Κατάλογος Ερωτήσεων

Ερώτηση της βουλευτού Α' Θεσσαλονίκης Ασημίνας Ξηροτύρη-Αικατερινάρη σχετικά με τη φορολόγηση των Ελλήνων του εξωτερικού.

Προς τον κ. Υπουργό Οικονομικών

 

 

 

Η εργασία στο εξωτερικό αποτελεί μία συνήθη επιλογή στην ελληνική πραγματικότητα, επώδυνη πολλές φορές στη δύσκολη οικονομική συγκυρία που διανύει η χώρα. Το ζήτημα ωστόσο της φορολόγησης των κατοίκων του εξωτερικού χρήζει άμεσης διευθέτησης δεδομένου ότι οι Έλληνες του εξωτερικού κινδυνεύουν να τύχουν διπλής φορολόγησης. 

Πιο συγκεκριμένα, οι πολίτες αυτοί βάσει του άρθρου 8 του Ν.4110/2013 υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος αν έχουν κάποιο πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα (δηλαδή κάποιο περιουσιακό στοιχείο) στην Ελλάδα και κινδυνεύουν να φορολογηθούν δυο φορές, μια στην χώρα που εργάζονται και μια στην Ελλάδα. Τα ποσά δε που καλούνται να πληρώσουν αναδρομικά είναι μεγάλα και άδικα. 

Η ρίζα του κακού βρίσκεται στην ασάφεια γύρω από την αλλαγή της φορολογικής κατοικίας. Επισήμως, κάτοικος εξωτερικού θωρείται όποιος ζει πάνω από 183 μέρες εκτός συνόρων, κάτι που παλαιότερα αποδεικνυόταν μόνο με μια υπεύθυνη δήλωση και τη φορολογική δήλωση που κατέθεταν οι Έλληνες στην χώρα κατοικίας τους. Τώρα βέβαια οι κατά τόπους εφορίες ζητούν πολύ περισσοτερα, όπως: συμβόλαιο εκμίσθωσης σπιτιού, συμβόλαιο εργασίας (και μάλιστα αορίστου χρόνου που δεν είναι σύνηθες στο εξωτερικό), πιστοποιητικό εγγραφής στον Δήμο όπου κατοικούν, πιστοποίηση από το Ελληνικό Προξενείο, ενώ για περιπτώσεις φορολογουμένων που ισχυρίστηκαν ότι ζούσαν εκτός συνόρων ήδη από φοιτητές, απαιτείται και το αντίγραφο του πτυχίου τους. 

Η προσκόμιση των νέων αυτών δικαιολογητικών είναι δύσκολη και χρονοβόρα αφενός διότι πρέπει να συνοδεύεται από την σφραγίδα της Χάγης, που απαιτεί μεγάλη αναμονή, αφετέρου σε πολλές περιπτώσεις δεν είναι εφικτή διότι οι αρμόδιες υπηρεσίες των χωρών όπου διαβιούν οι Έλληνες είτε έχουν καταργηθεί (π.χ. προξενεία) είτε δεν εκδίδουν τα πιστοποιητικά αυτά. Στην περίπτωση λοιπόν της μη εκδόσεως, οι ομογενείς απειλούνται με διπλή φορολόγηση, καθώς δεν αναγνωρίζονται ως κάτοικοι εξωτερικού και το εισόδημα που αποκτούν στο εξωτερικό θεωρείται τεκμαρτό και έτσι φορολογείται όταν το εισάγουν σαν συνάλλαγμα στην Ελλάδα.

Ως αιτία από τις φορολογικές αρχές για την διπλή φορολόγηση των Ελλήνων του εξωτερικού προβάλλεται επίσης ότι οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι παρέλειψαν να δηλώσουν στην αρμόδια ΔΟΥ την αλλαγή της κατοικίας τους και την μετανάστευσή τους στο εξωτερικό ώστε να δηλωθούν ως κάτοικοι εξωτερικού στο μητρώο της ΔΟΥ Κατοίκων εξωτερικού, με αποτέλεσμα να εξακολουθούν να θεωρούνται κάτοικοι Ελλάδος και να φορολογούνται με αυτόν τον τρόπο δύο φορές, βάσει και του άρθρου 12 του ν.3943/2011. Οι άνθρωποι όμως αυτοί όταν έφυγαν από την Ελλάδα είτε δεν γνώριζαν την υποχρέωση να δηλώσουν στην αρμόδια ΔΟΥ ότι στο εξής θα είναι κάτοικοι εξωτερικού είτε δεν ήξεραν εάν θα μείνουν στο εξωτερικό για εργασία και για πόσο χρονικό διάστημα, ή αν θα επιστρέψουν στην Ελλάδα. 

Επίσης, για το οικονομικό έτος 2013 ήταν υποχρεωτική η ηλεκτρονική υποβολή της φορολογικής δήλωσης. Όμως στο ηλεκτρονικό έντυπο δεν υπήρχε αντίστοιχο πεδίο που να δηλώνεται το φορολογικό πιστοποιητικό από χώρες του εξωτερικού. Η κατάθεση δε του φορολογικού πιστοποιητικού εκ των υστέρων θεωρείται εκπρόθεσμη.

Πιο πολύπλοκη γίνεται η κατάσταση για όσα παντρεμένα ζευγάρια μοιραία χωρίστηκαν κατά τη μετανάστευση, διότι το ένα μέλος βρήκε εργασία στο εξωτερικό και το άλλο παρέμεινε στην Ελλάδα, καθώς το ελληνικό σύστημα απαιτεί οι παντρεμένοι να κάνουν από κοινού φορολογική δήλωση. 

Σημαντικό πρόβλημα παρουσιάζεται επίσης και σε περιπτώσεις όπου οι Έλληνες διαβιούν σε χώρα δίχως Σύμφωνο Αποφυγής Διπλής Φορολόγησης με την Ελλάδα, όπου το εισόδημά τους ενδέχεται να διπλοφορολογηθεί (ακόμη και αν έχει κρατηθεί φόρος στην αλλοδαπή) και η απόδειξη φορολογικής κατοικίας να αμφισβητηθεί. Αυτά ορίζονται στην σχετική εγκύκλιο της Διεύθυνσης Οικονομικών Σχέσεων ΔΟΣ Α 1011408 ΕΞ 20.01.2012, όπου προβλέπεται ότι αν μεταφερθεί η μόνιμη κατοικία σε οποιαδήποτε από αυτές τις χώρες που δεν συνεργάζονται με την Ελλάδα, οι Ελληνικές φορολογικές αρχές θεωρούν ότι ο φορολογούμενος είναι ακόμη κάτοικος Ελλάδας και τον φορολογούν στην Ελλάδα για το παγκόσμιο εισόδημα του.

 

Κατόπιν τούτων, ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1.Σε ποιες ενέργειες θα προβεί ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος διπλής φορολόγησης των Ελλήνων του εξωτερικού;

2.Προτίθεται να δώσει αναδρομικά το δικαίωμα στους κατοίκους του εξωτερικού να δηλώσουν ότι είναι κάτοικοι του εξωτερικού, με την ταυτόχρονη προσκόμιση κάποιων εγγράφων που θα αποδεικνύουν τη χώρα κατοικίας τους και τη φορολόγησή τους σε αυτή;

3.Με ποιο τρόπο θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα της αδυναμίας στην ηλεκτρονική υποβολή της φορολογικής δήλωσης να υποβάλλονται και μάλιστα σε ετήσια βάση τα φορολογικό πιστοποιητικό και τα λοιπά απαραίτητα δικαιολογητικά από τις χώρες τους εξωτερικού;

 

Η βουλευτής που ερωτά

 

Ασημίνα Ξηροτύρη-Αικατερινάρη