλαίσιο. Σημαντικό ζήτημα αποτελεί και η αναδιάρθρωση του ιστού των ΑΕΙ. Η πολιτική αυτή στοχεύει σε οικονομία και αποτελεσματικότητα κλίμακας, λειτουργική ενοποίηση, συντονισμό του συνόλου του δημόσιου επιστημονικού δυναμικού της χώρας, και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ερευνητικών μονάδων.

ü  Εκκινώντας από την αρχή ότι η ανάδειξη της αριστείας προϋποθέτει τη δημοκρατική οργάνωση της εσωτερικής ζωής των Ερευνητικών Κέντρων και των ΑΕΙ, είμαστε υπέρ της ενίσχυση της αυτονομίας των Ερευνητικών Κέντρων και την καθοριστική συμμετοχή του ερευνητικού δυναμικού στα όργανα διοίκησης. Το σημερινό μοντέλο διοίκησης των ινστιτούτων χαρακτηρίζεται από ισχυρά στοιχεία συγκεντρωτισμού τα οποία θα πρέπει να παραχωρήσουν τη θέση τους σε πιο δημοκρατικές μορφές οργάνωσης.

ü  Συμπληρωματικό στοιχείο της αυτονομίας αποτελούν οι εξωτερικοί μηχανισμοί αξιολόγησης, αποτίμησης επιδόσεων και λογοδοσίας προς τον Έλληνα και Ευρωπαίο πολίτη που καταβάλει το τίμημα. Ο ερευνητικός ιστός της ΓΓΕΤ έχει υπέρ-εικοσαετή παράδοση εξωτερικών αξιολογήσεων από διεθνείς επιτροπές κριτών. Τα δεδομένα όμως των αξιολογήσεων ουδέποτε αξιοποιήθηκαν από την πολιτεία ως στοιχεία άντλησης συμπερασμάτων για τη διαμόρφωση ερευνητικής πολιτικής και τη δυναμική αναδιάταξη δυνάμεων ώστε να ανταποκρίνονται στην ανάπτυξη των επιστημών. Είμαστε υπέρ της συστηματικής εξωτερικής αξιολόγησης ΑΕΙ και ΕΚ από ενιαία αρχή ώστε να μεγιστοποιηθεί ο εθνικός συντονισμός.

ü  Πολλαπλασιασμός των διαύλων αλληλεπίδρασης μεταξύ ΑΕΙ και ΕΚ ώστε η κινητικότητα να μην περιορίζεται σε ένα μικρό αριθμό πρωτοβάθμιων καθηγητών, που επιθυμούν να ασκήσουν καθήκοντα Διευθυντών Ινστιτούτων αλλά να  πολλαπλασιάζει τα συνεργατικά σχήματα (μεταπτυχιακά, κοινά ερευνητικά προγράμματα, αξιοποίηση υποδομών κ.λ.π.) κυρίως στις νεότερες βαθμίδες. Θεσμική και μισθολογική κατοχύρωση του ερευνητή των δημόσιων ερευνητικών κέντρων που εποπτεύονται από το ΥΠΔΒΜΘ, ως δημόσιου λειτουργού.

ü  Διαμόρφωση μητρώου ερευνητικών υποδομών των δημόσιων ερευνητικών εργαστηρίων και αντίστοιχου μητρώου των καινοτομικών επιχειρήσεων. Ενθάρρυνση των πρωτόκολλων συνεργασίας  κατά τρόπο που θα εξασφαλίζεται το αμοιβαίο όφελος.

ü  Δέσμευση για σαφές εθνικό πρόγραμμα έρευνας το οποίο θα περιλαμβάνει τακτική προκήρυξη προγραμμάτων για ελεύθερη έρευνα για τη διεύρυνση των γνωστικών ορίων, στοχευμένη έρευνα για την ενίσχυση της καινοτομίας στην παραγωγική διαδικασία, έρευνα στους τομείς της οικονομίας, των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών με στόχο της επίλυση κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων και τη διαμόρφωση πολιτικών.

ü  Σταδιακή αύξηση της Ακαθάριστης Εθνικής Εγχώριας Δαπάνης (ΑΕΕΔ) για έρευνα ώστε σταδιακά να μεταβούμε από τη σημερινή κατάσταση (0.57% του ΑΕΠ) προς τον μέσο κοινοτικό όρο (1.84% ΑΕΠ).  Η προσπάθεια αυτή αφορά τόσο το δημόσιο τομέα όσο και τον ιδιωτικό.

ü  Ενίσχυση του θεσμού των τεχνολογικών πάρκων και ενθάρρυνση δημιουργίας spin-off εταιρειών. Στον τομέα αυτό απαιτούνται διορθωτικές κινήσεις ώστε να περιοριστούν τα φαινόμενα κατάχρησης δημόσιου πλούτου. Η πολιτεία οφείλει να ενισχύσει το καινοτόμο πνεύμα με την παραχώρηση διευκολύνσεων προς ομάδες νέων ερευνητών, για περίοδο 4-5 ετών,  με παραχώρηση κυψελίδων στα τεχνολογικά πάρκα, επιδότηση του κόστους προσωπικού, φορολογικές ελαφρύνσεις,  διευκόλυνση πρόσβασης σε υποδομές κ.λ.π. Συμβολή στην ενίσχυση του ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου εκπαίδευσης και έρευνας και  αύξηση του κοινοτικού προϋπολογισμού για την έρευνα. Ενίσχυση της εξωστρέφειας του ερευνητικού συστήματος και των στοιχείων καινοτομίας στις επιχειρήσεις.

5.5 Συνεχιζόμενη κατάρτιση

Ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό σύστημα συνεχιζόμενης κατάρτισης , είναι αναγκαίο για τη διαρκή αναβάθμιση των γνώσεων και δεξιοτήτων των εργαζομένων σε σύνδεση με την προοπτική της παραγωγικής αναβάθμισης της χώρας. Η συνεχιζόμενη κατάρτιση πρέπει να υποστηρίξει την αναγκαία εργασιακή μετακίνηση των ήδη εργαζομένων, την αναβάθμιση των προσόντων εντός του ιδίου κλάδου και τη σύνδεση των νεοεισερχόμενων με τις παραγωγικές διαδικασίες.

 Αυτό προϋποθέτει μεγάλες αλλαγές στο σχεδιασμό των δράσεων κατάρτισης ώστε να καλύπτουν τις πραγματικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Άμεσα πρέπει να αρθούν οι καθυστερήσεις στην πιστοποίηση εκπαιδευτών και των εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Ο έλεγχος και η αξιολόγηση των δράσεων και των αποτελεσμάτων τους πρέπει να είναι διαρκής, ώστε να ανατραπεί η σημερινή κατάσταση χρήσης των πόρων με λογική απορροφητικότητας με ελλιπέστατο σχεδιασμό και φαινόμενα προβληματικής εφαρμογής.


6. ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, ΠΑΝΤΟΥ

Στόχος είναι η αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων που προκύπτουν ως αποτέλεσμα της κρίσης και η ανάπτυξη  νέου τύπου παρεμβάσεων  στους τομείς του πολιτισμού, του αθλητισμού και της ασφάλειας στην καθημερινή ζωή.

6.1 Πολιτισμός         

Ο πολιτισμός είναι το μεγαλύτερο συμβολικό κεφάλαιο που διαθέτει η χώρα και μπορεί να συμβάλλει σημαντικά ως παράγοντας κοινωνικής συνοχής, αναζωογόνησης περιοχών και ανάπτυξης. Ο πολιτισμός είναι δημόσιο αγαθό, στο οποίο πρέπει να έχουν πρόσβαση όλοι οι πολίτες. Η Δημοκρατική Αριστερά επιδιώκει τη συνομιλία και τη συνεργασία με όλους όσοι/ες μπορούν να συμμετάσχουν, ο καθένας με τον τρόπο του, στην προσπάθεια πολιτιστικής αναγέννησης της χώρας μας: δασκάλους και καθηγητές, ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών, bloggers, συλλόγους και οργανωμένους φορείς.

Με βάση τη δεδομένη συγκυρία, προτεραιότητα έχουν θέματα, όπως:

Ø    Ο Πολιτισμός σε εποχή παγκοσμιοποίησης:

Συχνά προβάλλεται το ερώτημα : υπεράσπιση της «εθνικής ταυτότητας» ή κοσμοπολιτισμός ; Οι εμπειρίες των νέων πολιτιστικών δικτύων από τον διεθνή και ευρωπαϊκό χώρο δείχνουν πως το ερώτημα δεν είναι μόνο λανθασμένο αλλά και ξεπερασμένο. Η Ελλάδα, σταθερά προσανατολισμένη στην κοινή ευρωπαϊκή πολιτισμική ταυτότητα, αποτελεί οργανικό τμήμα του νέου πολιτιστικού χάρτη, που συνδυάζει το τοπικό με το παγκόσμιο, με έμφαση στο «συνταγματικό πατριωτισμό» αλλά και στις διεθνικές και υπερεθνικές πολιτισμικές ανταλλαγές.

 

Ø    Η αναμόρφωση της σχέσης κρατικού – ιδιωτικού

Ο πολιτισμός δεν μπορεί να εξαντλείται στην παραγωγή έργων που προορίζονται αποκλειστικά για την αγορά, γιατί έτσι απορρίπτεται η ιδιαιτερότητα του δημόσιου χαρακτήρα των πολιτισμικών αγαθών. Η λογική της αγοράς, από μόνη της, δεν ενισχύει τη δημιουργία, απλώς κατοχυρώνει τα προϊόντα που επιδοκιμάζονται από την πλειονότητα, προϊόντα προσαρμοσμένα, συνήθως, σε εμπορικά κριτήρια και ως εκ τούτου, τις περισσότερες φορές, ομοιογενή και αδιαφοροποίητα. Για αυτό πρέπει να υποστηρίζεται και από τις κρατικές ενισχύσεις, προκειμένου να εξασφαλίζεται η προώθηση της πολιτιστικής πολυμορφίας, της γλωσσικής πολυφωνίας καθώς και του πλουραλισμού των μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Όμως η κυριαρχία της συντεχνιακής και λαϊκιστικής αντίληψης που εξαντλεί την καλλιτεχνική δημιουργία στη διεκδίκηση και μόνο της κρατικής προστασίας, δε μπορεί να τροφοδοτήσει την πολιτιστική ανάπτυξη. Για αυτό χρειάζεται να προωθηθεί ένα μοντέλο που θα συνδυάζει την κρατική ενίσχυση με την ιδιωτική πρωτοβουλία και την υγιή  επιχειρηματικότητα.

Προκειμένου, λοιπόν, να προστατευθούν από τις πιέσεις της αγοράς, οι επιχειρήσεις του πολιτιστικού κλάδου χρειάζονται διαφορετικούς κανόνες από εκείνους που εφαρμόζονται σε άλλους κλάδους της βιομηχανίας. Έτσι πολλές επίσημες εκθέσεις της ΕΕ υποστηρίζουν ότι, λόγω της ειδικής φύσης των επιχειρήσεων του πολιτιστικού κλάδου, ορισμένοι πολιτιστικοί και οπτικοακουστικοί υποτομείς δεν πρέπει να ελευθερωθούν (η λεγόμενη «πολιτιστική εξαίρεση»), ακριβώς γιατί αποτελούν δημόσια αγαθά.

 

 

 

 

 

 

Ø    Η αναμόρφωση των θεσμών άσκησης της πολιτιστικής πολιτικής και των πολιτιστικών οργανισμών

Σε ό,τι αφορά ωστόσο την κρατική πολιτική σχετικά με τον πολιτισμό, την αξιοπιστία της υπονομεύουν η έλλειψη υποδομών, η αδιαφάνεια των θεσμών, η κακή διαχείριση των κονδυλίων, η διασπάθιση του δημόσιου χρήματος και η πελατειακή αντίληψη που διέπει την κατανομή των δαπανών. Η πενιχρή χρηματοδότηση των σχετικών φορέων και η αντιμετώπιση τους ως ενός ακόμη πεδίου άσκησης πελατειακής πολιτικής έχει ως αποτέλεσμα να κινδυνεύει η αρχαία και η νεότερη κληρονομιά μας. Για τους λόγους αυτούς, σήμερα είναι αναγκαίο ένα σχέδιο εκσυγχρονισμού των θεσμών άσκησης πολιτιστικής πολιτικής με άξονα την ανταγωνιστικότητα αλλά και την υψηλή ποιότητα. Στην ίδια κατεύθυνση πρέπει επαναπροσδιοριστεί το σημερινό ξεπερασμένο θεσμικό πλαίσιο, στο επίπεδο των θεματικών πολιτικών του πολιτισμού (Κινηματογράφος, Θέατρο, Βιβλίο, Εικαστικά, Μουσική, κλπ.), σύμφωνα και με τα νέα δεδομένα και τις τάσεις που αναπτύσσονται και σε άλλες ευρωπαϊκές -και όχι μόνον- χώρες.

 

 

 

Ø    Η  διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου πλαισίου για την κατανομή και αποδοτικότητα των διατιθέμενων δημοσίων πόρων

Η  διαμόρφωση ενός συγκεκριμένου πλαισίου για την κατανομή και αποδοτικότητα των διατιθέμενων δημοσίων πόρων, ώστε να υπάρξει καθεστώς πλήρους διαφάνειας και ταυτόχρονα απελευθέρωση της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η Δημοκρατική Αριστερά προκρίνει μια πολιτική ενίσχυσης των δομών που ευνοούν τη δημιουργία. Επιδιώκει τη συστηματική παρακολούθηση της λειτουργίας των υπάρχοντων θεσμών και τη γόνιμη και ουσιαστική αξιολόγησή τους. Προκρίνει την ενίσχυση της πρωτογενούς δημιουργίας, ιδίως των νέων, με την παροχή όχι μόνο οικονομικών πόρων αλλά και συλλογικών τόπων, μέσα από τους οποίους μπορεί να προβληθεί και να συζητηθεί το έργο τους. Προκρίνει τη διάχυση του πολιτιστικού αγαθού σε όλο το κοινωνικό σώμα, μέσω των θεσμών της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και των τοπικών συλλογικοτήτων, οι οποίες πρέπει να ενθαρρυνθούν και να επεκταθούν. Σημαντική, στην κατεύθυνση αυτή είναι η συστηματική ανάπτυξη των Περιφερειακών και αυτοδιοικητικών Δικτύων στο πεδίο του Πολιτισμού.

Ø    Η ανάδειξη και τόνωση της «οικονομίας του πολιτισμού»

Η ανάδειξη και τόνωση της «οικονομίας του πολιτισμού», στη βάση ενός οργανωμένου «εθνικού σχεδίου» ανάπτυξης και εξόδου από την κρίση. Η ενίσχυση της «οικονομίας του πολιτισμού» αποτελεί επίσης μέρος της σύγχρονης ευρωπαϊκής «πολιτιστικής ατζέντας», ακριβώς επειδή οι επιχειρήσεις του πολιτιστικού κλάδου, που δραστηριοποιούνται στο χώρο του κινηματογράφου, των οπτικοακουστικών μέσων, των εκδόσεων, της καλλιτεχνικής βιοτεχνίας ή της μουσικής, συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει ο τομέας του πολιτιστικού τουρισμού, ο οποίος μπορεί να αποτελέσει διεθνή πόλο έλξης και ανάδειξης τόσο της αρχαίας κληρονομιάς όσο και της νεότερης καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Στην κατεύθυνση μιας κοινωνικής και αλληλέγγυας «οικονομίας του πολιτισμού» χρειάζονται μια σειρά από παρεμβάσεις στον πολιτιστικό τομέα σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η πολιτιστική εικόνα της πόλης, για παράδειγμα, μπορεί να αποτελέσει συγκριτικό πλεονέκτημα για την αναζωογόνηση της «τοπικής» έννοιας του πολιτισμού (αναπλάσεις περιοχών, ανάδειξη τοπικών προϊόντων, έμφαση στην πολιτισμική γεωγραφία της κάθε περιοχής). Στο επίπεδο αυτό, το ζητούμενο είναι ένα διαφορετικό «μείγμα πολιτικών» ανάμεσα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση στον ιδιωτικό τομέα, τις δυνάμεις της αγοράς, τις εθελοντικές οργανώσεις και την «κοινωνία των πολιτών». Η Δημοκρατική Αριστερά υποστηρίζει την ανάγκη διαμόρφωσης ενός πλαισίου για τη δημιουργία νέων εταιρικών σχέσεων ανάμεσα σε συμβαλλόμενους φορείς που θα οδηγήσουν στη χρήση και στην αξιοποίηση των πολιτισμικών αγαθών, με έμφαση στην ανάπτυξη του κοινωνικού κεφαλαίου και την ενδυνάμωση της εξωστρεφούς τοπικής ταυτότητας. Ακριβώς για αυτό το λόγο πρέπει να ενισχυθεί η περιφερειακή πολιτιστική πολιτική και η σύγκλιση των περιφερειών με την επεξεργασία κοινών Επιχειρησιακών Σχεδίων που θα αξιοποιούν στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό τους πολιτιστικούς πόρους που διαθέτουν.

 

 

 

Ø    Η  προτεραιότητα στον «πολιτισμό της καθημερινότητας και της αλληλεγγύης» σε συνδυασμό με την αντιμετώπιση των φαινομένων γκετοποίησης και ρατσισμού

Ο πολιτισμός δεν περιορίζεται αποκλειστικά και μόνο στο πεδίο της δημιουργίας των έργων τέχνης και της επαφής τους με το κοινό αλλά αφορά στην ίδια την καθημερινή εμπειρία. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, παρακολουθούμε μια ραγδαία μετάλλαξη των πολιτισμικών και κοινωνικών αξιών. Κυριαρχούν συντηρητικές νοοτροπίες και ακραία ανταγωνιστικές συμπεριφορές, παράγονται και διαδίδονται ατομικιστικά πρότυπα, υποβαθμίζοντας τις έννοιες της συλλογικότητας, της αλληλεγγύης και της ευθύνης.

Ταυτόχρονα, καθώς η ελληνική κοινωνία αλλάζει λόγω του έντονου μεταναστευτικού ρεύματος, παρατηρούμε την ανάδυση της καχυποψίας και του μίσους ενάντια στον «άλλον», τον ξένο, τον πολιτισμικά διαφορετικό. Ο σύγχρονος εθνικισμός και ο ρατσισμός δεν αποτελεί μόνο ένα ιστορικό επεισόδιο ή μια επιβίωση παλαιών μορφών ισχύος, αλλά ένα παγκόσμιο φαινόμενο με βαθιές ρίζες, το οποίο εξελίσσεται συνεχώς και εμφανίζει, κατά κύριο λόγο, πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Οι νέες κατώτερες «φυλές», στις σύγχρονες κοινωνίες, είναι οι «άλλοι» -μετανάστες, ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, κοινωνικά αποκλεισμένοι- που στιγματίζονται και περιθωριοποιούνται.

Η Δημοκρατική Αριστερά θεωρεί πως οι ομάδες αυτές μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην πολιτισμική ανάπτυξη μιας χώρας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι ο πολιτισμός να λειτουργήσει ως γέφυρα που θα διευρύνει την ανεκτικότητα στη διαφορά και τη δημιουργική μίξη των πολιτισμικών δράσεων. Για τον λόγο αυτό, προτείνεται η ενίσχυση των δράσεων για τον «πολιτισμό της καθημερινότητας και της αλληλεγγύης», με σταθερό μέτωπο απέναντι στον εθνικισμό και το νέο-ρατσισμό.

 

Ø    Προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς-προβολή του σύγχρονου πολιτισμού

Οι διακηρύξεις και κλοπές στο Μουσείο Ιστορίας των Ολυμπιακών Αγώνων στην Αρχαία Ολυμπία και στην Εθνική Πινακοθήκη, αναδεικνύουν  το επείγον ζήτημα της αποτελεσματικής φύλαξης των πολιτιστικών χώρων και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Ωστόσο, η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι μόνο η μουσειακή αντίληψη και προβολή του παρελθόντος. Είναι η αξιοποίησή  της πολιτιστικής κληρονομιάς με σύγχρονους τρόπους, που δεν θα αγνοούν τις ψηφιακές τεχνολογίες και τις ποικίλες «χρήσεις του παρελθόντος». Ακριβώς για αυτό το λόγο υπάρχει ανάγκη για ένα συνολικό, μακροπρόθεσμο και κατά το δυνατόν δεσμευτικό σχέδιο πολιτιστικής πολιτικής που θα μπορεί να υπηρετηθεί από τη λειτουργία του Εθνικού Συμβουλίου Πολιτισμού, ενός οργάνου το οποίο θα επιτυγχάνει τη σύζευξη της διαφανούς δημόσιας διοίκησης, της διαχείρισης πολιτιστικής κληρονομιάς και της προβολής του σύγχρονου πολιτισμού.

Ø    Ενιαίο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Φόρουμ.

H Δημοκρατική Αριστερά προτείνει   να συνδεθεί ακόμη περισσότερο ο πολιτιστικός τομέας στην Ευρώπη στο πλαίσιο ενός Ενιαίου Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Φόρουμ. Ένας τέτοιος θεσμός θα συμβάλλει στη   διαμόρφωση   συνείδησης συν-ανήκειν, στην ενίσχυση του πολιτισμού ως μέρους των διεθνών σχέσεων και ως καταλύτη για τη δημιουργικότητα των Ευρωπαίων πολιτών. Η πολιτιστική πολυμορφία αυτών των δραστηριοτήτων θα αναδεικνύει την εθνική και περιφερειακή πολυμορφία και ταυτόχρονα την κοινή πολιτιστική κληρονομιά. 

6.2 Αθλητισμός

Το αθλητικό οικοδόμημα όπου και όπως εκφράζεται (επαγγελματικός αθλητισμός, οργανωμένος ερασιτεχνικός αθλητισμός, μορφές σχολικής-ελεύθερης άθλησης) έχει προ πολλού κλείσει τον ιστορικό του κύκλο. Η έννοια της αθλητικής δραστηριότητας, άρα και τα όποια οφέλη της στο κοινωνικό σύνολο, παρουσιάζει έντονα στοιχεία εκφυλισμού με αποτέλεσμα να κυριαρχείται από παρασιτικά φαινόμενα (ανεξέλεγκτη ή και κατευθυνόμενη βία, χρηματισμό, διακίνηση μαύρου χρήματος, παράνομο πλουτισμό, κομματισμό, νεποτισμό, κ.λ.π.). Το κομματικό κράτος ουσιαστικά ανέχεται και τις περισσότερες φορές στηρίζει όλο αυτό το οικοδόμημα, το χρηματοδοτεί, το χρησιμοποιεί και επεκτείνει τη διαπλοκή στα κύτταρα και τη λειτουργία του.

Ο αθλητισμός, με το μοντέλο του κρατικοδίαιτου αθλητισμού - πρωταθλητισμού έχει πλέον απαξιωθεί. Αυτό που σήμερα απαιτείται είναι στροφή προς τον ερασιτεχνικό και μαζικό αθλητισμό, τήρηση της νομοθεσίας για τον επαγγελματικό αθλητισμό, αυστηρότεροι έλεγχοι και μέτρα πρόληψης ενάντια στη φαρμακοδιέγερση (ντόπινγκ), καταπολέμηση φαινομένων βίας στα γήπεδα και διαφάνεια - νομιμότητα όπου εμπλέκεται η Πολιτεία, συμπεριλαμβανομένων και των  χρηματοδοτήσεων.

Συγκεκριμένα, στον επαγγελματικό αθλητισμό υποστηρίζουμε :

ü  Καμία κρατική (άμεση η έμμεση) χρηματοδότηση

ü  Αυστηρή εφαρμογή της υπάρχουσας εμπορικής νομοθεσίας για τις ΠΑΕ/ΚΑΕ

ü  Αυστηρή εφαρμογή της υπάρχουσας νομοθεσίας περί βίας και «οργανωμένων φιλάθλων»

ü  Κόστος τήρησης τάξεως αποκλειστικά από τις ΠΑΕ/ΚΑΕ καθόλου από την πολιτεία

ü  Επιβολή των νόμων της πολιτείας οι οποίοι είναι υπεράνω διαφόρων «αυτοδιοικητικών» διαθέσεων ομοσπονδιών οι οποίες κατά τα άλλα χρηματοδοτούνται από το κράτος και χρησιμοποιούν τις αθλητικές του εγκαταστάσεις

Στον ερασιτεχνικό αθλητισμό υποστηρίζουμε :

ü  Υποχρεωτική εφαρμογή της απλής αναλογικής στις αρχαιρεσίες ομοσπονδιών ώστε να συμμετέχουν πλέον της μιας παρατάξεως. Έτσι θα αντιμετωπιστεί το έλλειμμα του δημόσιου ελέγχου και του αποκλεισμού των αντιπολιτευόμενων απόψεων.

ü  Να εφαρμόζονται απαρέγκλιτα τα όσα ο νόμος Ν3861/2010 περί διαφάνειας επιτάσσει.

ü  Κρίσιμη ανάγκη και απόλυτη προτεραιότητα η αλλαγή νοοτροπίας των αθλητικών παραγόντων και η ανανέωση προσώπων στις ηγεσίες των ομοσπονδιών. Να θεσπιστεί δηλαδή το όριο 2 τετραετιών για τον Πρόεδρο και το Γενικό Γραμματέα και για τα Ταμεία.

ü  Επιβάλλεται επιτέλους να γίνει στη πράξη το ξεκαθάρισμα των αθλητικών σωματείων από τα σωματεία «σφραγίδες» και τις διάφορες ακαδημίες και δημοτικούς οργανισμούς που δεν είναι αθλητικά σωματεία και συνήθως ψηφίζουν με κομματικές κατευθύνσεις.

6.3 Κέντρο της Αθήνας: επαναστικοποίηση/συνύπαρξη/ασφάλεια

Τα προβλήματα του κέντρου της πόλης είναι σύνθετα και πρέπει να αντιμετωπιστούν ολοκληρωμένα, όπως υποδεικνύεται από πλήθος ευρωπαϊκών χωρικών πολιτικών, και όχι αποσπασματικά, όπως συνηθίζεται στην Ελλάδα. Η επιβίωση της πόλης είναι ταυτόσημη με την οικονομία της και τη συνεκτικότητα του κοινωνικού ιστού. Η διεθνής εμπειρία αυτό δείχνει: η ανασυγκρότηση μιας αστικής περιοχής περνά πρωτίστως από τη βελτίωση των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών και δευτερευόντως από τις αισθητικές ή πράσινες παρεμβάσεις. Η ανάπτυξη της Αθήνας για να μπορέσει να λειτουργήσει ως πρωτεύουσα της  χώρας, είναι άμεσα δεμένη με τη συγκρότηση ενός οικονομικού, αλλά και κοινωνικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, όπου και η αρχιτεκτονική και πολιτιστική αναβάθμιση της πόλης έχουν να παίξουν  ενεργό ρόλο.

Απαιτούνται :

ü  Ολοκληρωμένες πολιτικές αναζωογόνησης των Κέντρων Πόλης μπορούν να προωθηθούν μέσω του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και με τη συστηματική συνεργασία και των τριών επιπέδων λήψης απόφασης: Επιτελική  Δημόσια Διοίκηση, Αποκεντρωμένη Περιφέρεια, Δημοτική Αυτοδιοίκηση.

ü  Ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα δράσης για τη προσέλκυση κατοίκων και επιχειρήσεων (παρέχοντας κοινωνικές υποδομές και ασφάλεια αντιστοίχως)  στο κέντρο

ü  Νέος σχεδιασμός με την  αρχή της «συμπαγούς πόλης» και τον περιορισμό  των επεκτάσεων. Η συγκέντρωση αποκλεισμένων ομάδων στο κέντρο της πόλης (όπως άστεγοι, εξαρτημένα άτομα) είναι επιπτώση της εγκατάλειψης και όχι η αιτία αυτής.

ü  Ένα νέο επιχειρηματικό-κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ των θεσμικών φορέων και του επιχειρηματικού κόσμου, με καλή διαβούλευση και βούληση όλοι οι εταίροι μπορούν να συμβάλουν στο ξεπέρασμα της κρίσης.

ü  Συμπλήρωση του θεσμικού πλαισίου για την αποκατάσταση και αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων κτιρίων που υποβαθμίζουν τα Κέντρα Πόλης.   

ü  Ανάδειξη της φυσιογνωμίας της πρωτεύουσας με την προβολή της πολυδιάστατης ιστορίας της , του φυσικού πλούτου , της σύγχρονης ζωής, της πολιτιστικής παραγωγής, των μουσείων της και των αρχαιολογικών χώρων

6.4. Μεταναστευτικό ως πρόβλημα κοινωνικής αλληλεγγύης αλλά και ασφάλειας

Το μεταναστευτικό ζήτημα δεν προσφέρεται ούτε για συναισθηματικές προσεγγίσεις ούτε για ασκήσεις προεκλογικής ρητορείας. Σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής κρίσης, οι συνέπειες της ανύπαρκτης διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών λαμβάνουν ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Όποιος στο όνομα του ανθρωπισμού αρνείται την ανάγκη συγκεκριμένων μέτρων κλείνει τα μάτια στο πρόβλημα και δεν απαντάει σε πραγματικά ερωτήματα που ζητούν ρεαλιστικές λύσεις. Ταυτόχρονα όμως, όποιος μονοσήμαντα ταυτίζει τα προβλήματα ασφάλειας, δημόσιας υγείας και ποιότητας ζωής με τους μετανάστες εκχωρεί τη δημόσια ασφάλεια στην Ακροδεξιά και σε συμμορίες.

Στο μεταναστευτικό ζήτημα, δε γνωρίζουμε για πόσους και ποιους μιλάμε: μετανάστες με και χωρίς χαρτιά, πρόσφυγες ή αιτούντες άσυλο, θύματα trafficking. Το κράτος ποτέ δεν τους κατέγραψε ώστε να είναι γνωστό ποιοι δικαιούνται τι, ενώ ο κυρίαρχος πολιτικός και δημοσιογραφικός λόγος τούς βαφτίζει συλλήβδην «λαθρομετανάστες».

Όσοι ψηφοθηρούν στο ζήτημα της μετανάστευσης αποσιωπούν δύο αλήθειες.

Πρώτον, χιλιάδες μετανάστες ζουν πλέον νόμιμα στη χώρα, απολύτως ενταγμένοι στην ελληνική κοινωνία. Η ένταξη των μεταναστών, με έμφαση σε αυτούς της δεύτερης γενιάς, απαιτεί σχεδιασμό και εφαρμογή πολιτικών οι οποίες λαμβάνουν υπόψη ευρεία σειρά παραγόντων, όπως οι οικονομικές και κοινωνικές πτυχές της ένταξης, αλλά και ζητήματα σχετικά με την ιστορική, πολιτιστική και θρησκευτική πολυμορφία, την ιδιότητα του πολίτη, τα πολιτικά δικαιώματα και τη συμμετοχή των μεταναστών στα κοινά.

Δεύτερον, μεγάλο μέρος των μεταναστών χωρίς χαρτιά είναι νομικά ή de facto μη απελάσιμοι. Όσο κρατάει η «μη απελασιμότητα», θα βρίσκονται εδώ ανεξαρτήτως της δικής μας (ή και δικής τους) επιθυμίας. Άρα, μόνο βιώσιμες γι’ αυτούς λύσεις σηματοδοτούν πραγματική πολιτική ασφάλειας για όλους.

Ταυτόχρονα, η διοίκηση αφήνει σε εκκρεμότητα χιλιάδες ανθρώπους που ζουν και εργάζονται εδώ, έχουν βιοτικούς δεσμούς και μπορούν να ενσωματωθούν μόνο δια της νομιμότητας. Παράλληλα, η πολιτεία πρέπει  να κρατάει ανοιχτή την οδό των επιστροφών, χωρίς η αναγκαστική επαναπροώθηση να είναι πανάκεια, αν δεν συμπληρώνεται από τον εθελούσιο επαναπατρισμό και μάλιστα κατά προτεραιότητα.

Το μεταναστατευτικό είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την έξαρση της οργανωμένης ρατσιστικής βίας η οποία μένει ατιμώρητη, παρόλο που στο ελληνικό δικαιϊκό σύστημα έκαστος –και όχι μόνο οι έλληνες και οι ελληνίδες - δικαιούται δικαστικής προστασίας. Η πολιτεία οφείλει να αντιμετωπίσει την οργανωμένη ρατσιστική βία ως πρώτης προτεραιότητας απειλή για τη δημόσια ασφάλεια.

Ο μεγάλος αριθμός τους, ιδιαίτερα στο κέντρο της Αθήνας, με τη χωροταξική υπερφόρτωση, με την έκρηξη του παραεμπορίου, του εμπορίου ναρκωτικών, του εμπορίου γυναικών, οδήγησε σε σοβαρή υποβάθμιση της ζωής των κατοίκων, με αποτέλεσμα να προκαλούνται εκατέρωθεν τριβές, εντάσεις και συγκρούσεις. Η κατάσταση αυτή πρέπει να αλλάξει. Οι ευθύνες των κυβερνήσεων της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ, που τόσα χρόνια άφησαν το πρόβλημα να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, είναι τεράστιες.

Η γενική πολιτική μας για το μεταναστευτικό διακρίνεται  σε δυο επίπεδα.

Στο άμεσο επίπεδο:

ü  Καταγραφή και ταυτοποίηση των παράτυπων μεταναστών, οι οποίοι, αν και ενταγμένοι στον κοινωνικό ιστό, είναι νομικά αόρατοι. Η καταγραφή τους αποτελεί αναγκαίο μέτρο για να αντιμετωπιστούν με πολιτικές αντίστοιχες με τα χαρακτηριστικά κάθε κατηγορίας. Για την καταγραφή  τους προτείνεται η άμεση έκδοση Π.Δ. για την αναβολή της απομάκρυνσης με βάση τα αρ. 24 και 37 του Ν.3907/2011.

ü  Νομοθετικές ρυθμίσεις για επανεξέταση και απόδοση άδειας παραμονής (διασφάλιση της διατήρησης της νομιμότητας της διαμονής) σε όσους εξέπεσαν από την  νομιμότητα λόγω της οικονομικής συγκυρίας ή δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις κατά τη νομιμοποίηση του 2005 αλλά αποδεδειγμένα διατηρούν βιοτικούς δεσμούς με τη χώρα.

ü  Ενίσχυση της διαδικασίας πολιτογράφησης και κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας  στο πλαίσιο του  Ν. 3838/2010.

ü  Δυνατότητα εξατομικευμένης εξέτασης υπαγωγής και χορήγησης άδειας διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους βάσει του αρ. 21 παρ. 4 Ν. 3907/2011.

ü  Εφαρμογή ενός δίκαιου συστήματος αναγνώρισης του πολιτικού ασύλου, σύμφωνου με το διεθνές δίκαιο, διασφάλιση της πρόσβασης στις διαδικασίες ασύλου, ταχεία εκκαθάριση των εκκρεμών αιτήσεων και κυρίως υποδομές για την έγκαιρη και έγκυρη εξέταση των αιτημάτων.

ü  Υλοποίηση της δυνατότητας οικειοθελούς αναχώρησης προς τη χώρα ιθαγένειας (αρ. 20-22, Ν. 3907/11). Σήμερα στο Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης εκκρεμούν χιλιάδες αιτήσεις επαναπατρισμού από την Ελλάδα, οι οποίες παραμένουν ανεκτέλεστες λόγω μη κάλυψης του ποσοστού εθνικής συμμετοχής  στο κόστος. Ενεργοποίηση της δυνατότητας μείωσης της εθνικής συμμετοχής από 25% σε 5% με την επίκληση της δημοσιονομικής συγκυρίας.

ü  Αξιοποίηση των  κονδυλίων από τα Ταμεία Εξωτερικών Συνόρων και Επιστροφών της ΕΕ.  Δημιουργία πραγματικών κέντρων υποδοχής και όχι κράτησης στα σύνορα για την καταγραφή και ταυτοποίηση όσων εισέρχονται. Ενεργοποίηση του ανεφάρμοστου νομικού πλαισίου περί Ειδικών Χώρων Παραμονής Αλλοδαπών (άρθρο 81 Ν. 3386/2005), Κέντρων Πρώτης Υποδοχής (Ν. 3907/2011). Σαφής αντίθεση στη δημιουργία Κέντρων Κράτησης. Άλλωστε, η χώρα μας έχει καταδικασθεί επανειλημμένως για τις απάνθρωπες και εξευτελιστικές συνθήκες στα ήδη λειτουργούντα Κέντρα Κράτησης και έχει καταβάλει υψηλές αποζημιώσεις.

ü  Δημιουργία ανοιχτών δομών φιλοξενίας για ευάλωτες ομάδες, όπως  αιτούντες άσυλο, θύματα trafficking, θύματα βασανιστηρίων, υπερήλικες κ.α. Δημιουργία ανοιχτών δομών φιλοξενίας και εκπαίδευσης ειδικά για τους ανηλίκους, των οποίων η κράτηση απαγορεύεται.

ü  Εφαρμογή της νομοθεσίας περί θυμάτων trafficking (αναγνώριση της ιδιότητας του θύματος, παροχή νομικής και κοινωνικής προστασίας)

ü  Η απέλαση/απομάκρυνση, όταν προβλέπεται και είναι εφικτή, να συντελείται άμεσα, σε συνθήκες και με διαδικασίες που δεν προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. 

ü  Η αντιμετώπιση της ρατσιστικής βίας απαιτεί πολιτικές πρόληψης, δημιουργία ενιαίου συστήματος καταγραφής ρατσιστικών εγκλημάτων, ειδική αστυνομική δομή, καθιέρωση ειδικών οδηγιών για την αστυνομική διερεύνηση του ρατσιστικού εγκλήματος, λογοδοσία και καταπολέμηση της ατιμωρησίας για οποιονδήποτε, ένστολο ή μη, εμπλέκεται σε τέτοια περιστατικά. Δυνατότητα αναβολής απέλασης σε παράτυπους μετανάστες-θύματα εγκλημάτων βίας, ιδιαίτερα όσων τελούνται με ρατσιστικό κίνητρο.

Ως προς  τη μεταναστευτική πολιτική σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να διεκδικήσει:

ü  Την αναθεώρηση της Συνθήκης Δουβλίνο II του 2003 η οποία εγκλωβίζει στις χώρες πρώτης εισόδου οικονομικούς μετανάστες των οποίων τελικός προορισμός είναι η Κεντρική και Δυτική Ευρώπη.

ü  Τη διαμόρφωση ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής με έμφαση στις διμερείς συμφωνίες με τρίτες χώρες, εμπλοκή της ΕΕ στη φύλαξη των συνόρων και στις διαδικασίες επαναπροωθήσεων, αναβάθμιση του Ελληνοτουρκικού Συμφώνου Επανεισδοχής σε Ευρωτουρκικό, παρεμβάσεις που θα επιτρέψουν στους κατοίκους των τρίτων χωρών να μείνουν στον τόπο τους και κυρίως ισοκατανομή των μεταναστευτικών βαρών.

ü  Την ενίσχυση της φύλαξη των συνόρων με την ουσιαστικότερη και μονιμότερη συνδρομή της ΕΕ.

6.5 Οικονομική κρίση και εγκληματικότητα

Η οικονομική κρίση που βιώνει η χώρα δημιουργεί απειλή επέκτασης της εγκληματικότητας, που πρέπει να αντιμετωπιστεί.

Η πρώτη απειλή είναι  η κερδοσκοπία των κυκλωμάτων, η «Επιχειρηματική Μαφία» της οποίας η παράνομη δράση μεταμορφώνεται σε business αλλά και η business δεν μπορεί να αποφύγει την παράνομη δράση. Υπερβαίνοντας τη «φαιά ζώνη» των οικονομικών δραστηριοτήτων ορισμένοι επιχειρηματίες δημιουργούν μια πραγματική «αγορά του εγκλήματος», μια πολιτική οικονομία της κρίσης. Συνυφασμένη με το οικονομικό έγκλημα είναι και η διαφθορά στο δημόσιο τομέα, η απορρόφηση παραγωγικών πόρων για την καταστολή και η κυκλοφορία του «βρώμικου» χρήματος. Αυτή η απειλή πρέπει να αντιμετωπιστεί με την ενεργό παρέμβαση και αποφασιστικότητα του πολιτικού συστήματος ώστε να δημιουργηθεί ένα κλίμα εκκαθάρισης των συστημάτων παρανομίας,  εκβιασμών και ελέγχου τμημάτων του δημόσιου χώρου. Ο πολίτης πρέπει να απελευθερωθεί στο δημόσιο χώρο από τον καταναγκασμό και την παράνομη δράση των ισχυρών μέσω των κοινωνικών και κοινοτικών θεσμών (Τοπικά Συμβούλια Πρόληψης, Κέντρα Πρόληψης -ΚΕΘΕΑ/ΟΚΑΝΑ- εθελοντική εργασία).

Η δεύτερη  απειλή είναι η γενίκευση της ανομίας ως στάσης ζωής λόγω της χαμηλότερης οικονομικής κατάστασης που βρίσκεται η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού. Καθώς οι συνθήκες της ζωής αλλάζουν, το πρότυπο σύμφωνα με το οποίο οι ανάγκες ρυθμίζονταν δεν μπορεί να παραμείνει το ίδιο. Η προηγούμενη κλίμακα ανατρέπεται αλλά μία νέα κλίμακα δεν μπορεί να σχεδιαστεί αμέσως. Τα όρια ανάμεσα στο δυνατό και το αδύνατο, στο τι είναι δίκαιο και τι άδικο είναι πλέον ρευστά. Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητη η παρέμβαση της συντεταγμένης κοινωνίας θέτοντας σταθερούς, δημοκρατικά νομιμοποιημένους κανόνες.

Η τρίτη απειλή  είναι η απόγνωση των ανέργων και γενικότερα των πληττομένων. Η ανεργία και γενικότερα η οικονομική κρίση οδηγεί ορισμένα άτομα στο έγκλημα. Η μακρόχρονη ανεργία καταλήγει σε αλλαγή των αντιλήψεων και των σχέσεων του ατόμου με την κοινωνία (με ενδεχόμενη παρενέργεια την αντικοινωνική συμπεριφορά ή και το έγκλημα). Για ν’ αφαιρέσουμε από τους δεινοπαθούντες την αίσθηση του «αρνητικού πεπρωμένου», πρέπει να μην επιτρέψουμε στην κοινωνία να οδηγηθεί σε ρηγματική πόλωση πλουσίων / φτωχών (οι οποίοι ζουν σε διαφορετικούς κόσμους στην ίδια πόλη).

Η ασφάλεια δικαίου και η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του (φτωχού) πολίτη στην Πολιτεία συνιστούν τις βάσεις της κοινωνικής προστασίας και της μη-διάρρηξης της κοινωνικής συνοχής σε περιόδους οικονομικής κρίσης.

Η ανακατανομή των εισοδημάτων και η λήψη πρόσφορων μέτρων υπέρ των φτωχότερων στρωμάτων συνδέεται άρρηκτα με την ουσιαστική κοινωνική δικαιοσύνη και τη δικαιωματοκρατία. Αυτός ίσως είναι ο καλύτερος τρόπος κοινωνικής διαχείρισης της οικονομικής κρίσης πριν γίνει εγκληματογόνος. Η κοινωνική πολιτική πρέπει πάντοτε να προηγείται της αντιεγκληματικής πολιτικής.

6.6 Ναρκωτικά

Τα ναρκωτικά και οι εν γένει τοξικοεξαρτήσεις (χωρίς να ξεχνάμε βέβαια τον επίσης διαβρωτικό ρόλο του αλκοόλ και του καπνού) έχουν εξελιχθεί σε δομικό στοιχείο του σύγχρονου πολιτισμού (τουλάχιστον του δυτικού), αλλά και «σταυρό» της πολιτικής διακυβέρνησης. Είναι ένα παγκόσμιο πολιτισμικό φαινόμενο το οποίο θα ενισχυθεί περισσότερο με την παγκοσμιοποίηση. Στην πραγματικότητα το διεθνές κατεστημένο, αν δεν στηρίζει, τουλάχιστον καλύπτει τα κράτη, τους αρχηγούς, τους πολιτικούς, τους οικονομικούς παράγοντες που διαπλέκονται με τα ναρκωτικά. Οι διεθνείς οργανισμοί αρκούνται στο να εξορκίζουν λεκτικά το φαινόμενο και να ιδρύουν πολυποίκιλους φορείς για να χειριστούν τις βλαπτικές συνέπειες. Η καταστολή –σε όλες τις μορφές και τις εκδοχές της (οι οποίες συχνά παίρνουν και ανθρωπιστικό χαρακτήρα!)– όχι μόνο δεν βελτιώνει σε τίποτα το ατομικό πρόβλημα, αλλά και χειροτερεύει γενικότερα τους όρους της μαύρης αγοράς, της εγκληματικότητας και της κλιμάκωσης / διεύρυνσης του κοινωνικού φαινομένου. Άρα προέχει η παιδαγωγική της πρόληψης και η κοινωνική αλληλεγγύη.

Η Ελληνική Κοινωνία, αλλά και οι αρμόδιοι φορείς, κινούνται άναρχα ανάμεσα στην πρόληψη και την καταστολή, την αυτοοργάνωση και τις θεσμικές λειτουργίες.

Το κρίσιμο ερώτημα για την Ελλάδα είναι το ποιός θα αναλάβει την ευθύνη της πρόληψης και της διαχείρισης του προβλήματος (σε κοινωνικό και προσωπικό επίπεδο). Ο φορέας – στρατηγείο πρέπει να είναι ειδικά στελεχωμένος και με ευρείες αρμοδιότητες ενώ, παράλληλα, γύρω από αυτόν πρέπει να περιστρέφονται –συντονισμένοι– οι διάφοροι (όσο γίνεται περισσότεροι) εταίροι υλοποίησης.

Επίσης ένας πρέπει να είναι κατά περιφέρεια ο αρμόδιος συντονιστής και μία πρέπει να είναι η τοπική μονάδα βάσης (και δεν μπορεί να είναι άλλη από τα Τοπικά Συμβούλια Πρόληψης).

Μέχρι να δομηθούν αυτά (και ταυτόχρονα να αποδομηθούν οι διάφοροι «μονόδρομοι») πρέπει η δουλειά να γίνεται στο δρόμο (πολλοί street workers, πολλές κινητές μονάδες, πολλά κέντρα άμεσης βοήθειας –ακόμα και βοήθεια στο σπίτι– πολλά δίκτυα υποστήριξης). Ζητάμε την αναβάθμιση και όχι τη συρρίκνωση των δημόσιων δωρεάν θεραπευτικών δομών που πλήττει έναν πολύ ευαίσθητο νεανικό πληθυσμό και τις οικογένειές τους. Υποστηρίζουμε τον πλουραλισμό των μεθόδων θεραπείας και την ενίσχυση των προγραμμάτων επανένταξης των απεξαρτημένων.

Είναι επιτακτική ανάγκη να  εξορθολογιστεί η ποινική νομοθεσία αναφορικά με την αντιμετώπιση των ναρκωτικών, να παταχθεί όσο γίνεται περισσότερο η εμπορία των ναρκωτικών, να εξορθολογιστούν και να εξανθρωπιστούν οι διατάξεις οι οποίες αφορούν στους χρήστες. Πρέπει να υπάρξει δημόσια υγειονομική παρέμβαση, προκειμένου να μπορεί να προσέλθει το τοξικοεξαρτημένο άτομο σε κατάλληλο θεραπευτικό κατάστημα υγείας του ΕΣΥ και εκεί να αντιμετωπίζεται θεραπευτικά. Με αυτό τον τρόπο θα περιοριστεί η εμπορία ναρκωτικών και θα σωθούν οι χρήστες.


7. ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ

7.1 Γενικά

Η ελληνική νεολαία είναι οικονομικά, θεσμικά, πολιτικά και κοινωνικά αδικημένη από την πορεία των εξελίξεων στη χώρα και το περιβάλλον που διαμορφώνεται. Αυτό που ξεκίνησε ως εξέγερση των νέων πριν 40 περίπου χρόνια κατέληξε σε ένα παγιωμένο ηλικιακό, πολιτικό, κοινωνικό κατεστημένο. Αυτό πρέπει να αλλάξει.

Η νέα γενιά είναι αυτή που θα σηκώσει το βάρος της οικονομικής κρίσης. Η απαίτηση για δίκαιη κατανομή των βαρών της κρίσης πέρα από την ταξική διάσταση έχει και τη διαγενεακή.

Η πολύπλευρη ελληνική κρίση είναι  εξ αντικειμένου και μια ευκαιρία για αλλαγές, ανακατανομή πόρων, επανεξέταση δομών, σύγκριση με το παγκόσμιο περιβάλλον. Αυτός ο επανακαθορισμός μπορεί να  απελευθερώσει τεράστιες δημιουργικές δυνάμεις του τόπου αλλά και των ανθρώπων.

Η ελληνική νεολαία πρέπει να το απαιτήσει. Σε αυτές τις κατακλυσμιαίες αλλαγές δεν μπορεί και δεν πρέπει να μετέχει αναπαράγοντας κλισέ και βεβαιότητες του παρελθόντος.

Το γεγονός πως η νέα γενιά δεν έχει ισχυρή φωνή στο πολιτικό, κομματικό και οικονομικό σύστημα οδηγεί σε επιλογές συχνά άδικες.  Όμως η παγκόσμια εξέλιξη έχει δείξει ότι χώρες που προοδεύουν είναι εκείνες που  δίνουν χώρο στους νέους.  

Μια νέα συμφωνία γενεών είναι απαραίτητη. Όχι ως συμβιβασμός  αλλά ως αλληλεγγύη γενεών. Το δημογραφικό προφίλ της χώρας φανερώνει πως εάν δεν επέλθουν αλλαγές στην εργασία, στην οικονομία, στην τεχνολογία, στο πολιτικό σύστημα, στην παραγωγή, στην κατανάλωση, στο ασφαλιστικό σύστημα θα καταρρεύσουν όλα μαζί..

Τα χαρακτηριστικά αυτής της νέας συμφωνίας γενεών πρέπει να δομούνται σε βασικούς άξονες.

Ø    Συμμετοχή των νέων στο δημόσιο βίο

Μια σειρά ενεργητικών πολιτικών, θεσμοθέτησης και ανάπτυξης δομών, μπορούν να ενισχύσουν τη διάθεση για συμμετοχή των νέων στο δημόσιο βίο. Διαδικασίες ενημέρωσης, συμμετοχής σε συμβούλια, διαλόγου ανάμεσα σε νέους και υπεύθυνους λήψης αποφάσεων, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό πλαίσιο μπορούν να αντιστρέψουν τη φθίνουσα πορεία συμμετοχής των νέων.

Η νέα γενιά πρέπει να γίνει μια νέα πρωτοπορία της παραγωγής, της κοινωνίας, των πολιτικών εξελίξεων και να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σήμερα. Να σπάσει τις επετηρίδες στο πολιτικό σύστημα, τη δημόσια διοίκηση, τις επιχειρήσεις. Να σπάσει τη γραφειοκρατία, να πρωτοπορήσει στη μετάβαση της Ελλάδας στη νέα εποχή.  Να δώσει τη μάχη για τα κοινωνικά αγαθά, το σεβασμό του δημοσίου χώρου, την  ορθολογική κατανομή πόρων, τη  δίκαιη κατανομή βαρών.

Ø    Εκπαιδευτικό σύστημα:

Ο προσανατολισμός της παιδείας και του εκπαιδευτικού συστήματος με έμφαση στην έρευνα και την καινοτομία είναι  αδήριτη ανάγκη. Η νέα γενιά για να έχει μέλλον πρέπει να βρει το ρόλο της στον παγκόσμιο καταμερισμό εργασίας. Το εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να υπηρετεί έναν διττό στόχο. Από την μία να μεταβιβάζει τη γνώση των κοινωνιών, τις οικουμενικές αξίες του ανθρωπισμού ώστε να διαπλάθει πολίτες με κριτική ικανότητα και συμμετοχική διάθεση και από την άλλη -επειδή βρισκόμαστε στο μέσον μιας οικονομικής κρίσης- οφείλει να δίνει διέξοδο στην επαγγελματική αναζήτηση των πολιτών. Οφείλει να τους παρέχει γνώσεις, ικανότητες, προσόντα και δεξιότητες ώστε να εντάσσονται αρμονικά στην παραγωγική διαδικασία και να καλύπτονται οι  ανάγκες της παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας.

Ø    Νεανική επιχειρηματικότητα, καινοτομία, παραγωγή:

 Η Αλλαγή στη νοοτροπία ετών, η απαλλαγή από το όνειρο μιας θέσης εργασίας στο δημόσιο τομέα, ο απεγκλωβισμός από την πίεση για πτυχία που οδηγούν σε κλειστά επαγγέλματα  είναι πλέον μονόδρομος . Η στροφή σε  δυναμικούς και διεθνώς εμπορεύσιμους τομείς και προϊόντα με  προστιθέμενη αξία, είναι το μέσο για καλούς μισθούς και ικανοποιητικά κέρδη.

Ø    Αλλαγή στο καταναλωτικό πρότυπο:

Η Ανάπτυξη μέσω της παραγωγής και όχι αποκλειστικά μέσω της κατανάλωσης είναι η βασική συνθήκη του νέου μοντέλου ανάπτυξης. Η νέα γενιά το μπορεί να συμμετέχει δυναμικά σε αυτό διότι κατανοεί ότι  η κατανάλωση έχει όρια υλικά, περιβαλλοντικά, οικονομικά. Η αλλαγή του καταναλωτικού προτύπου πρέπει να γίνει με όρους που δεν θα οδηγούν σε φτώχεια και λιτότητα, αλλά στην προσαρμογή στην πραγματικότητα και στη βελτίωση της σε σταθερό έδαφος.

Ø    Θέματα δικαιωμάτων και ποιότητα ζωής

ü   Στρατιωτική θητεία : Σταδιακή μείωση της στρατιωτικής θητείας. Ενίσχυση των μορφών εναλλακτικής θητείας. Βελτίωση συνθηκών διαβίωσης των στρατευμένων.

ü   Εθελοντισμός : Η νεολαία μπροστά, με νέες απόψεις, ενεργή στο εθελοντικό κίνημα αντιστρέφει την παγιωμένη εικόνα του στείρου ατομικισμού και παρεμβαίνει θετικά στην κοινωνική ζωή προστατεύοντας τα συλλογικά αγαθά, μεριμνώντας για ζητήματα που η Πολιτεία αγνοεί, βάζοντας το δικό της χρώμα στην καθημερινότητα.

ü   Πολιτισμός: Δυνατότητες πολιτιστικής έκφρασης της νεολαίας μέσα από τις υπάρχουσες δομές. Παρεμβάσεις νέων στο αστικό τοπίο σε συνεργασία με τους αυτοδιοικητικούς φορείς. Δίκτυα πολιτιστικών συλλόγων.

ü   Αθλητισμός: Ενίσχυση του μαζικού αθλητισμού, του σχολικού αθλητισμού, του αθλητισμού στις γειτονιές, των ερασιτεχνικών σωματείων.

ü   Καταπίεση της σεξουαλικής διαφορετικότητας : Αποκλεισμοί, ταμπού, κοινωνική απομόνωση σε ζητήματα σεξουαλικής διαφορετικότητας είναι η εικόνα μιας συντηρητικής και ξεπερασμένης Ελλάδας. Οι νέοι καλούνται να σπάσουν αυτά τα δεσμά και να ζήσουν ελεύθεροι σε μία ανοικτή κοινωνία.

Ø    Αντιμετώπιση της παραβατικότητας των νέων και παρεμβάσεις στο δικαιικό και σωφρονιστικό σύστημα

Το βάρος πρέπει να δοθεί στην προσπάθεια επανένταξης και όχι στον τιμωρητικό χαρακτήρα.  Ο στόχος της μείωσης της νεανικής παραβατικότητας περνά μέσα από  περισσότερες ευκαιρίες για τους  νέους ανθρώπους, διασφάλιση μέσων για την επίτευξη των στόχων τους, στήριξη του θεσμού της οικογένειας, στήριξη του δημόσιου σχολείου, ένταξη μειονοτικών ομάδων στην κοινωνική και οικονομική ζωή, μείωση της ανεργίας.

Ιδιαίτερη φροντίδα χρειάζεται το θέμα της αντιμετώπισης της εξάρτησης από τα  ναρκωτικά

Δημόσια δωρεάν κέντρα απεξάρτησης. Αντιμετώπιση του χρήστη ως ασθενή. Ενίσχυση των προγραμμάτων επανένταξης των απεξαρτημένων ατόμων. Συνεχής ενημέρωση σε σχολεία, ιδρύματα, στράτευμα για τους κινδύνους των εξαρτησιογόνων ουσιών. Ευαισθητοποίηση και εγρήγορση της κοινωνίας.

 

 

Ø    Κινητικότητα, όχι στασιμότητα:

Η νέα γενιά είναι η πιο μορφωμένη γενιά της Ελλάδας. Έχει παραστάσεις από την Ευρώπη και τον κόσμο. Γεννήθηκε μέσα στην Ε.Ε., μεγάλωσε με αυτήν, ταξίδεψε, έχει παραστάσεις από τα Πανεπιστήμιά της, από τις δομές της από το επιχειρείν, συνδέεται διαδικτυακά με κάθε δραστηριότητα, ιδέα, σκέψη, πειραματισμό σε όλο τον κόσμο. Έχει παγκόσμιο και ευρωπαϊκό βλέμμα αλλά και βαθιά αγάπη για τη χώρα.

 

 

Η νέα γενιά δεν πρέπει να μετατραπεί  σε εργατικό δυναμικό άλλων χωρών. Πρέπει τη γνώση και τις εμπειρίες  που αποκτά να τις μεταλαμπαδεύσει στην Ελλάδα, να συνδεθεί με τον τόπο και τη μοίρα του. Ο πλούτος της χώρας είναι αυτοί οι νέοι.  Μόνο εάν τα καταφέρει η νέα γενιά έχει μέλλον η Ελλάδα αλλά και οι μεγαλύτεροι. Μόνο εάν η νέα γενιά μπει στην παραγωγή, φέρει καινοτομίες και ριζοσπαστικές αλλαγές υπάρχει ελπίδα διάσωσης του κοινωνικού μοντέλου.

Εμείς στη Δημοκρατική Αριστερά δεν επιθυμούμε να προσεγγίσουμε τα νεολαιίστικα ζητήματα με όρους αυθεντίας, με όρους κλασικούς, κομματικούς, παρωχημένους. Δεσμευόμαστε να συμβάλουμε δημιουργικά σε αυτή τη νέα συμφωνία γενεών που χρειάζεται ο τόπος, να συμβάλουμε με τις δυνάμεις μας στις απαραίτητες αλλαγές που πρέπει να γίνουν. Έχουμε σχέδιο, έχουμε προτάσεις που διαμορφώνουν ένα πλαίσιο αλλαγών και δείχνουν μία κατεύθυνση. Το πώς,  με ποιους και τί ακριβώς θα γίνει είναι θέμα των νέων. Θα ήταν άλλωστε παράδοξο να  καλούνται να τα αλλάξουν όλα με  ένα εκ των προτέρων καθορισμένο δικό μας σχέδιο.

 


8. Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

8.1 Ελληνική εξωτερική πολιτική

Στόχοι της εξωτερικής πολιτικής πρέπει να είναι  η αποκατάσταση του κύρους της χώρας και η εμπέδωση του ευρύτερου ρόλου της ως χώρας μέλους της Ε.Ε στην περιοχή. Παράλληλα πρέπει να αντιμετωπιστούν οι άδικες επιθέσεις στην εικόνα τις χώρας και να επιτευχθεί η επανάκτηση του κύρους της στις διεθνείς σχέσεις. Η επίτευξη αυτών των στόχων που έχει οικονομικές και πολιτικές διαστάσεις συνδέεται άμεσα με την κινητοποίηση όλων των δυνάμεων της Ελλάδας αλλά και του απόδημου ελληνισμού ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή ισχύς σε μια στρατηγική εξόδου από την κρίση.

8.1.1 Ευρωπαϊκός προσανατολισμός, αγώνας για μια νέα Ευρώπη, αξιοποίηση της γεωγραφικής θέσης στη διεθνή σκηνή

Οι συσχετισμοί στον κόσμο αλλάζουν και νέες δυνάμεις αναδεικνύονται (Κίνα, Ινδία, Ρωσία, Βραζιλία, Νότια Αφρική). Στη γειτονιά μας η Τουρκία ισχυροποιείται ως περιφερειακή δύναμη και  ο αραβικός κόσμος βρίσκεται σε φάση μετάβασης. Η χώρας μας βρίσκεται στη μεγαλύτερη κρίση της μεταπολεμικής εποχής. Οι αλλαγές αυτές κάνουν αναγκαίο τον ευρύτατο, διαφανή και συνεχή διάλογο σε θέματα σχεδιασμού της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και προϋποθέτουν τη λειτουργία του Εθνικού  Συμβούλιου Εξωτερικής Πολιτικής.

Με γενικευμένη τη ρευστότητα και αδιευκρίνιστο το τοπίο του παρόντος και του μέλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι λάθος οποιοσδήποτε ανακαθορισμός της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής που θα δημιουργούσε προβληματισμό σε σχέση με τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τη βαθύτατη κρίση και τη συντηρητική αναδίπλωση, συνεχίζει να αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο όπου οφείλει να στηρίζεται η ελληνική εξωτερική πολιτική.

Η παραμονή στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και στο ενιαίο νόμισμα  δεν είναι απλώς ένα οικονομικό ζήτημα για τη χώρα μας. Έχει σχέση με τη θέση της στον κόσμο αλλά και τις σχέσεις που διαμορφώνει από αυτή τη βάση με τον υπόλοιπο κόσμο.  Είναι το εφαλτήριο στο οποίο η Ελλάδα πρέπει να βασίζεται για να αναπτύξει τον περιφερειακό και το διεθνή της ρόλο, ως χώρα ταυτόχρονα ευρωπαϊκή, βαλκανική και μεσογειακή.   

Αλλιώς, η Ελλάδα κινδυνεύει να βρεθεί περιθωριοποιημένη και αδύναμη στην αντιμετώπιση προβλημάτων με γειτονικές χώρες.

Η γεωπολιτική λογική που εδράζεται στην προοπτική της δραχμής θεωρούμε πως είναι λανθασμένη και επικίνδυνη. Εκτός από τις οικονομικές συνέπειες η Ελλάδα της δραχμής θα βρεθεί άμεσα σε εντεινόμενη γεωπολιτική περιδίνηση. Θα στερηθεί των δυνατοτήτων που της δίνονται ως μέλος της ευρωζώνης και της Ε.Ε στο διεθνή στίβο για θέματα όπως το όνομα της ΠΓΔΜ,  η  ενοποίηση της Κύπρου ως διζωνικής-δικοινοτικής ομοσπονδίας και γενικότερα η διαχείριση των προβλημάτων με τη γείτονα Τουρκία.

Γι` αυτό, ακόμα και από γεωπολιτική οπτική, όσο διαρκεί η κρίση και μέχρι να αλλάξει ο συσχετισμός και οι πολιτικές στην Ε.Ε, το συμφέρον της χώρας και του καθενός ξεχωριστά, επιβάλλει ως προτεραιότητα την προσπάθεια παραμονής εντός ευρωπαϊκού πλαισίου. 

Ο βασικός άξονας της εξωτερικής πολιτικής της χώρας πρέπει να είναι η  υποστήριξη των διαδικασιών που διαμορφώνουν κοινή ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική ως παράγοντα ειρηνικής επίλυσης των διαφορών και κοινής ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να αναπτυχθούν κοινά στρατηγικά οικονομικά συμφέροντα με τους ευρωπαίους εταίρους μας και στην Ελλάδα αλλά και στην ευρύτερη περιοχή.

8.1.2 Σύνδεση με τον αγώνα για νέο χαρακτήρα και νέο ρόλο της Ευρώπης στις διεθνείς σχέσεις / Νέα συνθήκη και πολιτική ενοποίηση

Ο βασικός άξονας της εξωτερικής πολιτικής της χώρας δεν ισοδυναμεί με την αποδοχή του χαρακτήρα που λαμβάνει η Ε.Ε μέσα και από την πρόσφατη εξέλιξη της Δημοσιονομικής